มาตรา 120: ห้ามฟ้องคดีที่ไม่มีการสอบสวน

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3462/2567 (2024)

   มาตรา 120 ใช้บังคับแม้กับคดีทุจริตที่ใช้ระบบไต่สวน ตามมาตรา 6 แห่งพระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบ พ.ศ. 2559 หากอัยการฟ้องโดยไม่มีการสอบสวน หรือการสอบสวนไม่ชอบซึ่งถือว่าไม่มีการสอบสวน การฟ้องย่อมไม่ชอบด้วยกฎหมาย

   ศาลฎีกาโดยมติที่ประชุมใหญ่เห็นว่า แม้คดีทุจริตจะใช้ระบบไต่สวนที่ศาลแสวงหาข้อเท็จจริงได้เอง แต่ยังอยู่ภายใต้บังคับของประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา ตามมาตรา 120 ที่นำมาใช้โดยมาตรา 6 แห่งพระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดีทุจริตฯ การฟ้องโดยไม่มีการสอบสวน หรือการสอบสวนไม่ชอบซึ่งถือว่าไม่มีการสอบสวน ย่อมทำให้การฟ้องไม่ชอบด้วยกฎหมาย

2. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3277/2566 (2023)

   การที่พนักงานสอบสวนมิได้แจ้งข้อหาและสอบสวนในความผิดหนึ่ง เป็นเพียงเหตุห้ามมิให้อัยการนำคดีมาฟ้องในข้อหานั้นตามมาตรา 120 เท่านั้น มิได้จำกัดอำนาจศาลในชั้นพิจารณาที่จะลงโทษในความผิดนั้นเมื่อกฎหมายให้อำนาจไว้

   ศาลฎีกาอธิบายว่าการที่พนักงานสอบสวนมิได้แจ้งข้อหาและสอบสวนในความผิดหนึ่งเป็นเรื่องอำนาจฟ้องของอัยการตามมาตรา 120 อันเป็นขั้นตอนการยื่นฟ้อง มิใช่การพิพากษาของศาล ศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษจึงมีอำนาจลงโทษในความผิดนั้นได้

คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา