ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
มาตรา 219 ตรี: ห้ามฎีกาข้อเท็จจริงคดีเกี่ยวกับการกักขัง
ตัวบทกฎหมาย
ในคดีที่ศาลชั้นต้นลงโทษกักขังแทนโทษจำคุก
หรือเปลี่ยนโทษกักขังเป็นโทษจำคุก หรือคดีที่เกี่ยวกับการกักขังแทนค่าปรับ
หรือกักขังเกี่ยวกับการริบทรัพย์สิน
ถ้าศาลอุทธรณ์มิได้พิพากษากลับคำพิพากษาศาลชั้นต้น ห้ามมิให้คู่ความฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริง
คำแปลภาษาอังกฤษ
ในคดีที่ศาลชั้นต้นลงโทษกักขังแทนโทษจำคุก หรือเปลี่ยนโทษกักขังเป็นโทษจำคุก หรือคดีที่เกี่ยวกับการกักขังแทนค่าปรับ หรือกักขังเกี่ยวกับการริบทรัพย์สิน ถ้าศาลอุทธรณ์มิได้พิพากษากลับคำพิพากษาศาลชั้นต้น ห้ามมิให้คู่ความฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริง
ตรวจสอบกับตัวบทภาษาไทยแล้ว 6 พฤศจิกายน 2026
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรานี้เป็นบทจำกัดสิทธิฎีกา และมีเงื่อนไขเดียว คือศาลอุทธรณ์ต้องมิได้พิพากษากลับคำพิพากษาศาลชั้นต้น เมื่อเป็นเช่นนั้น ให้ถือว่าข้อเท็จจริงยุติแล้ว และขึ้นสู่ศาลฎีกาได้เฉพาะปัญหาข้อกฎหมาย ประเภทคดีที่อยู่ในบังคับล้วนเป็นเรื่องการกักขัง มิใช่โทษจำคุกโดยแท้ ได้แก่ การกักขังแทนโทษจำคุก การเปลี่ยนโทษกักขังเป็นโทษจำคุก การกักขังแทนค่าปรับ และการกักขังเกี่ยวกับการริบทรัพย์สิน เหตุผลอยู่ที่ความได้สัดส่วน เพราะเป็นผลทางอาญาที่เบาที่สุด การพิสูจน์ข้อเท็จจริงอีกชั้นหนึ่งจึงไม่คุ้มกับเสรีภาพที่เป็นประเด็น ทั้งนี้มาตรานี้ไม่ได้ห้ามฎีกาในปัญหาข้อกฎหมาย และไม่ใช้บังคับเมื่อศาลอุทธรณ์พิพากษากลับคำพิพากษาศาลชั้นต้น
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
ข้อควรระวังคือช่องทางการรับรอง คู่ความจำนวนมากเข้าใจว่าผู้พิพากษารับรองให้ฎีกาข้อเท็จจริงได้ทุกกรณี แต่สำหรับคดีตามมาตรา 219 ตรี ความเข้าใจนั้นผิด และการรับรองโดยผิดหลงจะถือว่าไม่ชอบ ศาลฎีกายกฎีกา หากโทษของท่านเป็นการกักขังและศาลอุทธรณ์มิได้พิพากษากลับ พึงเข้าใจว่าประเด็นข้อเท็จจริงถูกปิด และสงวนการฎีกาไว้เฉพาะปัญหาข้อกฎหมาย
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4292/2567 (2024)
เมื่อศาลชั้นต้นลงโทษกักขังแทนจำคุกและศาลอุทธรณ์พิพากษายืน คดีต้องห้ามฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริงตามมาตรา 219 ตรี และข้อโต้แย้งเรื่องป้องกันโดยชอบด้วยกฎหมายและขอลงโทษสถานเบาเป็นปัญหาข้อเท็จจริง
ศาลชั้นต้นลงโทษกักขังแทนจำคุกและศาลอุทธรณ์พิพากษายืน แม้ผู้พิพากษาอนุญาตให้ฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่าคดีต้องห้ามฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริงตามมาตรา 219 ตรี และข้อฎีกาเรื่องป้องกันและขอลงโทษสถานเบาเป็นปัญหาข้อเท็จจริง
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 781/2567 (2024)
เมื่อศาลอุทธรณ์แก้เพียงเรื่องประกอบและคงโทษกักขังไว้ ถือว่ามิได้พิพากษากลับ จึงห้ามฎีกาข้อเท็จจริงตามมาตรา 219 ตรี และผู้พิพากษารับรองให้ฎีกาได้เฉพาะคดีตามมาตรา 218 219 และ 220 มิใช่มาตรา 219 ตรี
ศาลอุทธรณ์แก้เฉพาะกำหนดเวลาพักใช้ใบอนุญาตขับขี่ โดยคงโทษกักขังของจำเลยทั้งสอง ถือว่ามิได้พิพากษากลับ จึงห้ามฎีกาข้อเท็จจริงตามมาตรา 219 ตรี ศาลฎีกาย้ำว่าการรับรองตามมาตรา 221 ไม่ครอบคลุมคดีตามมาตรา 219 ตรี
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1230/2566 (2023)
เมื่อทั้งศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์เปลี่ยนโทษจำคุกเป็นกักขัง คดีต้องห้ามฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริงตามมาตรา 219 ตรี และข้อโต้แย้งที่ต้องย้อนไปรับฟังข้อเท็จจริงใหม่เป็นปัญหาข้อเท็จจริงแม้จะนำไปสู่ปัญหาข้อกฎหมาย
ศาลชั้นต้นลงโทษจำคุก 3 เดือน เปลี่ยนเป็นกักขัง ศาลอุทธรณ์ก็เปลี่ยนเป็นกักขังเช่นกัน ศาลฎีกาเห็นว่าคดีต้องห้ามตามมาตรา 219 ตรี และข้อฎีกาที่ว่าจำเลยไม่มีเจตนาใช้ยานพาหนะเพื่อสะดวกแก่การกระทำผิด ต้องย้อนไปรับฟังข้อเท็จจริง จึงเป็นปัญหาข้อเท็จจริง
บทสรุปคำพิพากษาที่คัดเลือกจากคลังข้อมูลวิจัยของสำนักงาน ลิงก์แหล่งที่มาระบุเอกสารที่ใช้ แต่การมีลิงก์เพียงอย่างเดียวไม่ได้ยืนยันว่าได้ตรวจสอบตรงกับต้นฉบับทางการของศาลแล้ว
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 30 คดี (พ.ศ. 2521 ถึง 2567)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4292/2567 (2024)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 781/2567 (2024)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3307/2566 (2023)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1230/2566 (2023)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3057/2563 (2020)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 12840/2558 (2015)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 13060/2553 (2010)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 11749/2553 (2010)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
- ป.อ. มาตรา 78 20
- มาตรา 221 18
- ป.อ. มาตรา 23 18
- ป.อ. มาตรา 83 8
- ป.อ. มาตรา 56 8
- ป.อ. มาตรา 29 8
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 219 ตรี -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Criminal Procedure Code (Thailand), s. 219 ter. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-219-3/ (accessed 21 พฤศจิกายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.อ. มาตรา 219 ตรี -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-219-3/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-219-3/"><p>ในคดีที่ศาลชั้นต้นลงโทษกักขังแทนโทษจำคุก หรือเปลี่ยนโทษกักขังเป็นโทษจำคุก หรือคดีที่เกี่ยวกับการกักขังแทนค่าปรับ หรือกักขังเกี่ยวกับการริบทรัพย์สิน ถ้าศาลอุทธรณ์มิได้พิพากษากลับคำพิพากษาศาลชั้นต้น ห้ามมิให้คู่ความฎีกาในปัญหาข้อเท็จจริง</p><footer>ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 219 ตรี <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-219-3/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา