มาตรา 201: การส่งสำนวนเมื่อส่งสำเนาอุทธรณ์ไม่ได้

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 226/2567 (2024)

   การส่งสำเนาอุทธรณ์ไม่ได้เพราะส่งหมายไม่ตรงตามภูมิลำเนาที่กฎหมายกำหนด ถือไม่ได้ว่าหาตัวจำเลยไม่พบหรือจำเลยหลบหนีตามมาตรา 201 ศาลต้องส่งสำเนาอุทธรณ์ให้จำเลยที่ภูมิลำเนาที่แท้จริง คือเรือนจำที่จำเลยถูกจำคุกอยู่

   ศาลถือว่าการส่งไม่ได้เข้าเหตุยกเว้นตามมาตรา 201 แต่การส่งไม่ได้เกิดจากการส่งหมายผิดที่อยู่ มิใช่เพราะหาตัวจำเลยไม่พบ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าการส่งไม่ชอบ ต้องส่งสำเนาอุทธรณ์ให้จำเลยที่เรือนจำกลางอันเป็นภูมิลำเนาในขณะนั้น

2. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5868/2557 (2014)

   การส่งสำเนาอุทธรณ์ไม่ได้เพียงเพราะหาบ้านของจำเลยไม่พบ ถือไม่ได้ว่าหาตัวจำเลยไม่พบ หลบหนี หรือจงใจไม่รับตามมาตรา 201 การที่ศาลอุทธรณ์พิจารณาคดีโดยมิได้ส่งสำเนาอุทธรณ์ให้จำเลยแก้ ไม่ชอบด้วยมาตรา 200

   รายงานเจ้าหน้าที่แสดงว่าพบบ้านจำเลยตามภูมิลำเนาในฟ้องและมีผู้รับหมายแทนได้ การหาบ้านไม่พบก่อนหน้านี้จึงไม่เข้ามาตรา 201 ศาลฎีกาพิพากษายกคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ ให้ศาลชั้นต้นส่งสำเนาอุทธรณ์ให้จำเลยแล้วส่งให้ศาลอุทธรณ์พิจารณาใหม่

3. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3244/2563 (2020)

   มาตรา ๒๐๐ ซึ่งให้ศาลส่งสำเนาอุทธรณ์ให้แก่อีกฝ่ายหนึ่งแก้ภายในกำหนดสิบห้าวัน เป็นบทบัญญัติไว้เป็นการเฉพาะสำหรับคดีอาญา และมาตรา ๑๙๕ วรรคสอง ก็ให้ผู้อุทธรณ์หรือศาลยกข้อกฎหมายที่เกี่ยวกับการไม่ปฏิบัติตามบทบัญญัติว่าด้วยอุทธรณ์ขึ้นอ้างได้ จึงไม่อาจนำเรื่องการเพิกถอนกระบวนพิจารณาที่ผิดระเบียบตาม ป.วิ.พ. มาตรา ๒๗ มาใช้บังคับ ศาลอุทธรณ์ที่ยกคำร้องเพราะไม่เข้าหลักเกณฑ์ตามมาตรา ๒๗ จึงไม่ชอบ ส่วนเนื้อหานั้น เมื่อส่งสำเนาอุทธรณ์ไปยังที่อยู่ตามที่ระบุในคำฟ้องและผู้รับมีอายุไม่ถึงยี่สิบปี อันจะทำให้เป็นการส่งไม่ชอบก็ตาม แต่จำเลยไม่อยู่ตามที่อยู่ดังกล่าวในช่วงที่มีการส่ง และต่อมาพบว่าได้กระทำผิดในคดีอื่น กรณีถือได้ว่าส่งสำเนาอุทธรณ์ไม่ได้เพราะหาตัวไม่พบ หลบหนี หรือจงใจไม่รับ ศาลย่อมรีบส่งสำนวนไปยังศาลอุทธรณ์ได้ตามมาตรา ๒๐๑

   จำเลยที่ ๑ ยื่นคำร้องขอให้เพิกถอนกระบวนพิจารณาในชั้นส่งสำเนาอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ภาค ๑ ยกคำร้องเพราะไม่เข้าหลักเกณฑ์การเพิกถอนตาม ป.วิ.พ. มาตรา ๒๗ ศาลฎีกาเห็นว่าเหตุผลดังกล่าวไม่ชอบ เพราะมาตรา ๒๐๐ เป็นบทบัญญัติเฉพาะสำหรับคดีอาญา และมาตรา ๑๙๕ วรรคสอง รองรับการยกข้อไม่ปฏิบัติตามบทบัญญัติว่าด้วยอุทธรณ์ไว้แล้ว จึงนำมาตรา ๒๗ มาใช้ไม่ได้ จำเลยที่ ๑ มีสิทธิยื่นคำร้อง ส่วนเนื้อหา แม้ผู้รับสำเนาอุทธรณ์ ณ ที่อยู่ตามคำฟ้องมีอายุไม่ถึงยี่สิบปี แต่จำเลยที่ ๑ ไม่อยู่ตามที่อยู่นั้นในช่วงที่มีการส่ง และต่อมาตรวจพบว่าได้กระทำผิดในคดีอื่นของศาลชั้นต้น จึงถือได้ว่าส่งสำเนาอุทธรณ์ไม่ได้เพราะหาตัวไม่พบ หลบหนี หรือจงใจไม่รับ ตามมาตรา ๒๐๑ การดำเนินกระบวนพิจารณาจึงชอบแล้ว ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วยในผล มิใช่เห็นพ้องด้วยกับเหตุผลของศาลอุทธรณ์ และยกฎีกาของจำเลยที่ ๑ ในส่วนนี้

คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา