Verified ตรวจสอบแล้ว Civil & Commercial Codeป.พ.พ. Decision 2759/2534 คำพิพากษาที่ 2759/2534 1991 (B.E. 2534)

Car-park construction does not determine the lease duration การก่อสร้างลานจอดรถไม่กำหนดอายุการเช่าแทนข้อตกลง

CCC Sections: มาตรา ป.พ.พ.:

⚖️ Key Takeaway ⚖️ ประเด็นสำคัญ

The car-park construction arrangement’s own duration controlled, and an invitation to discuss further renting was not an offer.

งานก่อสร้างลานจอดรถทำให้ข้อตกลงเป็นสัญญาต่างตอบแทนพิเศษ แต่ระยะเวลาต้องพิจารณาจากสัญญาลานจอดรถเอง ไม่ใช่นำระยะเวลาของอาคารอีกส่วนมาใช้ หนังสือให้ติดต่อเรื่องการเช่าต่อเป็นเพียงคำเชิญให้เจรจา ไม่ใช่คำเสนอที่สนองรับแล้วเกิดสัญญา

Executive Summary บทสรุปผู้บริหาร

The tenant’s car-park works supported special reciprocal treatment, but the car park’s own lease terms determined its duration. A separate building arrangement did not extend the car-park occupation period. An invitation to contact the owner about further renting was not an offer whose acceptance created a renewal.
งานก่อสร้างลานจอดรถทำให้ข้อตกลงเป็นสัญญาต่างตอบแทนพิเศษ แต่ระยะเวลาต้องพิจารณาจากสัญญาลานจอดรถเอง ไม่ใช่นำระยะเวลาของอาคารอีกส่วนมาใช้ หนังสือให้ติดต่อเรื่องการเช่าต่อเป็นเพียงคำเชิญให้เจรจา ไม่ใช่คำเสนอที่สนองรับแล้วเกิดสัญญา

Court's Holding (Ratio Decidendi) คำวินิจฉัยของศาล (หลักกฎหมาย)

The car-park construction arrangement’s own duration controlled, and an invitation to discuss further renting was not an offer.
งานก่อสร้างลานจอดรถทำให้ข้อตกลงเป็นสัญญาต่างตอบแทนพิเศษ แต่ระยะเวลาต้องพิจารณาจากสัญญาลานจอดรถเอง ไม่ใช่นำระยะเวลาของอาคารอีกส่วนมาใช้ หนังสือให้ติดต่อเรื่องการเช่าต่อเป็นเพียงคำเชิญให้เจรจา ไม่ใช่คำเสนอที่สนองรับแล้วเกิดสัญญา

Legal Analysis การวิเคราะห์ทางกฎหมาย

Investment and a separate building lease did not establish a longer car-park term.

Compare 3801/2555, 1925/2517. Read the combined analysis of reciprocal agreements and lease renewal.

Thai judgment reproduced by ThaiDeka. The text on this page is an editorial summary.

งานก่อสร้างลานจอดรถทำให้ข้อตกลงเป็นสัญญาต่างตอบแทนพิเศษ แต่ระยะเวลาต้องพิจารณาจากสัญญาลานจอดรถเอง ไม่ใช่นำระยะเวลาของอาคารอีกส่วนมาใช้ หนังสือให้ติดต่อเรื่องการเช่าต่อเป็นเพียงคำเชิญให้เจรจา ไม่ใช่คำเสนอที่สนองรับแล้วเกิดสัญญา

เปรียบเทียบฎีกา 3801/2555, 1925/2517 และอ่านเรื่อง สัญญาต่างตอบแทนกับการต่ออายุการเช่า

อ่านคำพิพากษาภาษาไทยที่ ThaiDeka เนื้อหาหน้านี้เป็นบทสรุปและคำอธิบายของสำนักงาน

Full Court Decision คำพิพากษาฉบับเต็ม

The following is the full text of Supreme Court Decision No. 2759/2534. Source: deka.supremecourt.or.th ต่อไปนี้คือคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2759/2534 ฉบับเต็ม แหล่งที่มา: deka.supremecourt.or.th

English translation is being prepared and will be available soon.

สัญญาเช่าที่ดินที่กำหนดให้ผู้เช่าสร้างลานจอดรถยนต์ แล้ว มอบ ให้เป็นกรรมสิทธิ์ของผู้ให้เช่านั้น เป็นสัญญาต่างตอบแทน ยิ่ง กว่า การ เช่าธรรมดา แม้ที่ดินตามสัญญาเช่าดังกล่าวจะเป็นที่ดิน ส่วนหนึ่ง ของ สัญญาเช่าอีกฉบับหนึ่งซึ่งระบุให้ผู้เช่ามีหน้าที่ต้อง สร้างอาคารพาณิชย์แล้ว จดทะเบียนยกกรรมสิทธิ์ให้แก่ผู้ให้เช่า โดยผู้ให้เช่าตกลงให้ผู้เช่าเช่าอาคารพาณิชย์มีกำหนด 25 ปี นับแต่ วันก่อสร้างเสร็จก็ตาม ก็ไม่เกี่ยว กับการเช่าที่ดินเพื่อทำลานจอดรถยนต์ จำเลยจะมีสิทธิเช่าที่ดินอันเป็นลานจอด รถยนต์ ได้ นานเพียงใดต้องดูระยะเวลาแห่งการเช่านั้นเป็นเกณฑ์ ท้ายหนังสือบอกเลิกการเช่าของโจทก์ที่มีมาถึงจำเลยมีข้อความว่า ถ้าจำเลยประสงค์จะเช่าต่อให้ติดต่อแผนกที่ดินและโรงเรือนของโจทก์ เป็นเพียงคำแนะนำของโจทก์เท่านั้น ไม่ใช่คำเสนอให้เช่า ของโจทก์ แม้จำเลยจะได้สนองตอบรับการเช่าก็ไม่ถือว่าโจทก์จำเลยได้ต่อสัญญาเช่ากันอีก ปัญหาเรื่องอายุความในทางแพ่งเป็นข้อที่ไม่เกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชน เงินที่จำเลยนำไปวางไว้ที่สำนักงานวางทรัพย์เป็นค่าเช่ารายเดือน มิใช่วางเป็นค่าเสียหาย โจทก์ไปขอรับเงินเป็นค่าเสียหาย แต่พนักงานเจ้าหน้าที่สำนักงานวางทรัพย์ไม่ยอมจ่ายให้ โจทก์จึง มีสิทธิ เรียกดอกเบี้ยจากจำเลยได้.
โจทก์ฟ้องว่า เมื่อวันที่ 4 กุมภาพันธ์ 2515 จำเลยได้ทำสัญญาเช่าที่ดินของโจทก์เนื้อที่ 1,020 ตารางวา ด้านติดถนนพระราม 4แขวงคลองเตย เพื่อใช้ก่อสร้างเป็นลานจอดรถยนต์อำนวยความสะดวกแก่ประชาชน โดยสัญญาเช่าดังกล่าวมีสาระสำคัญว่า ผู้เช่าต้องสร้างลานจอดรถยนต์เป็นพื้นคอนกรีตเสริมเหล็กตลอดจนรั้วกั้นบริเวณและสิ่งติดตั้งในพื้นที่ดังกล่าว เมื่อผู้เช่าสร้างและติดตั้งเสร็จเรียบร้อยแล้ว ผู้เช่าตกลงมอบให้เป็นกรรมสิทธิ์ของผู้ให้เช่าสัญญาเช่านี้มีกำหนดเวลา 1 ปี นับแต่วันที่ 1 พฤศจิกายน 2514เป็นต้นไป ผู้เช่าต้องชำระค่าเช่าเป็นรายเดือนเดือนละ 3,060 บาทและเมื่อครบกำหนดเวลาเช่า ถ้าผู้เช่ายังใช้ประโยชน์ในสถานที่เช่าต่อไป ถือว่าผู้เช่าตกลงเช่ากันเป็นรายเดือนจนกว่าผู้ให้เช่าหรือผู้เช่าจะบอกกล่าวเป็นหนังสือขอเลิกสัญญาเช่าล่วงหน้าไม่น้อยกว่าหนึ่งเดือน จำเลยได้เข้าครอบครองที่ดินที่เช่า และดำเนินการสร้างลานจอดรถยนต์บนที่ดินนั้นจนแล้วเสร็จ และจัดหาผลประโยชน์เรื่อยมาจนครบกำหนด 1 ปี จำเลยก็ยังคงครอบครองที่ดินที่เช่าตลอดมาโดยมิได้ทำสัญญาเช่าใหม่ จึงถือว่าจำเลยตกลงเช่าที่ดินของโจทก์ต่อไปอีกเป็นรายเดือนตามที่กำหนดไว้ในสัญญาเช่า ต่อมาเมื่อวันที่ 15 กุมภาพันธ์ 2525 โจทก์ได้ออกประกาศกำหนดอัตราค่าเช่าที่ดิน และอาคารขึ้นใหม่ และโจทก์ได้มีหนังสือแจ้งให้จำเลยทราบอัตราค่าเช่าใหม่พร้อมทั้งบอกเลิกสัญญาเช่าที่ดินดังกล่าวและให้จำเลยส่งมอบสถานที่เช่าคืนโจทก์ แต่จำเลยไม่ยอมส่งมอบที่ดินที่เช่าคืนโจทก์ โดยจำเลยยังคงครอบครองที่ดินที่เช่าตลอดมาจนถึงวันที่ 21 มีนาคม 2528 จำเลยจึงไม่ได้เข้าเกี่ยวข้องในที่ดินที่เช่านี้อีก การกระทำของจำเลยดังกล่าวทำให้โจทก์ได้รับความเสียหายเดือนละ 15,300 บาท นับแต่วันที่ 1 เมษายน 2525ถึงวันที่ 21 มีนาคม 2528 รวมเป็นค่าเสียหายทั้งสิ้น 546,210 บาทแก่โจทก์ พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จ
จำเลยให้การว่า เมื่อโจทก์ออกประกาศกำหนดอัตราค่าเช่าที่ดินและอาคารของโจทก์ขึ้นใหม่ และโจทก์ได้มีหนังสือแจ้งให้จำเลยทราบพร้อมทั้งขอบอกเลิกสัญญาเช่าที่ดินดังกล่าวตั้งแต่วันที่ 31มีนาคม 2525 เป็นต้นไป ให้จำเลยส่งมอบสถานที่เช่าคืนโจทก์หนังสือดังกล่าวมิใช่หนังสือบอกเลิกสัญญาเช่าแต่อย่างเดียว แต่เป็นหนังสือที่มีคำเสนอการเช่า จำเลยจึงมีคำสนองตอบรับการเช่ากับโจทก์ถือได้ว่าโจทก์จำเลยได้ต่อสัญญาเช่ากันต่อไปตามเงื่อนไขที่ได้ระบุไว้ในสัญญาเช่าแล้ว จำเลยจึงมีสิทธิครอบครองและสามารถนำที่ดินที่เช่าออกใช้ทำประโยชน์ได้ สัญญาเช่าฉบับลงวันที่ 4กุมภาพันธ์ 2515 เป็นสัญญาอุปกรณ์ส่วนหนึ่งของสัญญาเช่าฉบับลงวันที่ 29 มีนาคม 2501 ระหว่างโจทก์กับนางอาภรณ์ เพราะที่ดินตามสัญญาเช่าฉบับลงวันที่ 4 กุมภาพันธ์ 2515 เมื่อสัญญาเช่าฉบับลงวันที่ 29 มีนาคม 2501 ยังมีผลใช้บังคับอยู่ จึงต้องใช้สัญญาทั้งสองฉบับประกอบกัน สัญญาสองฉบับดังกล่าวต่างก็เป็นสัญญาเช่าชนิดพิเศษที่มีค่าตอบแทนยิ่งกว่าการเช่าธรรมดา เพราะผู้เช่าตกลงก่อสร้างสิ่งปลูกสร้างต่าง ๆ ลงบนที่ดินที่เช่า และจะยกกรรมสิทธิ์ให้แก่ผู้ให้เช่า สัญญาฉบับนี้จึงเป็นส่วนหนึ่งของสัญญาฉบับลงวันที่ 29 มีนาคม 2510 ซึ่งนางอาภรณ์และจำเลยมีสิทธิเช่าได้ 25 ปี นับแต่วันที่ 4 กุมภาพันธ์ 2515 เป็นต้นไป โจทก์ไม่ได้รับความเสียหายตามฟ้อง เพราะจำเลยได้นำค่าเช่าในอัตราที่กำหนดชำระโจทก์แล้ว แต่โจทก์ไม่ยอมรับ จำเลยจึงได้นำไปวางที่สำนักงานวางทรัพย์กลาง ค่าเสียหายของโจทก์ไม่เกิน 309,519 บาท ขอให้ยกฟ้อง
นางอาภรณ์ พัวเพส หรือหิมะทองคำ ขอเข้าเป็นจำเลยร่วมศาลชั้นต้นมีคำสั่งอนุญาต
จำเลยร่วมให้การว่า จำเลยร่วมขอถือเอาคำให้การของจำเลยเป็นคำให้การของจำเลยร่วม
ศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ว พิพากษาให้จำเลยชำระเงินจำนวน 546,210บาท แก่โจทก์พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าชำระเสร็จ
จำเลยและจำเลยร่วมอุทธรณ์
ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน
จำเลยและจำเลยร่วมฎีกา
ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า สัญญาเช่าตามที่กำหนดให้ผู้เช่าสร้างลานจอดรถยนต์แล้ว ต้องมอบให้เป็นกรรมสิทธิ์ของผู้ให้เช่านั้นเป็นสัญญาต่างตอบแทนยิ่งกว่าการเช่าธรรมดา และที่ดินที่เช่าเพื่อทำเป็นลานจอดรถยนต์ก็เป็นที่ดินส่วนหนึ่งของที่ดินในสัญญาเช่าตามเอกสารหมาย ล.4 จริง แต่ผู้เช่าตามเอกสารหมาย ล.4 นั้น มีหน้าที่ต้องสร้างอาคารพาณิชย์ แล้วจดทะเบียนยกกรรมสิทธิ์ให้แก่ผู้ให้เช่าโดยผู้ให้เช่าตกลงให้ผู้เช่าเช่าอาคารพาณิชย์มีกำหนด 25 ปีนับแต่วันก่อสร้างเสร็จ ดังนั้นการเช่าอาคารพาณิชย์มีกำหนด25 ปี จึงไม่เกี่ยวกับการเช่าที่ดินเพื่อทำเป็นลานจอดรถยนต์ตามสัญญาเช่าตามเอกสารหมาย ล.7 แต่อย่างใด จำเลยจะมีสิทธิเช่าที่ดินอันเป็นลานจอดรถยนต์ได้นานเพียงใดนั้นก็ต้องดูระยะเวลาแห่งการเช่าตามสัญญาเช่าเอกสารหมาย ล.7 ซึ่งแยกต่างหากจากสัญญาเช่าเอกสารหมาย ล.4 เมื่อปรากฏว่าสัญญาเช่าตามเอกสารหมาย ล.7กำหนดให้เช่าได้เพียง 1 ปี นับแต่วันที่ 1 พฤศจิกายน 2514และเมื่อครบสัญญาเช่าแล้ว ถ้าผู้เช่ายังใช้ประโยชน์ในสถานที่เช่าต่อไป ก็ให้ถือว่าผู้เช่าตกลงเช่ากันเป็นรายเดือน จนกว่าฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งจะบอกกล่าวเป็นหนังสือขอเลิกสัญญาเช่าล่วงหน้าไม่น้อยกว่า1 เดือน ตามสัญญาข้อ 2 และข้อ 11 เมื่อโจทก์ได้มีหนังสือบอกเลิกสัญญาเช่าตั้งแต่วันที่ 31 มีนาคม 2515 ตามเอกสารหมาย ล.9จำเลยจึงไม่มีสิทธิเช่าต่อไปนับแต่วันที่ 1 เมษายน 2524 จำเลยและจำเลยร่วมฎีกาต่อมาว่า หนังสือบอกเลิกสัญญาเช่าตามเอกสารหมาย ล.9 มีคำเสนอการเช่าด้วย จำเลยได้รับหนังสือดังกล่าวแล้วจึงได้สนองตอบรับการเช่าโดยขอเช่าลานจอดรถยนต์ตามอัตราค่าเช่าใหม่ปรากฏตามเอกสารหมาย ล.10 ถือได้ว่าโจทก์และจำเลยได้ต่อสัญญาเช่ากันแล้วนั้นพิเคราะห์แล้วเห็นว่า หนังสือบอกเลิกสัญญาเช่าตามเอกสารหมาย ล.9 ช่วงทาายมีข้อความว่า ถ้าจำเลยประสงค์จะเช่าต่อให้ติดต่อแผนกที่ดินและโรงเรือนของโจทก์ ข้อความดังกล่าวเป็นเพียงคำแนะนำของโจทก์เท่านั้น ไม่ใช่คำเสนอให้เช่าของโจทก์แต่อย่างใด
ข้อที่จำเลยและจำเลยร่วมฎีกาว่า จำเลยและจำเลยร่วมได้ยื่นคำร้องขอเพิ่มเติมคำให้การว่าฟ้องของโจทก์ขาดอายุความ ซึ่งเป็นเรื่องที่เกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชนตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 180 แต่ศาลชั้นต้นไม่อนุญาตให้เพิ่มเติมคำให้การจึงเป็นการไม่ชอบนั้น พิเคราะห์แล้วเห็นว่า ปัญหาเรื่องอายุความในทางแพ่งนั้น เป็นข้อที่ไม่เกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชน
จำเลยและจำเลยร่วมฎีกาเป็นข้อสุดท้ายว่า โจทก์ไม่มีสิทธิคิดดอกเบี้ยอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี เพราะจำเลยได้นำเงินไปวางไว้ที่สำนักงานวางทรัพย์ กรมบังคับคดีเป็นจำนวนเงินมากกว่า546,210 บาท เป็นความผิดของโจทก์เองที่ไม่ไปรับเงินค่าเช่าดังกล่าวโจทก์จึงไม่มีสิทธิเรียกร้องดอกเบี้ยจากจำเลยนั้นพิเคราะห์แล้วเห็นว่า จำเลยได้นำเงินไปวางไว้ที่สำนักงานวางทรัพย์เป็นค่าเช่ารายเดือน มิใช่วางเป็นค่าเสียหาย โจทก์ไปขอรับเงินเป็นค่าเสียหายแล้วแต่พนักงานเจ้าหน้าที่สำนักงานวางทรัพย์ไม่ยอมจ่ายให้ โจทก์จึงมีสิทธิเรียกร้องดอกเบี้ยจากจำเลยได้
พิพากษายืน.

Code Sections Referenced มาตราที่อ้างอิง

💡 What This Means for You 💡 สิ่งที่หมายถึงสำหรับคุณ

Where several leases cover one site, each contract's own duration governs. Here the car-park lease ran for one year and then month to month. The tenant's investment in the car park, and a separate 25-year lease of commercial buildings on the same land, did not give the car park a 25-year term. A line in the termination letter inviting the tenant to contact the landlord's land department if it wished to keep renting was advice, not an offer, so the tenant's reply renewed nothing. Check each contract's term separately and get any renewal agreed expressly.
เมื่อมีสัญญาเช่าหลายฉบับบนที่ดินผืนเดียวกัน สิทธิตามแต่ละสัญญาต้องดูจากระยะเวลาในสัญญาฉบับนั้นเอง ในคดีนี้สัญญาเช่าที่ดินทำลานจอดรถมีกำหนด 1 ปี แล้วเป็นการเช่ารายเดือน แม้ผู้เช่าลงทุนสร้างลานจอดรถยกให้ผู้ให้เช่า และมีสัญญาอีกฉบับให้เช่าอาคารพาณิชย์ 25 ปี ก็ไม่ทำให้ลานจอดรถได้ระยะเวลาเช่า 25 ปีด้วย ข้อความท้ายหนังสือบอกเลิกว่าหากประสงค์จะเช่าต่อให้ติดต่อแผนกที่ดินและโรงเรือน เป็นเพียงคำแนะนำ ไม่ใช่คำเสนอ ผู้เช่าควรตรวจระยะเวลาของแต่ละสัญญาแยกกัน และตกลงต่ออายุเป็นหนังสือให้ชัดเจน

Frequently Asked Questions คำถามที่พบบ่อย

What did Supreme Court decision 2759/2534 establish? ฎีกาที่ 2759/2534 วินิจฉัยเรื่องใด

The car-park construction arrangement’s own duration controlled, and an invitation to discuss further renting was not an offer. Investment and a separate building lease did not establish a longer car-park term.

งานก่อสร้างลานจอดรถทำให้ข้อตกลงเป็นสัญญาต่างตอบแทนพิเศษ แต่ระยะเวลาต้องพิจารณาจากสัญญาลานจอดรถเอง ไม่ใช่นำระยะเวลาของอาคารอีกส่วนมาใช้ หนังสือให้ติดต่อเรื่องการเช่าต่อเป็นเพียงคำเชิญให้เจรจา ไม่ใช่คำเสนอที่สนองรับแล้วเกิดสัญญา

Supreme Court 2759/2534 Thai lease renewal special reciprocal agreement ฎีกา 2759/2534

📖 Further Reading on ThaiLawOnline 📖 อ่านเพิ่มเติมที่ ThaiLawOnline

Sebastien H. Brousseau LL.B., B.Sc. Foreign Legal Consultant
Wichuda Atthatmethakon LL.M. Thai Attorney and Notary

Reviewed and annotated by qualified legal professionals with over 18 years of practice in Thai law.

ตรวจสอบและอธิบายโดยผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายที่มีประสบการณ์การปฏิบัติงานด้านกฎหมายไทยมากกว่า 18 ปี

Disclaimer: The English translations provided on this website are unofficial and for informational purposes only. The authoritative text of Thai statutes is in the Thai language as published in the Royal Thai Government Gazette (Ratchakitchanubeksa). This content does not constitute legal advice. For specific legal questions, consult a qualified Thai attorney.

Copyright © 2026 ThaiLaw Online Co. Ltd. The Thai statutory text (ตัวบทกฎหมาย) and the original Thai-language Supreme Court (Dika) decisions are in the public domain as published in the Royal Thai Government Gazette (ราชกิจจานุเบกษา) pursuant to Section 7 of the Copyright Act B.E. 2537 (1994). All other content, including English translations, Supreme Court (Dika) decision summaries, legal annotations, cross-references, commentary, and editorial analysis, is the copyrighted intellectual property of ThaiLawOnline and its editors, Sebastien H. Brousseau (LL.B.) and Wichuda Atthatmethakon (LL.M.). Unauthorized reproduction or distribution is prohibited.

ข้อสงวนสิทธิ์: คำแปลภาษาอังกฤษที่ให้ไว้ในเว็บไซต์นี้เป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการและมีวัตถุประสงค์เพื่อให้ข้อมูลเท่านั้น ตัวบทกฎหมายที่เป็นทางการคือภาษาไทยตามที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เนื้อหานี้ไม่ถือเป็นคำแนะนำทางกฎหมาย สำหรับคำถามทางกฎหมายเฉพาะ กรุณาปรึกษาทนายความไทยที่มีคุณสมบัติ

ลิขสิทธิ์ © 2026 บริษัท ไทยลอว์ ออนไลน์ จำกัด ตัวบทกฎหมายภาษาไทยและคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับภาษาไทยดั้งเดิมเป็นสาธารณสมบัติ ตามที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา ตามมาตรา 7 แห่งพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 เนื้อหาอื่นทั้งหมด ได้แก่ คำแปลภาษาอังกฤษ บทสรุปคำพิพากษาศาลฎีกา คำอธิบายกฎหมาย การอ้างอิงข้าม ข้อวิจารณ์ และบทวิเคราะห์ทางบรรณาธิการ เป็นทรัพย์สินทางปัญญาอันมีลิขสิทธิ์ของ ThaiLawOnline และบรรณาธิการ เซบาสเตียง อ็อง บรูโซ (LL.B.) และ วิชุดา อรรถเมธากร (LL.M.) ห้ามทำซ้ำหรือเผยแพร่โดยไม่ได้รับอนุญาต

Scroll to Top
WhatsApp LINE Call Book