ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
มาตรา 228: อำนาจศาลสืบพยานเพิ่มเติม
ตัวบทกฎหมาย
ระหว่างพิจารณาโดยพลการหรือคู่ความฝ่ายใดร้องขอ ศาลมีอำนาจสืบพยานเพิ่มเติม จะสืบเองหรือส่งประเด็นก็ได้
คำแปลภาษาอังกฤษ
During the trial, on its own motion or upon application by any party, the court has the power to take additional evidence; it may take the evidence itself or issue a commission to another court.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 228 ให้อำนาจศาลชั้นพิจารณาในการค้นหาความจริงเชิงรุก โดยสืบพยานเพิ่มเติมได้ทั้งโดยพลการหรือเมื่อคู่ความร้องขอ อยู่ในภาค 5 หมวดหลักทั่วไป สะท้อนหน้าที่ของศาลไทยในการค้นหาความจริงมิใช่รับฟังอย่างเฉยเมย ศาลจะสืบเองหรือส่งประเด็นให้ศาลอื่นตามมาตรา 230 ก็ได้ เมื่ออ่านประกอบมาตรา 208 (1) ศาลอุทธรณ์ก็อาจสั่งให้สืบพยานเพิ่มเติมได้ และมาตรา 15 นำวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 120 มาใช้โดยอนุโลมในการหักล้างความน่าเชื่อถือของพยาน
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
สำหรับคู่ความ มาตรานี้หมายความว่าช่องว่างของพยานหลักฐานไม่จำเป็นต้องเป็นผลร้ายเสมอไป ศาลสั่งสืบเพิ่มได้และคู่ความก็ร้องขอได้ โดยเฉพาะเมื่อการรับสารภาพยังมีข้อสงสัยจริง ศาลสืบพยานเพิ่มก่อนลงโทษได้แทนที่จะรับสารภาพเลย หากท่านเห็นว่าพยานสำคัญยังไม่ได้สืบโดยชอบ ทนายสามารถขอให้ศาลชั้นต้นหรือศาลอุทธรณ์ใช้อำนาจนี้ได้ การเตรียมตัวก่อนขึ้นศาลช่วยให้ท่านเห็นจุดที่ควรขอสืบพยานเพิ่ม
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5172/2566 (2023)
ศาลมีอำนาจสืบพยานเพิ่มเติมโดยพลการหรือเมื่อคู่ความร้องขอตามมาตรา 228 และโดยมาตรา 15 อาจนำประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 120 มาใช้ให้คู่ความนำพยานมาหักล้างความน่าเชื่อถือของพยานได้
ศาลยืนยันว่าแม้อยู่ระหว่างสืบพยานจำเลย ก็สืบพยานเพิ่มเติมได้ตามมาตรา 228 และโดยนำประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 120 ประกอบมาตรา 15 มาใช้ อนุญาตให้คู่ความนำพยานมาสนับสนุนข้ออ้างว่าพยานอีกฝ่ายไม่ควรเชื่อฟังได้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4790/2564 (2021)
เมื่อการรับสารภาพยังมีข้อสงสัยว่าจำเลยกระทำผิดหรือการกระทำเป็นความผิดหรือไม่ ศาลควรสืบพยานเพิ่มเติมตามมาตรา 228 ก่อนพิพากษา แทนที่จะลงโทษตามคำรับสารภาพเพียงอย่างเดียว
ศาลวินิจฉัยว่าการรับสารภาพไม่จำต้องพิพากษาทันทีเสมอไป เมื่อมีข้อสงสัย ศาลชั้นต้นควรใช้อำนาจตามมาตรา 228 สืบพยานเพิ่มเติม หรือศาลอุทธรณ์อาจสั่งให้ศาลชั้นต้นสืบพยานตามมาตรา 208 (1)
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 423/2565 (2022)
ศาลอุทธรณ์ไม่ควรวินิจฉัยข้อเท็จจริงที่ยังโต้แย้งกันโดยไม่สืบพยานเพิ่มเติมตามมาตรา 208 (1) ประกอบมาตรา 228 เมื่อจำเป็นเพื่อให้การวินิจฉัยถูกต้องเที่ยงธรรม
ศาลวินิจฉัยว่าศาลอุทธรณ์ควรสืบพยานเพิ่มเติมตามมาตรา 208 (1) ประกอบมาตรา 228 ในปัญหาว่าจำเลยมีใบอนุญาตขับรถหรือไม่ก่อนวินิจฉัย แทนที่จะด่วนวินิจฉัย
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 27 คดี (พ.ศ. 2492 ถึง 2566)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5172/2566 (2023)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 423/2565 (2022)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4790/2564 (2021)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2906/2556 (2013)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3469/2553 (2010)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1502/2550 (2007)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2944/2544 (2001)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4545/2531 (1988)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
- ป.อ. มาตรา 91 10
- ป.อ. มาตรา 78 9
- มาตรา 15 7
- มาตรา 176 7
- มาตรา 208 6
- ป.อ. มาตรา 83 6
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
ศาลสืบพยานเพิ่มเติมเองได้หรือไม่
ได้ มาตรา 228 ให้อำนาจศาลสืบพยานเพิ่มเติมระหว่างพิจารณาได้ทั้งโดยพลการหรือเมื่อคู่ความร้องขอ และจะสืบเองหรือส่งประเด็นให้ศาลอื่นก็ได้
หากการรับสารภาพยังมีข้อสงสัยในความผิดจะเป็นอย่างไร
ศาลอาจใช้มาตรา 228 สืบพยานเพิ่มเติมก่อนพิพากษา แทนที่จะลงโทษตามคำรับสารภาพเพียงอย่างเดียว เพื่อให้ได้ความจริงเมื่อยังมีข้อสงสัย
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Criminal Procedure Code, s. 228 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Criminal Procedure Code (Thailand), s. 228. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-228/ (accessed 1 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.อ. มาตรา 228 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-228/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-228/"><p>ระหว่างพิจารณาโดยพลการหรือคู่ความฝ่ายใดร้องขอ ศาลมีอำนาจสืบพยานเพิ่มเติม จะสืบเองหรือส่งประเด็นก็ได้</p><footer>Criminal Procedure Code, s. 228 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-228/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา