มาตรา 13: ภาษาที่ใช้และการจัดหาล่าม

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1351/2558 (2015)

   ไม่จำต้องมีล่ามตามมาตรา 13 วรรคหนึ่ง หากจำเลยเข้าใจภาษาไทยจริงและคำรับสารภาพเป็นไปตามความประสงค์อันแท้จริง กระบวนพิจารณาย่อมชอบด้วยกฎหมาย

   ศาลวินิจฉัยว่าคำให้การรับสารภาพของจำเลยเป็นไปตามความประสงค์อันแท้จริง มิได้เกิดจากความไม่เข้าใจภาษาไทย จึงไม่มีเหตุจำเป็นต้องใช้ล่ามตามมาตรา 13 วรรคหนึ่ง การดำเนินกระบวนพิจารณาในวันสอบคำให้การจึงชอบด้วยกฎหมาย

2. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 10449/2556 (2013)

   เมื่อพยานที่ใช้ภาษาต่างประเทศเบิกความผ่านล่าม การที่ล่ามมิได้สาบานตนเป็นปัญหาว่าการสืบพยานนั้นไม่ชอบด้วยมาตรา 13

   ผู้เสียหายซึ่งเป็นคนต่างด้าวพูดหรือเข้าใจภาษาไทยไม่ได้และเบิกความผ่านล่าม ดังปรากฏลายมือชื่อของล่ามในคำให้การที่บันทึกไว้ ประเด็นคือการสืบพยานชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ โดยศาลอุทธรณ์เห็นว่าไม่ชอบด้วยมาตรา 13 เพราะล่ามมิได้สาบานตน

3. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 18538/2555 (2012)

   มาตรา 13 วรรคสอง ซึ่งกำหนดให้พนักงานสอบสวน พนักงานอัยการ หรือศาล จัดหาล่ามในกรณีที่พยานไม่สามารถพูดหรือเข้าใจภาษาไทย บ่งชี้ว่าผู้ที่จะเป็นล่ามจะเป็นบุคคลใดก็ได้ที่มีความสามารถในการเป็นล่าม แต่จะต้องมิใช่พนักงานสอบสวนหรือพนักงานอัยการหรือศาลซึ่งเป็นผู้ทำหน้าที่ในการสอบสวนหรือซักถามพยานนั้น ข้อห้ามจึงมุ่งที่การเป็นเจ้าพนักงานคนเดียวกันซึ่งทำหน้าที่ทั้งสองอย่าง มิใช่ข้อห้ามมิให้เจ้าพนักงานที่ถูกอ้างว่ามีส่วนได้เสียในคดีเป็นล่าม เมื่อเจ้าพนักงานผู้ทำหน้าที่ล่ามมิใช่ผู้ทำการสอบสวนพยานปากนั้น การทำหน้าที่ล่ามย่อมชอบด้วยกฎหมาย และไม่ต้องห้ามมิให้รับฟังถ้อยคำของพยานที่แปลนั้นเป็นพยานหลักฐาน

   จำเลยโต้แย้งว่าเจ้าพนักงานตำรวจซึ่งมีส่วนได้เสียในคดีทำหน้าที่เป็นล่ามแปลให้พยานชาวต่างประเทศในชั้นสอบสวน ศาลฎีกาวินิจฉัยว่ามาตรา 13 วรรคสอง บ่งชี้ว่าผู้ที่จะเป็นล่ามจะเป็นบุคคลใดก็ได้ที่มีความสามารถในการเป็นล่าม แต่จะต้องมิใช่พนักงานสอบสวนหรือพนักงานอัยการหรือศาลซึ่งเป็นผู้ทำหน้าที่ในการสอบสวนหรือซักถามพยานนั้น เมื่อข้อเท็จจริงได้ความว่าผู้ทำการสอบสวนพยานทั้งสองปากเป็นเจ้าพนักงานคนหนึ่ง ส่วนผู้ทำหน้าที่เป็นล่ามเป็นเจ้าพนักงานอีกคนหนึ่ง ล่ามจึงมิใช่ผู้ทำหน้าที่สอบสวนพยานปากนั้น การทำหน้าที่เป็นล่ามแปลในชั้นสอบสวนจึงไม่ต้องห้ามมิให้รับฟังถ้อยคำของพยานที่แปลนั้นเป็นพยานหลักฐานแต่อย่างใด

คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา