ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
มาตรา 194: อุทธรณ์เฉพาะข้อกฎหมายต้องฟังข้อเท็จจริงเดิม
ตัวบทกฎหมาย
ถ้ามีอุทธรณ์แต่ในปัญหาข้อกฎหมาย ในการวินิจฉัยปัญหาข้อกฎหมายนั้น ๆ ศาลอุทธรณ์จะต้องฟังข้อเท็จจริงตามที่ศาลชั้นต้นวินิจฉัยมาแล้วจากพยานหลักฐานในสำนวน
คำแปลภาษาอังกฤษ
ถ้ามีอุทธรณ์แต่ในปัญหาข้อกฎหมาย ในการวินิจฉัยปัญหาข้อกฎหมายนั้น ๆ ศาลอุทธรณ์จะต้องฟังข้อเท็จจริงตามที่ศาลชั้นต้นวินิจฉัยมาแล้วจากพยานหลักฐานในสำนวน
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 194 กำหนดขอบเขตการทบทวนในการอุทธรณ์เฉพาะข้อกฎหมาย ภายในลักษณะว่าด้วยอุทธรณ์ หมวด 1 เมื่อคู่ความอุทธรณ์เฉพาะปัญหาข้อกฎหมาย ศาลอุทธรณ์ต้องผูกพันกับข้อเท็จจริงที่ศาลชั้นต้นวินิจฉัยจากสำนวน และจะชั่งน้ำหนักพยานใหม่ไม่ได้ บทบัญญัตินี้ตอกย้ำการแบ่งข้อเท็จจริงกับข้อกฎหมายที่ปรากฏในมาตรา 193 ทวิ และโดยมาตรา 225 ยังใช้กับฎีกาเฉพาะข้อกฎหมายด้วย ศาลฎีกาจึงวินิจฉัยปัญหาข้อกฎหมายบนข้อเท็จจริงที่ยุติในศาลล่าง หลักเดียวกันนี้นำไปใช้โดยอนุโลมในศาลชำนัญพิเศษ เช่น ศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศ ซึ่งกฎหมายจัดตั้งนำมาตรา 194 มาใช้
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
มาตรานี้กำหนดกลยุทธ์การอุทธรณ์ หากท่านยื่นอุทธรณ์เป็นเฉพาะข้อกฎหมาย ท่านจะขอให้ศาลสูงวินิจฉัยข้อเท็จจริงใหม่ไม่ได้ และต้องผูกกับข้อเท็จจริงที่ศาลชั้นต้นวินิจฉัย หากท่านโต้แย้งข้อเท็จจริงจริง ต้องรักษาสิทธิอุทธรณ์ข้อเท็จจริงในกรณีที่ทำได้ ไม่ใช่นำข้อโต้แย้งข้อเท็จจริงมาเขียนเป็นข้อกฎหมาย เพราะศาลจะยังถือว่าข้อเท็จจริงยุติแล้ว ข้อจำกัดเดียวกันใช้เมื่อขึ้นสู่ศาลฎีกาในปัญหาข้อกฎหมาย การพิจารณาว่าข้อโต้แย้งที่แท้จริงเป็นข้อเท็จจริงหรือข้อกฎหมายควรทำร่วมกับทนายความผ่านการปรึกษาทนายไทยออนไลน์
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2594/2562 (2019)
ในฎีกาเฉพาะข้อกฎหมาย ศาลฎีกาต้องฟังข้อเท็จจริงตามที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์วินิจฉัยจากสำนวน และวินิจฉัยเฉพาะปัญหาข้อกฎหมาย ตามมาตรา 194 ประกอบมาตรา 225
คดีขึ้นสู่ศาลฎีกาเฉพาะปัญหาข้อกฎหมาย ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าตามมาตรา 194 ประกอบมาตรา 225 ต้องฟังข้อเท็จจริงตามที่ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ภาค 7 วินิจฉัยจากพยานหลักฐานในสำนวน แล้วพิจารณาปัญหาข้อกฎหมายเรื่องพยายามฆ่าและความผิดเกี่ยวกับอาวุธปืนบนข้อเท็จจริงที่ยุติแล้ว
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 9798/2555 (2012)
หลักที่ว่าศาลซึ่งวินิจฉัยอุทธรณ์เฉพาะข้อกฎหมายต้องฟังข้อเท็จจริงตามที่วินิจฉัยจากสำนวน นำมาใช้โดยอนุโลมกับศาลชำนัญพิเศษผ่านมาตรา 194
ในการอุทธรณ์จากศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศกลาง ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าต้องฟังข้อเท็จจริงตามที่ศาลนั้นวินิจฉัยจากสำนวน โดยใช้กฎหมายจัดตั้งศาลดังกล่าวประกอบมาตรา 194 แล้วจึงวินิจฉัยปัญหาข้อกฎหมาย รวมถึงผลของการที่จำเลยขอถอนคำให้การเดิมและรับสารภาพในความผิดตามกฎหมายคุ้มครองผู้บริโภคบนข้อเท็จจริงที่ยุติแล้ว
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 24 คดี (พ.ศ. 2489 ถึง 2562)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 9798/2555 (2012)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 9797/2555 (2012)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6433/2543 (2000)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3224/2542 (1999)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 14/2542 (1999)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 7299/2541 (1998)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1547/2519 (1976)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1447/2519 (1976)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
ศาลอุทธรณ์ทบทวนข้อเท็จจริงใหม่ในอุทธรณ์เฉพาะข้อกฎหมายได้หรือไม่
ไม่ได้ ตามมาตรา 194 เมื่ออุทธรณ์ยกขึ้นเฉพาะปัญหาข้อกฎหมาย ศาลอุทธรณ์ต้องฟังข้อเท็จจริงตามที่ศาลชั้นต้นวินิจฉัยจากสำนวน และวินิจฉัยเฉพาะปัญหาข้อกฎหมาย
หลักนี้ใช้เมื่อคดีขึ้นสู่ศาลฎีกาในปัญหาข้อกฎหมายด้วยหรือไม่
ใช่ โดยมาตรา 225 หลักเดียวกันใช้กับฎีกาเฉพาะข้อกฎหมาย ศาลฎีกาจึงวินิจฉัยปัญหาข้อกฎหมายบนข้อเท็จจริงที่ศาลล่างวินิจฉัยไว้แล้ว
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Criminal Procedure Code, s. 194 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Criminal Procedure Code (Thailand), s. 194. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-194/ (accessed 12 ตุลาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.อ. มาตรา 194 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-194/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-194/"><p>ถ้ามีอุทธรณ์แต่ในปัญหาข้อกฎหมาย ในการวินิจฉัยปัญหาข้อกฎหมายนั้น ๆ ศาลอุทธรณ์จะต้องฟังข้อเท็จจริงตามที่ศาลชั้นต้นวินิจฉัยมาแล้วจากพยานหลักฐานในสำนวน</p><footer>Criminal Procedure Code, s. 194 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-194/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา