ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
มาตรา 140: การจัดการเมื่อสอบสวนเสร็จ
ตัวบทกฎหมาย
เมื่อพนักงานสอบสวนผู้รับผิดชอบในการสอบสวน เห็นว่าการสอบสวนเสร็จแล้ว ให้จัดการอย่างหนึ่งอย่างใดดังต่อไปนี้
(๑) ถ้าไม่ปรากฏว่าผู้ใดเป็นผู้กระทำความผิดและความผิดนั้นมีอัตราโทษจำคุกอย่างสูงไม่เกินสามปี ให้พนักงานสอบสวนงดการสอบสวน และบันทึกเหตุที่งดนั้นไว้ แล้วให้ส่งบันทึกพร้อมกับสำนวนไปยังพนักงานอัยการถ้าอัตราโทษอย่างสูงเกินกว่าสามปี ให้พนักงานสอบสวนส่งสำนวนไปยังพนักงานอัยการพร้อมทั้งความเห็นที่ควรให้งดการสอบสวนถ้าพนักงานอัยการสั่งให้งด หรือให้ทำการสอบสวนต่อไป ให้พนักงานสอบสวนปฏิบัติตามนั้น
(๒) ถ้ารู้ตัวผู้กระทำผิด ให้ใช้บัญญัติในสี่มาตราต่อไปนี้
คำแปลภาษาอังกฤษ
When the responsible inquiry official is of the opinion that the investigation is complete, he shall take one of the following actions:
(1) If it does not appear who committed the offence and that offence carries a maximum penalty of imprisonment not exceeding three years, the inquiry official shall discontinue the investigation and record the reason for the discontinuance, then send the record together with the file to the public prosecutor. If the maximum penalty exceeds three years, the inquiry official shall send the file to the public prosecutor together with an opinion that the investigation should be discontinued. If the public prosecutor orders the investigation discontinued, or orders it to continue, the inquiry official shall comply.
(2) If the offender is known, the provisions of the following four sections shall apply.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรานี้เปิดขั้นตอนปิดการสอบสวนในหมวด 1 การสอบสวนสามัญ กำหนดจุดตัดสินใจเมื่อพนักงานสอบสวนผู้รับผิดชอบเห็นว่าการรวบรวมพยานหลักฐานเสร็จแล้ว โดยแยกคดีออกเป็นกรณีไม่รู้ตัวผู้กระทำผิดกับกรณีรู้ตัวผู้กระทำผิด กรณีรู้ตัวผู้กระทำผิดจะเข้าสู่มาตรา 141 ถึง 144 ว่าด้วยการส่งสำนวนและตัวผู้ต้องหาไปยังพนักงานอัยการ เกณฑ์โทษสามปีเป็นตัวแบ่งอำนาจการสั่งงดระหว่างพนักงานสอบสวนกับพนักงานอัยการ
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
การปิดสอบสวนโดยชอบด้วยกฎหมายมีความสำคัญ เพราะหากไม่ชอบ พนักงานอัยการอาจไม่มีอำนาจฟ้องเลย ประเด็นว่าใครเป็นพนักงานสอบสวนผู้รับผิดชอบเป็นข้อพิพาทที่พบบ่อย และศาลถือว่าเป็นปัญหาข้อเท็จจริงมิใช่ข้อกฎหมายล้วน หากท่านเป็นผู้ต้องหาหรือผู้เสียหายที่ติดตามคดีในชั้นนี้ ควรตรวจสอบการทำสำนวนแต่เนิ่น ๆ ก่อนคดีถึงศาล
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1016/2567 (2024)
ประเด็นว่าพนักงานสอบสวนคนใดในท้องที่เกิดเหตุเป็นผู้รับผิดชอบมีอำนาจสรุปสำนวนและทำความเห็นควรสั่งฟ้องหรือไม่ฟ้องตามมาตรา 140 เป็นปัญหาข้อเท็จจริง
จำเลยโต้แย้งว่าการสอบสวนไม่ชอบตามมาตรา 140 และอัยการไม่มีอำนาจฟ้องตามมาตรา 120 ศาลฎีกาเห็นว่าเป็นการโต้เถียงว่าพนักงานสอบสวนคนใดเป็นผู้รับผิดชอบ อันเป็นปัญหาข้อเท็จจริง จึงต้องห้ามฎีกาตามมาตรา 218 วรรคหนึ่ง ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัย
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4732/2560 (2017)
เมื่อความผิดเป็นความผิดที่กระทำนอกราชอาณาจักร พนักงานสอบสวนผู้รับผิดชอบย่อมเป็นผู้ที่อัยการสูงสุดมอบหมายตามมาตรา 20 มิใช่ผู้ที่กำหนดตามหลักเกณฑ์ทั่วไป เมื่ออัยการสูงสุดได้มีคำสั่งมอบหมายแล้ว การสอบสวนย่อมชอบด้วยกฎหมายและโจทก์มีอำนาจฟ้อง
จำเลยฎีกาว่าผู้ทำหน้าที่พนักงานสอบสวนผู้รับผิดชอบไม่มีอำนาจ การสอบสวนจึงไม่ชอบและโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง ศาลฎีกาไม่เห็นด้วย โดยวินิจฉัยว่าความผิดฐานร่วมกันฉ้อโกงประชาชน นับแต่การโทรศัพท์หลอกลวงผู้เสียหายทั้งสี่ขณะอยู่ที่ประเทศออสเตรเลีย จนผู้เสียหายโอนเงินเข้าบัญชีที่เขตบริหารพิเศษฮ่องกง เป็นความผิดที่กระทำนอกราชอาณาจักรตามมาตรา 20 เมื่ออัยการสูงสุดมีคำสั่งมอบหมายให้พนักงานสอบสวนตามคำสั่งสำนักงานตำรวจแห่งชาติเป็นพนักงานสอบสวนผู้รับผิดชอบ คณะพนักงานสอบสวนย่อมมีอำนาจสอบสวนตามมาตรา 20 วรรคหนึ่ง การสอบสวนจึงชอบด้วยกฎหมาย และโจทก์มีอำนาจฟ้อง
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 15 คดี (พ.ศ. 2517 ถึง 2567)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1016/2567 (2024)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1825/2552 (2009)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 14944/2551 (2008)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3466/2547 (2004)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1974/2539 (1996)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1055/2555 (2012)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 371/2531 (1988)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4732/2560 (2017)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
- มาตรา 120 9
- ป.อ. มาตรา 83 8
- ป.อ. มาตรา 78 7
- ป.อ. มาตรา 91 7
- มาตรา 141 7
- มาตรา 19 7
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
เมื่อการสอบสวนของตำรวจเสร็จแล้วจะเป็นอย่างไร
ตามมาตรา 140 พนักงานสอบสวนผู้รับผิดชอบจะงดการสอบสวนหากไม่รู้ตัวผู้กระทำผิดและเป็นความผิดเล็กน้อย หรือหากรู้ตัวผู้กระทำผิดก็ส่งสำนวนให้พนักงานอัยการพิจารณาสั่งฟ้อง
ใครเป็นผู้สั่งงดการสอบสวนกรณีไม่รู้ตัวผู้กระทำผิด
หากโทษจำคุกอย่างสูงไม่เกินสามปี พนักงานสอบสวนงดได้เอง แต่หากเกินสามปีต้องส่งสำนวนให้พนักงานอัยการสั่งว่าจะงดหรือให้สอบสวนต่อไป
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Criminal Procedure Code, s. 140 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Criminal Procedure Code (Thailand), s. 140. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-140/ (accessed 1 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.อ. มาตรา 140 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-140/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-140/"><p>เมื่อพนักงานสอบสวนผู้รับผิดชอบในการสอบสวน เห็นว่าการสอบสวนเสร็จแล้ว ให้จัดการอย่างหนึ่งอย่างใดดังต่อไปนี้ (๑) ถ้าไม่ปรากฏว่าผู้ใดเป็นผู้กระทำความผิดและความผิดนั้นมีอัตราโทษจำคุกอย่างสูงไม่เกินสามปี ให้พนักงานสอบสวนงดการสอบสวน และบันทึกเหตุที่งดนั้นไว้ แล้วให้ส่งบันทึกพร้อมกับสำนวนไปยังพนักงานอัยการถ้าอัตราโทษอย่างสูงเกินกว่าสามปี ให้พนักงานสอบสวนส่งสำนวนไปยังพนักงานอัยการพร้อมทั้งความเห็นที่ควรให้งดการสอบสวนถ้าพนักงานอัยการสั่งให้งด หรือให้ทำการสอบสวนต่อไป ให้พนักงานสอบสวนปฏิบัติตามนั้น (๒) ถ้ารู้ตัวผู้กระทำผิด ให้ใช้บัญญัติในสี่มาตราต่อไปนี้</p><footer>Criminal Procedure Code, s. 140 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-140/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา