ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
มาตรา 201 — การส่งสำนวนเมื่อส่งสำเนาอุทธรณ์ไม่ได้
คนบทกฎหมาย
เมื่อศาลส่งสำเนาอุทธรณ์แก่อีกฝ่ายหนึ่งไม่ได้เพราะหาตัวไม่พบ หรือหลบหนี หรือจงใจไม่รับสำเนาอุทธรณ์ หรือได้รับแก้อุทธรณ์แล้ว หรือพ้นกำหนดแก้อุทธรณ์แล้ว ให้ศาลรีบส่งสำนวนไปยังศาลอุทธรณ์เพื่อทำการพิจารณาพิพากษาต่อไป
คำแปลภาษาไทย
When the court is unable to serve a copy of the appeal on the other party because that party cannot be found, has absconded, or has deliberately refused to accept the copy of the appeal, or where the reply to the appeal has already been received, or the period for replying to the appeal has expired, the court shall promptly forward the case file to the Court of Appeal for further adjudication.
คำแปลนี้ยังไม่เป็นที่ทราบจากสำนักงาน — กรุณาอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุสำนักงาน
มาตรา 201 อยู่ในบทหลักทั่วไปว่าด้วยอุทธรณ์ ทำหน้าที่ให้คดีเดินหน้าต่อไปได้เมื่อขั้นตอนแก้อุทธรณ์ไม่อาจสำเร็จ โดยกำหนดเหตุที่ไม่ต้องส่งสำเนาอุทธรณ์ไว้เป็นการเฉพาะ ได้แก่ หาตัวไม่พบ หลบหนี จงใจไม่รับ ได้รับแก้อุทธรณ์แล้ว หรือพ้นกำหนดแก้อุทธรณ์ บทนี้ทำงานคู่กับมาตรา 200 ที่บังคับให้ส่งสำเนาอุทธรณ์เพื่อให้อีกฝ่ายแก้ ศาลฎีกาตีความเหตุยกเว้นอย่างเคร่งครัดว่า หากส่งไม่ได้เพราะส่งหมายผิดภูมิลำเนา มิใช่เพราะจำเลยหาตัวไม่พบหรือหลบหนีจริง ย่อมไม่เข้ามาตรา 201 และการข้ามการส่งสำเนาทำให้กระบวนพิจารณาชั้นอุทธรณ์ไม่ชอบ
ความสำคัญต่อ
สำหรับผู้ที่อุทธรณ์ มาตรานี้ชี้ให้เห็นว่าที่อยู่ที่ถูกต้องของจำเลยสำคัญมาก หากศาลบันทึกภูมิลำเนาผิดและส่งหมายไม่ได้ที่นั่น ศาลอุทธรณ์ไม่ควรพิจารณาต่อโดยไม่พยายามส่งสำเนาอุทธรณ์ใหม่ และคำพิพากษาที่ออกโดยข้ามขั้นตอนอาจถูกเพิกถอนและย้อนสำนวน จำเลยที่ถูกจำคุกมีที่อยู่ที่ทราบได้ การส่งไม่ได้ที่เรือนจำที่ถูกต้องจึงมิใช่กรณีหาตัวไม่พบ ควรแจ้งที่อยู่สำหรับส่งหมายให้เป็นปัจจุบัน และตรวจสอบว่ามีการส่งสำเนาอุทธรณ์โดยชอบก่อนส่งสำนวนขึ้นหรือไม่
คำตัดสินศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 226/2567 (2024)
การส่งสำเนาอุทธรณ์ไม่ได้เพราะส่งหมายไม่ตรงตามภูมิลำเนาที่กฎหมายกำหนด ถือไม่ได้ว่าหาตัวจำเลยไม่พบหรือจำเลยหลบหนีตามมาตรา 201 ศาลต้องส่งสำเนาอุทธรณ์ให้จำเลยที่ภูมิลำเนาที่แท้จริง คือเรือนจำที่จำเลยถูกจำคุกอยู่
ศาลถือว่าการส่งไม่ได้เข้าเหตุยกเว้นตามมาตรา 201 แต่การส่งไม่ได้เกิดจากการส่งหมายผิดที่อยู่ มิใช่เพราะหาตัวจำเลยไม่พบ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าการส่งไม่ชอบ ต้องส่งสำเนาอุทธรณ์ให้จำเลยที่เรือนจำกลางอันเป็นภูมิลำเนาในขณะนั้น
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5868/2557 (2014)
การส่งสำเนาอุทธรณ์ไม่ได้เพียงเพราะหาบ้านของจำเลยไม่พบ ถือไม่ได้ว่าหาตัวจำเลยไม่พบ หลบหนี หรือจงใจไม่รับตามมาตรา 201 การที่ศาลอุทธรณ์พิจารณาคดีโดยมิได้ส่งสำเนาอุทธรณ์ให้จำเลยแก้ ไม่ชอบด้วยมาตรา 200
รายงานเจ้าหน้าที่แสดงว่าพบบ้านจำเลยตามภูมิลำเนาในฟ้องและมีผู้รับหมายแทนได้ การหาบ้านไม่พบก่อนหน้านี้จึงไม่เข้ามาตรา 201 ศาลฎีกาพิพากษายกคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ ให้ศาลชั้นต้นส่งสำเนาอุทธรณ์ให้จำเลยแล้วส่งให้ศาลอุทธรณ์พิจารณาใหม่
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3244/2563 (2020)
เมื่อจำเลยไม่อยู่ตามที่อยู่ในช่วงที่ส่งสำเนาอุทธรณ์ และตรวจพบภายหลังว่าจำเลยกระทำผิดในคดีอื่นของศาลชั้นต้น ถือได้ว่าส่งสำเนาอุทธรณ์ไม่ได้เพราะหาตัวไม่พบตามมาตรา 201 การส่งสำนวนไปยังศาลอุทธรณ์จึงชอบแล้ว
จำเลยอ้างให้เพิกถอนกระบวนพิจารณา แต่ข้อเท็จจริงแสดงว่าจำเลยไม่อยู่ตามที่อยู่ในช่วงที่ส่งสำเนาอุทธรณ์ ศาลฎีกาเห็นพ้องกับศาลอุทธรณ์ว่าเข้าเหตุตามมาตรา 201 การดำเนินการเรื่องส่งสำเนาอุทธรณ์จึงชอบแล้ว
คำพิพากษาที่คัดเลือกการพิจารณาคดีจากเทคโนโลยีศาลฎีกาคำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
เลย
ถ้าส่งสำเนาอุทธรณ์ให้อีกฝ่ายไม่ได้จะเกิดอะไรขึ้น
ตามมาตรา 201 หากหาตัวไม่พบ หลบหนี จงใจไม่รับ หรือพ้นกำหนดแก้อุทธรณ์ ศาลจะส่งสำนวนไปยังศาลอุทธรณ์เพื่อพิจารณาต่อไป
การส่งหมายผิดที่อยู่ถือว่าส่งไม่ได้ตามมาตรา 201 หรือไม่
ไม่ถือ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าการส่งไม่ได้เพราะส่งผิดภูมิลำเนา มิใช่กรณีหาตัวไม่พบหรือหลบหนี ศาลจึงต้องส่งสำเนาอุทธรณ์โดยชอบก่อน