ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
มาตรา 126: การแก้หรือถอนคำร้องทุกข์
ตัวบทกฎหมาย
ผู้ร้องทุกข์จะแก้คำร้องทุกข์ระยะใด หรือจะถอนคำร้องทุกข์เสียเมื่อใดก็ได้ในคดีซึ่งมิใช่ความผิดต่อส่วนตัว การถอนคำร้องทุกข์เช่นนั้นย่อมไม่ตัดอำนาจพนักงานสอบสวนที่จะสอบสวนหรือพนักงานอัยการที่จะฟ้องคดีนั้น
คำแปลภาษาอังกฤษ
A complainant may amend his complaint at any stage, or withdraw his complaint at any time. In a case that is not a compoundable offence, such withdrawal of the complaint does not deprive the investigating officer of the power to investigate, or the public prosecutor of the power to file that case.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
บทบัญญัติในหมวดหลักทั่วไปนี้ยืนยันสิทธิของผู้ร้องทุกข์ที่จะแก้หรือถอนคำร้องทุกข์ และขีดเส้นแบ่งสำคัญระหว่างความผิดต่อส่วนตัวกับความผิดอาญาแผ่นดิน สำหรับความผิดต่อส่วนตัว การถอนคำร้องทุกข์โดยชอบทำให้สิทธินำคดีอาญามาฟ้องระงับตามมาตรา 39 (2) ส่วนความผิดอาญาแผ่นดิน การถอนไม่มีผลเช่นนั้นและคดีดำเนินต่อไป ศาลเน้นว่าเฉพาะการถอนที่ชอบด้วยกฎหมาย ทำก่อนคดีถึงที่สุดและโดยผู้มีอำนาจ จึงจะมีผลระงับสิทธิ
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
หากข้อพิพาทเป็นความผิดต่อส่วนตัว เช่น ยักยอก ฉ้อโกงระหว่างเอกชน หรือหมิ่นประมาท การถอนคำร้องทุกข์อาจทำให้คดีอาญาสิ้นสุดถาวร ซึ่งมักเป็นส่วนหนึ่งของการตกลงกัน แต่การถอนต้องทำโดยชอบและโดยผู้มีอำนาจ มิฉะนั้นจะไม่มีผล ส่วนความผิดอาญาแผ่นดิน เช่น ฉ้อโกงประชาชน การถอนไม่มีผล อัยการยังฟ้องได้ ควรพิจารณาทางเลือกในการตกลงกันกับทนายก่อนถอน
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4903/2565 (2022)
สิทธิถอนคำร้องทุกข์เมื่อใดก็ได้ตามมาตรา 126 วรรคหนึ่ง ใช้กับความผิดต่อส่วนตัวเช่นยักยอก แต่การถอนต้องชอบด้วยกฎหมายจึงจะทำให้สิทธินำคดีอาญามาฟ้องระงับ เมื่อการถอนเกี่ยวกับสิทธิในทรัพย์สินของเด็ก ต้องมีอำนาจโดยชอบ
คดีฟ้องยักยอกตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 353 และ 354 ซึ่งมาตรา 356 บัญญัติให้เป็นความผิดอันยอมความได้ ศาลฎีกายืนยันสิทธิถอนคำร้องทุกข์ตามมาตรา 126 วรรคหนึ่ง แต่เห็นว่าการถอนที่จะทำให้สิทธินำคดีมาฟ้องระงับตามมาตรา 39 (2) ต้องเป็นการถอนโดยชอบ และเมื่อสิทธิถอนในความผิดฐานยักยอกเป็นสิทธิเกี่ยวกับทรัพย์สิน จึงต้องมีอำนาจโดยชอบ
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 747/2565 (2022)
ฉ้อโกงประชาชนตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 343 และความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์เป็นความผิดอาญาแผ่นดิน แม้ผู้เสียหายถอนคำร้องทุกข์ก็ไม่ตัดอำนาจอัยการที่จะฟ้อง และสิทธินำคดีมาฟ้องไม่ระงับตามมาตรา 126
ศาลฎีกาเห็นว่าฉ้อโกงประชาชนและความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์เป็นความผิดอาญาแผ่นดิน ตามมาตรา 126 แม้ผู้เสียหายถอนคำร้องทุกข์ก็ไม่ตัดอำนาจอัยการที่จะฟ้อง และสิทธินำคดีอาญามาฟ้องไม่ระงับ
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6844/2554 (2011)
ผู้ร้องทุกข์มีสิทธิถอนคำร้องทุกข์ได้ก่อนคดีถึงที่สุดตามมาตรา 126 วรรคหนึ่ง คำร้องที่มีข้อความว่าผู้เสียหายไม่ประสงค์จะดำเนินคดีอีกต่อไปย่อมมีลักษณะเป็นคำร้องขอถอนคำร้องทุกข์
ผู้เสียหายยื่นคำร้องว่าไม่ประสงค์จะดำเนินคดีแก่จำเลยอีกต่อไป และโจทก์มิได้คัดค้าน ศาลฎีกาเห็นว่าคำร้องดังกล่าวมีลักษณะเป็นคำร้องขอถอนคำร้องทุกข์ ซึ่งผู้เสียหายมีสิทธิถอนได้ก่อนคดีถึงที่สุดตามมาตรา 126 วรรคหนึ่ง
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 18 คดี (พ.ศ. 2514 ถึง 2565)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4903/2565 (2022)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 747/2565 (2022)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 8750/2554 (2011)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 372/2549 (2006)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 7563/2544 (2001)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3834/2528 (1985)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2292/2526 (1983)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 11/2518 (1975)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
ถอนคำร้องทุกข์ได้หรือไม่
ได้ ตามมาตรา 126 ผู้ร้องทุกข์ถอนคำร้องทุกข์เมื่อใดก็ได้ แต่ถ้าเป็นความผิดอาญาแผ่นดิน การถอนไม่ตัดอำนาจสอบสวนหรืออำนาจฟ้อง
การถอนคำร้องทุกข์ทำให้คดีความผิดต่อส่วนตัวสิ้นสุดหรือไม่
อาจสิ้นสุดได้ การถอนโดยชอบก่อนคดีถึงที่สุดทำให้สิทธินำคดีอาญามาฟ้องความผิดต่อส่วนตัวระงับตามมาตรา 39 (2) แต่ต้องทำโดยชอบและโดยผู้มีอำนาจ
การถอนคำร้องทุกข์ช่วยในคดีฉ้อโกงประชาชนได้หรือไม่
ไม่ ฉ้อโกงประชาชนเป็นความผิดอาญาแผ่นดิน ตามมาตรา 126 การถอนคำร้องทุกข์ไม่ตัดอำนาจอัยการที่จะฟ้อง
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 126 -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Criminal Procedure Code (Thailand), s. 126. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-126/ (accessed 1 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.อ. มาตรา 126 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-126/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-126/"><p>ผู้ร้องทุกข์จะแก้คำร้องทุกข์ระยะใด หรือจะถอนคำร้องทุกข์เสียเมื่อใดก็ได้ในคดีซึ่งมิใช่ความผิดต่อส่วนตัว การถอนคำร้องทุกข์เช่นนั้นย่อมไม่ตัดอำนาจพนักงานสอบสวนที่จะสอบสวนหรือพนักงานอัยการที่จะฟ้องคดีนั้น</p><footer>ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 126 <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-126/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา