ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 46: ภาษาไทย คำแปล และล่ามในคดี
ตัวบทกฎหมาย
บรรดากระบวนพิจารณาเกี่ยวด้วยการพิจารณาและการชี้ขาดตัดสินคดีแพ่งทั้งหลายซึ่งศาลเป็นผู้ทำนั้น ให้ทำเป็นภาษาไทยบรรดาคำคู่ความและเอกสารหรือแผ่นกระดาษไม่ว่าอย่างใด ๆ ที่คู่ความหรือศาลหรือเจ้าพนักงานศาลได้ทำขึ้นซึ่งประกอบเป็นสำนวนของคดีนั้น ให้เขียนเป็นหนังสือไทยและเขียนด้วยหมึกหรือดีดพิมพ์หรือตีพิมพ์ ถ้ามีผิดตกที่ใดห้ามมิให้ขูดลบออก แต่ให้ขีดฆ่าเสียแล้วเขียนลงใหม่และผู้เขียนต้องลงชื่อไว้ที่ริมกระดาษ ถ้ามีข้อความตกเติมให้ผู้ตกเติมลงลายมือชื่อ หรือลงชื่อย่อไว้เป็นสำคัญถ้าต้นฉบับเอกสารหรือแผ่นกระดาษไม่ว่าอย่างใด ๆ ที่ส่งต่อศาลได้ทำขึ้นเป็นภาษาต่างประเทศ ให้ศาลสั่งคู่ความฝ่ายที่ส่งให้ทำคำแปลทั้งฉบับหรือเฉพาะแต่ส่วนสำคัญ โดยมีคำรับรองมายื่นเพื่อแนบไว้กับต้นฉบับถ้าคู่ความฝ่ายใดหรือบุคคลใดที่มาศาลไม่เข้าใจภาษาไทย หรือเป็นใบ้หรือหูหนวกและอ่านเขียนหนังสือไม่ได้ ให้ให้คู่ความฝ่ายที่เกี่ยวข้องจัดหาล่าม
คำแปลภาษาอังกฤษ
All proceedings relating to the trial and adjudication of civil cases that are conducted by the court shall be done in the Thai language. All pleadings and documents or papers of any kind whatsoever made by the parties, the court, or court officials which form the case file shall be written in the Thai language and written in ink, typewritten, or printed. If there is any error or omission, it shall not be erased; instead it shall be struck through and rewritten, and the writer must sign at the margin of the paper. If there is any interlineation, the person making it shall sign or initial it as authentication. If the original of a document or paper of any kind whatsoever submitted to the court has been made in a foreign language, the court shall order the party submitting it to provide a translation of the whole or only of the essential parts, together with a certification, to be filed and attached to the original. If any party or any person appearing before the court does not understand the Thai language, or is mute or deaf and cannot read or write, the party concerned shall provide an interpreter.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 46 กำหนดภาษาและรูปแบบของกระบวนพิจารณาและสำนวนความในคดีแพ่ง กระบวนพิจารณาและบรรดาคำคู่ความ เอกสาร และกระดาษที่ประกอบเป็นสำนวนต้องทำเป็นภาษาไทย และเขียนด้วยหมึก ดีดพิมพ์ หรือตีพิมพ์ หากมีที่ผิดให้ขีดฆ่าและลงชื่อกำกับแทนการขูดลบ วรรคสามเป็นหลักสำคัญในทางปฏิบัติเรื่องเอกสารภาษาต่างประเทศ คือ ไม่จำต้องทำคำแปลเสมอไป แต่ศาลอาจสั่งให้ฝ่ายที่ส่งยื่นคำแปลที่มีคำรับรอง ทั้งฉบับหรือเฉพาะส่วนสำคัญ แนบไว้กับต้นฉบับ วรรคสี่ให้หน้าที่จัดหาล่ามตกแก่ฝ่ายที่เกี่ยวข้องเมื่อคู่ความหรือบุคคลใดไม่เข้าใจภาษาไทย หรือเป็นใบ้หรือหูหนวกและอ่านเขียนไม่ได้ บทนี้มักใช้ผ่านกฎหมายวิธีพิจารณาของศาลชำนัญพิเศษ เช่น ศาลภาษีอากร ศาลแรงงาน และศาลทรัพย์สินทางปัญญา
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
สำหรับชาวต่างชาติ มาตรานี้สำคัญสองด้าน ด้านเอกสาร สัญญา รายการเดินบัญชี หรืออีเมลภาษาอังกฤษไม่ถูกตัดออกโดยอัตโนมัติ แต่หากศาลสั่งให้ทำคำแปลและท่านไม่ยื่นคำแปลที่มีคำรับรอง เอกสารนั้นอาจรับฟังไม่ได้ จึงควรแปลพยานหลักฐานสำคัญแต่เนิ่น ๆ ด้านภาษาในห้องพิจารณา หากท่านไม่เข้าใจภาษาไทย ท่านมีหน้าที่จัดหาล่าม และศาลดำเนินกระบวนพิจารณาเป็นภาษาไทย ควรวางแผนเรื่องคำแปลและล่ามก่อนวันนัด เพื่อไม่ให้เกิดปัญหาการรับฟังพยานหลักฐาน
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4725/2565 (2022)
คู่ความส่งพยานเอกสารที่ทำขึ้นเป็นภาษาต่างประเทศต่อศาลได้โดยไม่จำต้องทำคำแปลเป็นภาษาไทยเสมอไป จะต้องทำคำแปลก็เฉพาะเมื่อศาลสั่งตามมาตรา 46 วรรคสาม และรับฟังเอกสารนั้นเป็นพยานหลักฐานได้
โจทก์ส่งเอกสารเป็นภาษาต่างประเทศต่อศาลโดยไม่ได้ทำคำแปลเป็นภาษาไทย ศาลฎีกาเห็นว่าคู่ความสามารถส่งพยานเอกสารที่ทำขึ้นเป็นภาษาต่างประเทศต่อศาลได้โดยไม่จำต้องทำคำแปลเป็นภาษาไทยเสมอไป เว้นแต่ศาลสั่งให้ทำคำแปลตามมาตรา 46 วรรคสาม ประกอบพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลภาษีอากรและวิธีพิจารณาคดีภาษีอากร มาตรา 17 จึงรับฟังเอกสารดังกล่าวเป็นพยานหลักฐานของโจทก์ได้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5554/2561 (2018)
เอกสารภาษาต่างประเทศไม่จำต้องทำคำแปลทั้งหมดเสมอไป เมื่อมีคำแปลในส่วนที่เป็นสาระสำคัญและใช้ประกอบกับพยานหลักฐานอื่น ศาลย่อมรับฟังได้ตามมาตรา 46 วรรคสาม
เอกสารที่ระบุรายการฝากและถอนเงินมีข้อความบางส่วนเป็นภาษาอังกฤษ แต่มีคำแปลในส่วนที่เป็นสาระสำคัญ คือ วันที่ทำรายการ วันที่มีผล รายการถอน รายการฝาก และยอดคงเหลือ ศาลฎีกาย้ำว่าการส่งเอกสารภาษาต่างประเทศต่อศาลไม่จำต้องทำคำแปลเป็นภาษาไทยเสมอไป เว้นแต่ศาลสั่งตามมาตรา 46 วรรคสาม เมื่อเอกสารเป็นเพียงส่วนหนึ่งของพยานหลักฐานและมีคำแปลเพียงพอแก่การวินิจฉัยข้อเท็จจริง จึงรับฟังเป็นพยานหลักฐานของโจทก์ได้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 7189/2562 (2019)
เอกสารภาษาอังกฤษที่ยื่นโดยไม่มีคำแปลก็ยังรับฟังประกอบพยานหลักฐานอื่นได้ เมื่อเอกสารนั้นเป็นรายงานการตรวจสอบของสถาบันฝึกอบรมต่างประเทศซึ่งมีเนื้อหาเกี่ยวกับกิจการและการบริหารจัดการองค์กรของนายจ้าง และเป็นข้อมูลที่นายจ้างมีสิทธิหวงกันตามข้อตกลงกับสถาบันนั้น การส่งเอกสารดังกล่าวเข้าจดหมายอิเล็กทรอนิกส์ส่วนตัวย่อมเป็นการเปิดเผยความลับของนายจ้าง
โจทก์ซึ่งเป็นครูฝึกบุคลากรส่งข้อมูลตามรายงานการตรวจสอบของสถาบันฝึกอบรมปิโตรเลียมนอกชายฝั่งของสหราชอาณาจักร ซึ่งมีเนื้อหาเกี่ยวกับกิจการและการบริหารจัดการศูนย์ฝึกอบรมของจำเลย จากจดหมายอิเล็กทรอนิกส์ของจำเลยไปเข้าจดหมายอิเล็กทรอนิกส์ส่วนตัวของโจทก์ ข้อมูลดังกล่าวเป็นข้อมูลที่จำเลยมีสิทธิหวงกันตามข้อตกลงกับสถาบันซึ่งห้ามทำซ้ำและห้ามเปิดเผยต่อบุคคลที่สาม ทั้งโจทก์กับจำเลยมีข้อตกลงเรื่องการรักษาความลับ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าการกระทำของโจทก์ทำให้ง่ายต่อการส่งข้อมูลต่อไปหรือนำออกไปโดยจำเลยไม่อาจติดตามได้ ถือเป็นการปฏิบัติหน้าที่ด้วยความไม่สุจริตและนำความลับของจำเลยไปเปิดเผยโดยไม่ได้รับอนุญาต เป็นการจงใจทำให้นายจ้างได้รับความเสียหายและเป็นการกระทำผิดวินัยกรณีร้ายแรง จำเลยจึงเลิกจ้างได้โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยตาม พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน มาตรา ๑๑๙ (๒) (๔) ไม่ต้องบอกกล่าวล่วงหน้าตาม ป.พ.พ. มาตรา ๕๘๓ และไม่เป็นการเลิกจ้างที่ไม่เป็นธรรม
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 39 คดี (พ.ศ. 2513 ถึง 2565)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4725/2565 (2022)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5554/2561 (2018)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3924/2551 (2008)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6982/2548 (2005)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5914/2548 (2005)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4201/2548 (2005)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 757/2545 (2002)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2669/2544 (2001)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
เอกสารภาษาต่างประเทศต้องแปลเป็นไทยเพื่อใช้ในศาลหรือไม่
ไม่เสมอไป ตามมาตรา 46 วรรคสาม คู่ความส่งเอกสารภาษาต่างประเทศต่อศาลได้โดยไม่ต้องทำคำแปลเสมอไป เว้นแต่ศาลสั่งให้ทำคำแปล หากศาลสั่ง คำแปลต้องมีคำรับรองและแนบกับต้นฉบับ มิฉะนั้นอาจรับฟังเอกสารนั้นไม่ได้
ถ้าเราไม่เข้าใจภาษาไทยในศาลไทยจะทำอย่างไร
ตามมาตรา 46 วรรคสี่ หากคู่ความหรือบุคคลที่มาศาลไม่เข้าใจภาษาไทย หรือเป็นใบ้หรือหูหนวกและอ่านเขียนไม่ได้ ฝ่ายที่เกี่ยวข้องต้องจัดหาล่าม โดยกระบวนพิจารณาดำเนินเป็นภาษาไทย
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 46 -
อ้างอิงแบบวิชาการ
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ประเทศไทย), มาตรา 46. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-46/ (เข้าถึงเมื่อ 1 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 46 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-46/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-46/"><p>บรรดากระบวนพิจารณาเกี่ยวด้วยการพิจารณาและการชี้ขาดตัดสินคดีแพ่งทั้งหลายซึ่งศาลเป็นผู้ทำนั้น ให้ทำเป็นภาษาไทยบรรดาคำคู่ความและเอกสารหรือแผ่นกระดาษไม่ว่าอย่างใด ๆ ที่คู่ความหรือศาลหรือเจ้าพนักงานศาลได้ทำขึ้นซึ่งประกอบเป็นสำนวนของคดีนั้น ให้เขียนเป็นหนังสือไทยและเขียนด้วยหมึกหรือดีดพิมพ์หรือตีพิมพ์ ถ้ามีผิดตกที่ใดห้ามมิให้ขูดลบออก แต่ให้ขีดฆ่าเสียแล้วเขียนลงใหม่และผู้เขียนต้องลงชื่อไว้ที่ริมกระดาษ ถ้ามีข้อความตกเติมให้ผู้ตกเติมลงลายมือชื่อ หรือลงชื่อย่อไว้เป็นสำคัญถ้าต้นฉบับเอกสารหรือแผ่นกระดาษไม่ว่าอย่างใด ๆ ที่ส่งต่อศาลได้ทำขึ้นเป็นภาษาต่างประเทศ ให้ศาลสั่งคู่ความฝ่ายที่ส่งให้ทำคำแปลทั้งฉบับหรือเฉพาะแต่ส่วนสำคัญ โดยมีคำรับรองมายื่นเพื่อแนบไว้กับต้นฉบับถ้าคู่ความฝ่ายใดหรือบุคคลใดที่มาศาลไม่เข้าใจภาษาไทย หรือเป็นใบ้หรือหูหนวกและอ่านเขียนหนังสือไม่ได้ ให้ให้คู่ความฝ่ายที่เกี่ยวข้องจัดหาล่าม</p><footer>ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 46: <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-46/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา