มาตรา 151 — การคืนค่าขึ้นศาล
คนบทกฎหมาย
ในกรณีที่ศาลมีคำสั่งไม่รับคำฟ้องหรือในกรณีที่มีการอุทธรณ์ หรือฎีกาหรือมีคำขอให้พิจารณาใหม่ ถ้าศาลไม่รับอุทธรณ์หรือฎีกาหรือคำขอให้พิจารณาใหม่ หรือศาลอุทธรณ์หรือศาลฎีกามีคำสั่งให้ยกอุทธรณ์หรือฎีกาโดยยังมิได้วินิจฉัยประเด็นแห่งอุทธรณ์หรือฎีกานั้น ให้ศาลมีคำสั่งให้คืนค่าขึ้นศาลทั้งหมด
เมื่อได้มีการถอนคำฟ้อง หรือเมื่อศาลได้ตัดสินให้ยกคำฟ้องโดยไม่ตัดสิทธิโจทก์ที่จะฟ้องคดีใหม่ หรือเมื่อคดีนั้นได้เสร็จเด็ดขาดลงโดยสัญญาหรือการประนีประนอมยอมความหรือการพิพากษาตามคำชี้ขาดของอนุญาโตตุลาการ ให้ศาลมีอำนาจที่จะสั่งคืนค่าขึ้นศาลทั้งหมด หรือบางส่วนแก่คู่ความซึ่งได้เสียไว้ได้ตามที่เห็นสมควร
ในกรณีที่มีการทิ้งฟ้องหรือศาลสั่งจำหน่ายคดีในกรณีอื่น ให้ศาลมีอำนาจที่จะสั่งคืนค่าขึ้นศาลบางส่วนได้ตามที่เห็นสมควร
ถ้าศาลอุทธรณ์หรือศาลฎีกามีคำสั่งให้ส่งสำนวนความคืนไปยังศาลล่างเพื่อตัดสินใหม่หรือเพื่อพิจารณาใหม่ทั้งหมดหรือแต่บางส่วนตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๒๔๓ ศาลอุทธรณ์หรือศาลฎีกามีอำนาจที่จะยกเว้นมิให้คู่ความต้องเสียค่าธรรมเนียมศาลในการดำเนินกระบวนพิจารณาใหม่หรือในการที่จะยื่นอุทธรณ์หรือฎีกาคัดค้านคำพิพากษาใหม่ของศาลล่างได้ตามที่เห็นสมควร
คำแปลภาษาไทย
Where the court makes an order refusing a complaint, or where an appeal, a Dika petition, or an application for a new trial is made and the court refuses the appeal, the Dika petition, or the application for a new trial, or where the Court of Appeal or the Supreme Court orders the appeal or the Dika petition dismissed without having decided the issues raised in that appeal or Dika petition, the court shall order the whole of the court fee to be refunded.
When the complaint has been withdrawn, or when the court has dismissed the complaint without prejudice to the plaintiff's right to bring a new action, or when the case has been finally settled by contract, by compromise, or by judgment upon an arbitral award, the court has the power to order the whole or part of the court fee paid by the party to be refunded as it thinks fit.
Where the complaint is deemed abandoned or the court dismisses the case in any other instance, the court has the power to order part of the court fee refunded as it thinks fit.
If the Court of Appeal or the Supreme Court orders the case file returned to the lower court for a fresh decision or for a fresh trial in whole or in part as prescribed in Section 243, the Court of Appeal or the Supreme Court has the power to exempt the parties from paying court fees for conducting the fresh proceedings, or for filing an appeal or a Dika petition contesting the lower court's new judgment, as it thinks fit.
คำแปลนี้ยังไม่เป็นที่ทราบจากสำนักงาน — กรุณาอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุสำนักงาน
มาตรา 151 ว่าด้วยการคืนและการยกเว้นค่าขึ้นศาลเมื่อคดีไม่ได้ดำเนินไปถึงการวินิจฉัยเนื้อหา วรรคหนึ่งกำหนดให้คืนค่าขึ้นศาลทั้งหมดโดยบังคับ เมื่อศาลไม่รับคำฟ้อง หรือไม่รับหรือยกอุทธรณ์หรือฎีกาโดยยังมิได้วินิจฉัยประเด็น วรรคสองและวรรคสามให้ศาลใช้ดุลพินิจคืนทั้งหมดหรือบางส่วน กรณีถอนฟ้อง ยกฟ้องโดยไม่ตัดสิทธิฟ้องใหม่ ประนีประนอมยอมความ คำชี้ขาดอนุญาโตตุลาการ ทิ้งฟ้อง หรือจำหน่ายคดี วรรคสี่เชื่อมกับมาตรา 243 ให้ศาลสูงยกเว้นค่าธรรมเนียมเมื่อย้อนสำนวนให้พิจารณาใหม่ ศาลถือว่าการคืนตามวรรคหนึ่งเป็นบังคับ และได้แก้คำสั่งศาลล่างที่ให้ค่าฤชาธรรมเนียมเป็นพับ
ความสำคัญต่อ
หากอุทธรณ์หรือฎีกาของท่านถูกยกไปด้วยเหตุทางเทคนิคก่อนที่ศาลสูงจะวินิจฉัยเนื้อหา ท่านมีสิทธิได้ค่าขึ้นศาลคืนทั้งหมด ควรตรวจคำสั่งท้ายคดีและขอให้ศาลสั่งคืน กรณีตกลงประนีประนอมหรือถอนฟ้อง มักได้ค่าขึ้นศาลคืนบางส่วน ซึ่งควรนำมาพิจารณาในการตัดสินใจ และเนื่องจากการคืนตามวรรคหนึ่งเป็นบังคับ คำสั่งศาลล่างที่ให้ค่าฤชาธรรมเนียมเป็นพับย่อมถูกแก้ในชั้นอุทธรณ์หรือฎีกาได้
คำตัดสินศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 677/2563 (2020)
เมื่อคดีเสร็จเด็ดขาดไปจากศาลอุทธรณ์โดยยังมิได้วินิจฉัยประเด็นแห่งอุทธรณ์ ศาลต้องยกอุทธรณ์และคืนค่าขึ้นศาลชั้นอุทธรณ์ทั้งหมดตามมาตรา 151 วรรคหนึ่ง
เนื่องจากกระบวนพิจารณาต้องเริ่มใหม่ที่ศาลชั้นต้นตามมาตรา 243 (2) คดีจึงเสร็จเด็ดขาดไปจากศาลอุทธรณ์ภาค 8 โดยยังไม่วินิจฉัยประเด็นของโจทก์ ศาลวินิจฉัยว่าต้องคืนค่าขึ้นศาลชั้นอุทธรณ์ทั้งหมดตามมาตรา 151 วรรคหนึ่ง ถือว่าอุทธรณ์ตกไปในตัว
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4854/2562 (2019)
เมื่อศาลอุทธรณ์ยกคำพิพากษาศาลชั้นต้นให้ดำเนินกระบวนพิจารณาใหม่และยกอุทธรณ์โดยไม่วินิจฉัยประเด็น ต้องคืนค่าธรรมเนียมศาลชั้นอุทธรณ์ทั้งหมดตามมาตรา 151 วรรคหนึ่ง จะให้ค่าฤชาธรรมเนียมชั้นอุทธรณ์เป็นพับไม่ได้
ศาลอุทธรณ์ยกคำพิพากษาศาลชั้นต้นให้พิจารณาใหม่และยกอุทธรณ์ของจำเลยโดยไม่วินิจฉัยประเด็น แต่กลับให้ค่าฤชาธรรมเนียมชั้นอุทธรณ์เป็นพับ ศาลฎีกาเห็นว่าไม่ถูกต้อง จึงให้คืนค่าธรรมเนียมศาลชั้นอุทธรณ์ทั้งหมดแก่จำเลยตามมาตรา 151 วรรคหนึ่ง
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1619/2562 (2019)
การคืนค่าขึ้นศาลตามมาตรา 151 วรรคหนึ่งมีได้เฉพาะกรณีที่คดีเสร็จไปโดยไม่มีการวินิจฉัยเนื้อหา ไม่อาจนำมาใช้เมื่อศาลได้วินิจฉัยชี้ขาดประเด็นแห่งคดีแล้ว
จำเลยที่ 2 ฎีกาว่าคืนค่าขึ้นศาลไม่ได้เพราะศาลชั้นต้นได้วินิจฉัยชี้ขาดประเด็นแห่งคดีแล้ว ศาลฎีกายกถ้อยคำมาตรา 151 วรรคหนึ่งขึ้นพิจารณาว่าศาลอุทธรณ์ภาค 1 ได้ยกคำพิพากษาศาลชั้นต้นหรือไม่ เพราะการคืนขึ้นอยู่กับการไม่มีคำวินิจฉัยเนื้อหา
คำพิพากษาที่คัดเลือกการพิจารณาคดีจากเทคโนโลยีศาลฎีกาคำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
เลย
ถ้าศาลยกอุทธรณ์จะได้ค่าขึ้นศาลคืนหรือไม่
ได้ หากศาลสูงยกหรือไม่รับอุทธรณ์หรือฎีกาโดยยังไม่วินิจฉัยประเด็น มาตรา 151 วรรคหนึ่งกำหนดให้คืนค่าขึ้นศาลทั้งหมด
ถ้าถอนฟ้องหรือประนีประนอมยอมความจะได้ค่าขึ้นศาลคืนหรือไม่
อาจได้ กรณีถอนฟ้อง ยกฟ้องโดยไม่ตัดสิทธิฟ้องใหม่ หรือประนีประนอมยอมความหรือคำชี้ขาดอนุญาโตตุลาการ มาตรา 151 ให้ศาลใช้ดุลพินิจคืนทั้งหมดหรือบางส่วน
เมื่อศาลย้อนสำนวนให้พิจารณาใหม่ ค่าธรรมเนียมเป็นอย่างไร
เมื่อศาลสูงย้อนสำนวนตามมาตรา 243 มาตรา 151 วรรคสี่ให้ศาลยกเว้นไม่ให้คู่ความต้องเสียค่าธรรมเนียมในการดำเนินกระบวนพิจารณาใหม่หรือยื่นอุทธรณ์ฎีกาใหม่ได้