มาตรา 47: คดีแพ่งวินิจฉัยตามกฎหมายความรับผิดทางแพ่ง

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4317/2567 (2024)

   แม้จำเลยจะถูกยกฟ้องฐานลักทรัพย์เพราะขาดเจตนาทุจริต ศาลก็ยังต้องวินิจฉัยคำขอให้คืนหรือใช้ราคาทรัพย์ในคดีส่วนแพ่งตามมาตรา 47

   จำเลยถูกยกฟ้องฐานลักทรัพย์เพราะไม่ได้ความว่ามีเจตนาทุจริต แต่ศาลอุทธรณ์มิได้วินิจฉัยคำขอให้คืนหรือใช้ราคาทรัพย์ ศาลวินิจฉัยว่าตามมาตรา 47 คดีส่วนแพ่งต้องวินิจฉัยตามกฎหมายความรับผิดทางแพ่งโดยไม่คำนึงถึงการยกฟ้อง จึงต้องวินิจฉัยคำขอนั้นด้วย

2. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2232/2567 (2024)

   แม้คดีส่วนอาญาจะถูกจำหน่ายออกจากสารบบความ คดีส่วนแพ่งยังดำเนินตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง และคำพิพากษาต้องเป็นไปตามกฎหมายความรับผิดทางแพ่งตามมาตรา 47 วรรคหนึ่ง

   หลังคดีส่วนอาญาถูกจำหน่ายตามมาตรา 39 (1) ศาลวินิจฉัยว่าคดีส่วนแพ่งยังต้องดำเนินตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง และตามมาตรา 47 วรรคหนึ่ง ต้องวินิจฉัยตามกฎหมายความรับผิดทางแพ่งโดยไม่คำนึงว่าจำเลยถูกลงโทษหรือไม่ สิทธิของโจทก์ร่วมที่จะได้ทรัพย์คืนหรือใช้ราคาเป็นสิทธิในคดีส่วนแพ่งที่อัยการใช้อำนาจตามมาตรา 43

3. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3664/2568 (2025)

   คดีส่วนแพ่งเป็นไปตามกฎหมายความรับผิดทางแพ่งโดยไม่ต้องคำนึงว่าจำเลยกระทำผิดหรือไม่ จำเลยที่ผิดสัญญาจึงต้องคืนเงินแม้คดีอาญาจะถูกยกฟ้อง

   โดยปรับใช้มาตรา 47 วรรคหนึ่ง ศาลวินิจฉัยว่าแม้คดีอาญาจะถูกยกฟ้อง แต่จำเลยเป็นฝ่ายผิดสัญญาเพราะไม่ส่งมอบสินค้าหลังรับเงิน 135,000 บาท จึงยังต้องคืนเงินจำนวนดังกล่าวแก่โจทก์ร่วมตามกฎหมายความรับผิดทางแพ่ง

คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา