ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
มาตรา 126: การแก้หรือถอนคำร้องทุกข์
ตัวบทกฎหมาย
ผู้ร้องทุกข์จะแก้คำร้องทุกข์ระยะใด หรือจะถอนคำร้องทุกข์เสียเมื่อใดก็ได้ในคดีซึ่งมิใช่ความผิดต่อส่วนตัว การถอนคำร้องทุกข์เช่นนั้นย่อมไม่ตัดอำนาจพนักงานสอบสวนที่จะสอบสวนหรือพนักงานอัยการที่จะฟ้องคดีนั้น
คำแปลภาษาอังกฤษ
ผู้ร้องทุกข์จะแก้คำร้องทุกข์ระยะใด หรือจะถอนคำร้องทุกข์เสียเมื่อใดก็ได้ในคดีซึ่งมิใช่ความผิดต่อส่วนตัว การถอนคำร้องทุกข์เช่นนั้นย่อมไม่ตัดอำนาจพนักงานสอบสวนที่จะสอบสวนหรือพนักงานอัยการที่จะฟ้องคดีนั้น
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
บทบัญญัติในหมวดหลักทั่วไปนี้ยืนยันสิทธิของผู้ร้องทุกข์ที่จะแก้หรือถอนคำร้องทุกข์ และขีดเส้นแบ่งสำคัญระหว่างความผิดต่อส่วนตัวกับความผิดอาญาแผ่นดิน สำหรับความผิดต่อส่วนตัว การถอนคำร้องทุกข์โดยชอบทำให้สิทธินำคดีอาญามาฟ้องระงับตามมาตรา 39 (2) ส่วนความผิดอาญาแผ่นดิน การถอนไม่มีผลเช่นนั้นและคดีดำเนินต่อไป ศาลเน้นว่าเฉพาะการถอนที่ชอบด้วยกฎหมาย ทำก่อนคดีถึงที่สุดและโดยผู้มีอำนาจ จึงจะมีผลระงับสิทธิ
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
หากข้อพิพาทเป็นความผิดต่อส่วนตัว เช่น ยักยอก ฉ้อโกงระหว่างเอกชน หรือหมิ่นประมาท การถอนคำร้องทุกข์อาจทำให้คดีอาญาสิ้นสุดถาวร ซึ่งมักเป็นส่วนหนึ่งของการตกลงกัน แต่การถอนต้องทำโดยชอบและโดยผู้มีอำนาจ มิฉะนั้นจะไม่มีผล ส่วนความผิดอาญาแผ่นดิน เช่น ฉ้อโกงประชาชน การถอนไม่มีผล อัยการยังฟ้องได้ ควรพิจารณาทางเลือกในการตกลงกันกับทนายก่อนถอน
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4903/2565 (2022)
สิทธิถอนคำร้องทุกข์เมื่อใดก็ได้ตามมาตรา 126 วรรคหนึ่ง ใช้กับความผิดต่อส่วนตัวเช่นยักยอก แต่การถอนต้องชอบด้วยกฎหมายจึงจะทำให้สิทธินำคดีอาญามาฟ้องระงับ เมื่อการถอนเกี่ยวกับสิทธิในทรัพย์สินของเด็ก ต้องมีอำนาจโดยชอบ
คดีฟ้องยักยอกตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 353 และ 354 ซึ่งมาตรา 356 บัญญัติให้เป็นความผิดอันยอมความได้ ศาลฎีกายืนยันสิทธิถอนคำร้องทุกข์ตามมาตรา 126 วรรคหนึ่ง แต่เห็นว่าการถอนที่จะทำให้สิทธินำคดีมาฟ้องระงับตามมาตรา 39 (2) ต้องเป็นการถอนโดยชอบ และเมื่อสิทธิถอนในความผิดฐานยักยอกเป็นสิทธิเกี่ยวกับทรัพย์สิน จึงต้องมีอำนาจโดยชอบ
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 747/2565 (2022)
ฉ้อโกงประชาชนตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 343 และความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์เป็นความผิดอาญาแผ่นดิน แม้ผู้เสียหายถอนคำร้องทุกข์ก็ไม่ตัดอำนาจอัยการที่จะฟ้อง และสิทธินำคดีมาฟ้องไม่ระงับตามมาตรา 126
ศาลฎีกาเห็นว่าฉ้อโกงประชาชนและความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์เป็นความผิดอาญาแผ่นดิน ตามมาตรา 126 แม้ผู้เสียหายถอนคำร้องทุกข์ก็ไม่ตัดอำนาจอัยการที่จะฟ้อง และสิทธินำคดีอาญามาฟ้องไม่ระงับ
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6844/2554 (2011)
ผู้ร้องทุกข์มีสิทธิถอนคำร้องทุกข์ได้ก่อนคดีถึงที่สุดตามมาตรา 126 วรรคหนึ่ง คำร้องที่มีข้อความว่าผู้เสียหายไม่ประสงค์จะดำเนินคดีอีกต่อไปย่อมมีลักษณะเป็นคำร้องขอถอนคำร้องทุกข์
ผู้เสียหายยื่นคำร้องว่าไม่ประสงค์จะดำเนินคดีแก่จำเลยอีกต่อไป และโจทก์มิได้คัดค้าน ศาลฎีกาเห็นว่าคำร้องดังกล่าวมีลักษณะเป็นคำร้องขอถอนคำร้องทุกข์ ซึ่งผู้เสียหายมีสิทธิถอนได้ก่อนคดีถึงที่สุดตามมาตรา 126 วรรคหนึ่ง
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 18 คดี (พ.ศ. 2514 ถึง 2565)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4903/2565 (2022)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 747/2565 (2022)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 8750/2554 (2011)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 372/2549 (2006)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 7563/2544 (2001)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3834/2528 (1985)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2292/2526 (1983)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 11/2518 (1975)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
ถอนคำร้องทุกข์ได้หรือไม่
ได้ ตามมาตรา 126 ผู้ร้องทุกข์ถอนคำร้องทุกข์เมื่อใดก็ได้ แต่ถ้าเป็นความผิดอาญาแผ่นดิน การถอนไม่ตัดอำนาจสอบสวนหรืออำนาจฟ้อง
การถอนคำร้องทุกข์ทำให้คดีความผิดต่อส่วนตัวสิ้นสุดหรือไม่
อาจสิ้นสุดได้ การถอนโดยชอบก่อนคดีถึงที่สุดทำให้สิทธินำคดีอาญามาฟ้องความผิดต่อส่วนตัวระงับตามมาตรา 39 (2) แต่ต้องทำโดยชอบและโดยผู้มีอำนาจ
การถอนคำร้องทุกข์ช่วยในคดีฉ้อโกงประชาชนได้หรือไม่
ไม่ ฉ้อโกงประชาชนเป็นความผิดอาญาแผ่นดิน ตามมาตรา 126 การถอนคำร้องทุกข์ไม่ตัดอำนาจอัยการที่จะฟ้อง
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 126 -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Criminal Procedure Code (Thailand), s. 126. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-126/ (accessed 12 ตุลาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.อ. มาตรา 126 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-126/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-126/"><p>ผู้ร้องทุกข์จะแก้คำร้องทุกข์ระยะใด หรือจะถอนคำร้องทุกข์เสียเมื่อใดก็ได้ในคดีซึ่งมิใช่ความผิดต่อส่วนตัว การถอนคำร้องทุกข์เช่นนั้นย่อมไม่ตัดอำนาจพนักงานสอบสวนที่จะสอบสวนหรือพนักงานอัยการที่จะฟ้องคดีนั้น</p><footer>ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 126 <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-126/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา