ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
249 — การบังคับคดีส่วนแพ่งตามคำพิพากษาอาญา
คนบทกฎหมาย
คำพิพากษาหรือคำสั่งให้คืนหรือใช้ราคาทรัพย์สิน ค่าสินไหมทดแทนหรือค่าธรรมเนียมนั้น ให้บังคับตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
คำแปลภาษาไทย
A judgment or order to return or pay the value of property, to pay compensation, or to pay fees shall be enforced in accordance with the provisions of the Civil Procedure Code.
คำแปลนี้ยังไม่เป็นที่ทราบจากสำนักงาน — กรุณาอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุสำนักงาน
มาตรา ๒๔๙ เชื่อมระบบบังคับคดีอาญากับแพ่ง แม้คำสั่งเกิดในคดีอาญา แต่ส่วนที่เป็นเงินและการคืนทรัพย์ให้บังคับตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ผู้เสียหายที่ได้รับประโยชน์ตามคำสั่งอยู่ในฐานะเจ้าหนี้ตามคำพิพากษา และใช้เครื่องมือบังคับคดีแพ่ง รวมทั้งกำหนดเวลาตาม ป.วิ.พ. ได้ โดยทำงานร่วมกับมาตรา ๔๓ และ ๔๔/๑ ในด้านการเรียกร้อง และ ป.วิ.พ. ในด้านการบังคับ
ความสำคัญต่อ
สำหรับผู้เสียหายที่มีคำสั่งให้คืนทรัพย์หรือชดใช้ค่าสินไหมจากศาลอาญา มาตรานี้คือวิธีบังคับจริง คือบังคับในฐานะเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาตาม ป.วิ.พ. ยึดและขายทรัพย์ของจำเลย และต้องอยู่ในกำหนดเวลาบังคับคดีของ ป.วิ.พ. โดยการบังคับคดีส่วนแพ่งโดยทั่วไปไม่ต้องรอให้คดีอาญาถึงที่สุดก่อน
คำตัดสินศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3447/2558 (2015)
เมื่อศาลอาญาสั่งให้คืนหรือใช้ราคาทรัพย์ ผู้เสียหายเป็นเจ้าหนี้ตามคำพิพากษา และการบังคับคดีส่วนแพ่งเป็นไปตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งโดยผลของมาตรา ๒๔๙
ศาลอธิบายว่าแม้พนักงานอัยการเรียกทรัพย์หรือราคาแทนผู้เสียหายตามมาตรา ๔๓ ได้ แต่เมื่อสั่งคืนหรือใช้ราคาทรัพย์แล้ว ผู้เสียหายเป็นเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาตาม ป.วิ.พ. มาตรา ๕๐ และมาตรา ๒๔๙ ยังคงให้บังคับคดีส่วนแพ่งตาม ป.วิ.พ. รวมถึงกำหนดเวลาตามมาตรา ๒๗๑
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3659/2556 (2013)
การบังคับคำสั่งให้คืนหรือใช้ราคาทรัพย์ตามมาตรา ๒๔๙ เป็นไปตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง และไม่ต้องรอให้คดีถึงที่สุดก่อน
ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่าการบังคับให้คืนหรือใช้ราคาทรัพย์ต้องเป็นไปตาม ป.วิ.พ. ตามมาตรา ๒๔๙ ไม่ต้องรอให้คดีถึงที่สุด และไม่มีเหตุเพิกถอนหมายบังคับคดีหรือการยึดที่ดิน ประเด็นอยู่ที่ขอบเขตของมาตรา ๒๔๙
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 11216/2555 (2012)
เพราะคดีส่วนแพ่งต้องถือข้อเท็จจริงตามคำพิพากษาคดีส่วนอาญา การบังคับคดีส่วนแพ่งตามมาตรา ๒๔๙ จึงไม่ต้องรอให้คดีอาญาถึงที่สุด
เมื่ออ่านมาตรา ๔๐, ๔๗, ๕๐ และ ๒๔๙ ประกอบ ป.วิ.พ. มาตรา ๒๓๑ และหลักตามมาตรา ๔๖ ที่ให้คดีส่วนแพ่งถือข้อเท็จจริงตามคดีอาญา ศาลถือคดีอาญาเป็นหลัก และพิจารณาว่าโจทก์ร่วมดำเนินการบังคับคดีส่วนแพ่งได้โดยไม่ต้องรอคดีอาญาถึงที่สุด
คำพิพากษาที่คัดเลือกการพิจารณาคดีจากเทคโนโลยีศาลฎีกาคำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
เลย
คำสั่งศาลอาญาให้ชดใช้ค่าสินไหมทดแทนบังคับอย่างไร
ตามมาตรา ๒๔๙ ให้บังคับตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง โดยผู้เสียหายอยู่ในฐานะเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาและยึดขายทรัพย์ของจำเลยได้
การบังคับคดีส่วนแพ่งต้องรอให้คดีอาญาถึงที่สุดก่อนหรือไม่
ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าการบังคับให้คืนหรือใช้ราคาทรัพย์ตามมาตรา ๒๔๙ เป็นไปตาม ป.วิ.พ. และไม่ต้องรอให้คดีอาญาถึงที่สุดก่อน