มาตรา 195: นำบทบัญญัติอื่นมาใช้กับคดีมโนสาเร่

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 10389/2553 (2010)

   เนื่องจากมาตรา 195 ให้นำบทบัญญัติในคดีสามัญมาใช้กับคดีมโนสาเร่ การขอแก้ไขคำให้การในคดีมโนสาเร่จึงอยู่ภายใต้หลักทั่วไป กล่าวคือ เมื่อไม่มีการชี้สองสถานต้องยื่นก่อนวันสืบพยานไม่น้อยกว่าเจ็ดวัน เว้นแต่มีเหตุอันสมควรที่ไม่อาจยื่นได้ก่อนนั้นหรือเป็นการแก้ไขในเรื่องความสงบเรียบร้อยของประชาชน

   จำเลยขอแก้ไขคำให้การภายหลังสืบพยานโจทก์เสร็จและหลังศาลอนุญาตให้ถอนทนาย เนื่องจากเป็นคดีมโนสาเร่ มาตรา 195 จึงให้นำหลักทั่วไปเรื่องการแก้ไขคำคู่ความมาใช้ ศาลจึงพิจารณาว่าคำร้องที่ยื่นล่าช้าเข้าข้อยกเว้นเรื่องเหตุอันสมควรหรือความสงบเรียบร้อยหรือไม่

2. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6541/2547 (2004)

   โดยอาศัยมาตรา 195 ประกอบมาตรา 27 และบทบัญญัติในชั้นอุทธรณ์ฎีกา ศาลสูงมีอำนาจยกขึ้นวินิจฉัยเองเพื่อเพิกถอนคำพิพากษาและคำสั่งที่ทำโดยฝ่าฝืนบทบัญญัติที่มุ่งให้การพิจารณาคดีและการรับฟังพยานหลักฐานเป็นไปด้วยความยุติธรรม เพราะเป็นปัญหาข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน แม้คู่ความจะมิได้มีคำขอเช่นนั้น

   ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าคำพิพากษาและคำสั่งที่ทำโดยฝ่าฝืนบทบัญญัติที่มุ่งให้การพิจารณาคดีและการรับฟังพยานหลักฐานเป็นไปด้วยความยุติธรรม เป็นปัญหาข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อย ซึ่งศาลยกขึ้นวินิจฉัยเองได้ตามมาตรา 27 ประกอบมาตรา 195, 243, 246 และ 247 จึงเพิกถอนคำพิพากษาและส่งสำนวนคืน

คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา