ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
มาตรา 28: ผู้มีอำนาจฟ้องคดีอาญา
ตัวบทกฎหมาย
บุคคลเหล่านี้มีอำนาจฟ้องคดีอาญาต่อศาล
(๑) พนักงานอัยการ
(๒) ผู้เสียหาย
คำแปลภาษาอังกฤษ
The following persons have the power to institute a criminal prosecution before a court:
(1) the public prosecutor;
(2) the injured person.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 28 เป็นบทเปิดของหมวดว่าด้วยการฟ้องคดีอาญา และกำหนดตัวผู้มีอำนาจฟ้อง ได้แก่ พนักงานอัยการตาม (1) และผู้เสียหายตาม (2) ผู้ที่จะเป็นผู้เสียหายเป็นไปตามนิยามในมาตรา 2 (4) สำหรับความผิดที่กระทำต่อรัฐ เช่น ความผิดต่อตำแหน่งหน้าที่ราชการ รัฐเป็นผู้เสียหายและมีเพียงพนักงานอัยการที่ฟ้องได้ เว้นแต่เอกชนได้รับความเสียหายเป็นพิเศษโดยตรง มาตรานี้ทำงานร่วมกับมาตรา 29 ถึง 36 ว่าด้วยการดำเนินคดีต่าง การเข้าร่วม การรวมพิจารณา การถอนฟ้อง และการฟ้องใหม่
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
อำนาจฟ้องเป็นสิ่งแรกที่ศาลตรวจสอบ หากท่านไม่ใช่ผู้เสียหายที่แท้จริง คดีที่ฟ้องเองจะถูกยกฟ้องและเหลือเพียงอัยการที่ดำเนินการได้ ก่อนฟ้องเอง ควรตรวจสอบว่าท่านได้รับความเสียหายโดยตรง มิใช่เพียงไม่พอใจต่อความผิดที่กระทำต่อรัฐ กรณีฉ้อโกงหรือสูญเสียทรัพย์มักเข้าข่าย แต่ขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริง จึงควรปรึกษาทนายความก่อนฟ้อง
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1220/2567 (2024)
ประชาชนที่สูญเสียทรัพย์สินจากการถูกหลอกลวงในความผิดฐานฉ้อโกงประชาชนตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 343 เป็นผู้ได้รับความเสียหายโดยตรงและเป็นผู้เสียหายที่ฟ้องคดีได้ด้วยตนเอง
แม้ความผิดฐานฉ้อโกงประชาชนจะเป็นความผิดอาญาแผ่นดิน แต่ประชาชนแต่ละคนที่สูญเสียทรัพย์สินจากการถูกหลอกลวงย่อมเป็นผู้เสียหายโดยตรงและมีอำนาจฟ้องคดีเองได้ตามมาตรา 28 (2) โจทก์จึงมีอำนาจฟ้อง
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3620/2566 (2023)
ความผิดต่อตำแหน่งหน้าที่ราชการเป็นความผิดที่กระทำต่อรัฐ จึงเป็นอำนาจของพนักงานอัยการที่จะฟ้องตามมาตรา 28 (1) ผู้ที่มิได้รับความเสียหายเป็นการส่วนตัวไม่มีอำนาจฟ้อง
ความผิดที่ฟ้องตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 151 และ 157 เป็นผลเสียหายแก่รัฐเท่านั้น มิได้กระทบสิทธิของโจทก์ การฟ้องจึงเป็นอำนาจของพนักงานอัยการตามมาตรา 28 (1) และโจทก์ที่ฟ้องในฐานะตำแหน่งมิใช่ส่วนตัวไม่เป็นผู้เสียหาย
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 660/2565 (2022)
การเคลื่อนย้ายหลักหมายเขตหรือหมุดหลักฐานเพื่อการแผนที่เป็นความผิดต่อรัฐ ซึ่งเป็นอำนาจของพนักงานอัยการที่จะฟ้องตามมาตรา 28 (1) เอกชนจะฟ้องได้ต่อเมื่อได้รับความเสียหายเป็นพิเศษ
การเคลื่อนย้ายหลักเขตโดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นความผิดต่อรัฐที่พนักงานอัยการเป็นผู้ฟ้องตามมาตรา 28 (1) แม้โจทก์อ้างว่ามีการเคลื่อนหลักเขตรุกเข้าที่ดินของตนประมาณ 6.3 ตารางวา ก็ถือไม่ได้ว่าโจทก์เป็นผู้เสียหายจากการกระทำผิดและไม่มีอำนาจฟ้อง
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 90 คดี (พ.ศ. 2485 ถึง 2567)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1220/2567 (2024)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4354/2567 (2024)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3620/2566 (2023)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1221/2563 (2020)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5673/2562 (2019)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1041/2558 (2015)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 11858/2557 (2014)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3150/2557 (2014)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
- มาตรา 2 49
- ป.อ. มาตรา 83 31
- ป.อ. มาตรา 91 26
- ป.อ. มาตรา 264 14
- ป.อ. มาตรา 29 13
- ป.อ. มาตรา 268 12
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
ผู้เสียหายฟ้องคดีอาญาเองได้หรือไม่
ได้ ตามมาตรา 28 (2) ผู้เสียหายมีอำนาจฟ้องคดีเองได้นอกเหนือจากพนักงานอัยการ โดยต้องเป็นผู้เสียหายที่แท้จริงและได้รับความเสียหายโดยตรง
ความผิดที่กระทำต่อรัฐใครเป็นผู้ฟ้อง
ความผิดต่อรัฐ เช่น ความผิดต่อตำแหน่งหน้าที่ราชการ รัฐเป็นผู้เสียหายและมีเพียงพนักงานอัยการที่ฟ้องได้ตามมาตรา 28 (1) เว้นแต่เอกชนได้รับความเสียหายเป็นพิเศษโดยตรง
บุคคลทั่วไปที่พบเห็นการกระทำผิดฟ้องคดีเองได้หรือไม่
ไม่ได้ ผู้มีอำนาจฟ้องมีเพียงพนักงานอัยการหรือผู้เสียหาย พยานที่ไม่ได้รับความเสียหายโดยตรงไม่มีอำนาจฟ้องคดี แต่สามารถแจ้งความต่อเจ้าหน้าที่ตำรวจได้
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 28 -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Criminal Procedure Code (Thailand), s. 28. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-28/ (accessed 1 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.อ. มาตรา 28 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-28/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-28/"><p>บุคคลเหล่านี้มีอำนาจฟ้องคดีอาญาต่อศาล (๑) พนักงานอัยการ (๒) ผู้เสียหาย</p><footer>Criminal Procedure Code, s. 28 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-28/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา