242 — วิธีที่ศาลอุทธรณ์ชี้ขาดตัดสินอุทธรณ์
คนบทกฎหมาย
เมื่อศาลอุทธรณ์ได้ตรวจสำนวนความและฟังคู่ความทั้งปวง หรือสืบพยานต่อไปดังบัญญัติไว้ในมาตรา ๒๔๐ เสร็จแล้ว ให้ศาลอุทธรณ์ชี้ขาดตัดสินอุทธรณ์โดยประการใดประการหนึ่งในสี่ประการนี้
(๑) ถ้าศาลอุทธรณ์เห็นว่า อุทธรณ์นั้นต้องห้ามตามกฎหมาย ก็ให้ยกอุทธรณ์นั้นเสียโดยไม่ต้องวินิจฉัยในประเด็นแห่งอุทธรณ์
(๒) ถ้าศาลอุทธรณ์เห็นว่า คำวินิจฉัยของศาลชั้นต้นถูกต้อง ไม่ว่าโดยเหตุเดียวกันหรือเหตุอื่น ก็ให้พิพากษายืนตามศาลชั้นต้นนั้น
(๓) ถ้าศาลอุทธรณ์เห็นว่า คำชี้ขาดของศาลชั้นต้นไม่ถูกต้อง ให้กลับคำพิพากษาของศาลชั้นต้นเสีย และพิพากษาในปัญหาเหล่านั้นใหม่
(๔) ถ้าศาลอุทธรณ์เห็นว่า คำวินิจฉัยของศาลชั้นต้นถูกแต่บางส่วน และผิดบางส่วน ก็ให้แก้คำพิพากษาศาลชั้นต้นไปตามนั้น โดยพิพากษายืนบางส่วน กลับบางส่วน และมีคำพิพากษาใหม่แทนส่วนที่กลับนั้น
คำแปลภาษาไทย
When the Court of Appeal has examined the case record and heard all parties, or has taken further evidence as provided in Section 240, the Court of Appeal shall decide the appeal in one of the following four ways:
(1) If the Court of Appeal is of the view that the appeal is barred by law, it shall dismiss the appeal without ruling on the issues raised in the appeal.
(2) If the Court of Appeal is of the view that the decision of the court of first instance is correct, whether on the same ground or on another ground, it shall affirm the judgment of that court of first instance.
(3) If the Court of Appeal is of the view that the ruling of the court of first instance is incorrect, it shall reverse the judgment of the court of first instance and give a new judgment on those questions.
(4) If the Court of Appeal is of the view that the decision of the court of first instance is partly correct and partly incorrect, it shall vary the judgment of the court of first instance accordingly, by affirming it in part, reversing it in part, and giving a new judgment in place of the reversed part.
คำแปลนี้ยังไม่เป็นที่ทราบจากสำนักงาน — กรุณาอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุสำนักงาน
มาตรานี้กำหนดกรอบการชี้ขาดของศาลอุทธรณ์ให้มีเพียง 4 ประการเมื่อตรวจสำนวนและดำเนินการตามมาตรา 240 เสร็จแล้ว อนุมาตรา (1) ให้ยกอุทธรณ์ที่ต้องห้ามได้โดยไม่ต้องวินิจฉัยเนื้อหา ส่วน (2) ถึง (4) คือการพิพากษายืน กลับ และแก้ อนุมาตรา (2) ยังชี้ว่าอาจยืนตามผลของศาลชั้นต้นได้แม้ด้วยเหตุผลทางกฎหมายที่ต่างออกไป และโดยมาตรา 252 กรอบนี้ยังใช้กับการชี้ขาดฎีกาของศาลฎีกาด้วย
ความสำคัญต่อ
สำหรับคู่ความ ข้อสำคัญคืออุทธรณ์ไม่ได้เข้าสู่การวินิจฉัยเนื้อหาทุกเรื่อง อุทธรณ์ที่ต้องห้ามตามกฎหมาย เช่น อุทธรณ์ในปัญหาข้อเท็จจริงที่ต้องห้าม จะถูกยกตามอนุมาตรา (1) ทันที นอกจากนี้ผลอาจออกมาเป็นชนะบางส่วน โดยศาลอุทธรณ์ยืนบางส่วนและกลับบางส่วนได้ หากกำลังพิจารณาจะอุทธรณ์ ควรศึกษาสิ่งที่ควรรู้ก่อนขึ้นศาลไว้ประกอบ
คำตัดสินศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4479/2565 (2022)
อุทธรณ์หรือฎีกาที่ต้องห้ามตามกฎหมายต้องถูกยกโดยไม่วินิจฉัยเนื้อหา และอำนาจตามมาตรา 242 (1) นี้ใช้ในชั้นฎีกาได้โดยผ่านมาตรา 252
เมื่อศาลอุทธรณ์พิพากษายืนว่าจำเลยกระทำผิดฐานฆ่าผู้อื่น ข้อเท็จจริงย่อมถึงที่สุด จำเลยฎีกาไม่ได้ การที่ศาลชั้นต้นสั่งรับฎีกาจึงไม่ชอบ ศาลฎีกายกฎีกาโดยไม่วินิจฉัยเนื้อหา ตามมาตรา 242 (1) ประกอบมาตรา 252
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 11102/2558 (2015)
เมื่ออุทธรณ์ในปัญหาข้อเท็จจริงต้องห้าม การที่ศาลอุทธรณ์รับวินิจฉัยอุทธรณ์นั้นแทนที่จะยก ย่อมไม่ชอบด้วยมาตรา 242 (1)
อุทธรณ์ของจำเลยเป็นการโต้แย้งดุลพินิจในการรับฟังพยานหลักฐานของศาลชั้นต้น จึงเป็นปัญหาข้อเท็จจริงที่ต้องห้าม การที่ศาลอุทธรณ์รับวินิจฉัยจึงไม่ชอบด้วยมาตรา 242 (1) ศาลฎีกายกคำพิพากษาศาลอุทธรณ์และให้บังคับตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 7788/2560 (2017)
คำพิพากษาศาลอุทธรณ์ไม่เสียไปเพียงเพราะมิได้ระบุถ้อยคำชี้ขาดตามมาตรา 242 ว่ายก ยืน กลับ หรือแก้ หากได้ให้เหตุผลแห่งคำวินิจฉัยไว้ชัดเจนแล้ว
แม้ศาลอุทธรณ์มิได้พิพากษาในตอนท้ายว่ายก ยืน กลับ หรือแก้ ตามมาตรา 242 แต่คำพิพากษาได้ให้เหตุผลแห่งคำวินิจฉัยไว้ในการยกคำร้องของโจทก์ จึงเป็นคำพิพากษาที่ชอบแล้ว
คำพิพากษาที่คัดเลือกการพิจารณาคดีจากเทคโนโลยีศาลฎีกาคำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
เลย
ศาลอุทธรณ์ตัดสินอุทธรณ์ได้กี่แบบ
ตามมาตรา 242 มี 4 แบบ คือ ยกอุทธรณ์ที่ต้องห้ามโดยไม่วินิจฉัยเนื้อหา พิพากษายืน กลับคำพิพากษา หรือแก้คำพิพากษาโดยยืนบางส่วนกลับบางส่วน
ศาลอุทธรณ์ยืนตามศาลชั้นต้นด้วยเหตุผลอื่นได้หรือไม่
ได้ มาตรา 242 (2) ให้พิพากษายืนได้ไม่ว่าด้วยเหตุเดียวกับศาลชั้นต้นหรือด้วยเหตุอื่น
อุทธรณ์ที่ต้องห้ามตามกฎหมายจะเป็นอย่างไร
ศาลอุทธรณ์จะยกอุทธรณ์นั้นตามมาตรา 242 (1) โดยไม่วินิจฉัยประเด็น เช่น อุทธรณ์ในปัญหาข้อเท็จจริงที่กฎหมายห้าม