มาตรา 1625: การแบ่งทรัพย์สินระหว่างผู้ตายกับคู่สมรสที่ยังมีชีวิต
ตัวบทกฎหมาย
ถ้าผู้ตายเป็นผู้สมรสแล้ว การคิดส่วนแบ่งและการปันทรัพย์สินระหว่างผู้ตายกับคู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่นั้นให้เป็นไปดังนี้
(๑) ในเรื่องส่วนแบ่งในทรัพย์สินระหว่างคู่สมรส ให้อยู่ในบังคับของบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายนี้ว่าด้วยการหย่าโดยยินยอมทั้งสองฝ่าย อันมีบทบัญญัติเพิ่มเติมให้บริบูรณ์ในมาตรา ๑๖๓๗ และ ๑๖๓๘ และโดยเฉพาะ ต้องอยู่ในบังคับแห่งมาตรา ๑๕๑๓ ถึง ๑๕๑๗ แห่งประมวลกฎหมายนี้ แต่การคิดส่วนแบ่งนั้นมีผลตั้งแต่วันที่การสมรสได้สิ้นไปด้วยเหตุความตายนั้น
(๒) ในเรื่องส่วนแบ่งในทรัพย์มรดกของผู้ตาย ให้อยู่ในบังคับของบทบัญญัติแห่งบรรพนี้ นอกจากมาตรา ๑๖๓๗ และ ๑๖๓๘
คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
คำแปลภาษาอังกฤษ
If the deceased was married, the calculation and division of property between the deceased and the surviving spouse is as follows:
(1) as regards the division of the property between the spouses, the provisions of this Code on divorce by mutual consent apply, as supplemented by Section 1637 and Section 1638, and in particular Sections 1513 to 1517 of this Code apply; but the division takes effect from the day the marriage came to an end by reason of the death;
(2) as regards the division of the estate of the deceased, the provisions of this Book apply, other than Section 1637 and Section 1638.
คำแปลโดย ThaiLawOnline แปลจากต้นฉบับภาษาไทยและตรวจสอบแล้ว
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 1625 เป็นส่วนหนึ่งของบรรพ 6 (มรดก) แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เนื้อหานี้รอการจัดทำหมายเหตุของสำนักงาน ตัวบทภาษาไทยข้างต้นคัดลอกจากต้นฉบับของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ
สำหรับทนายความ: ขั้นตอนแรก ระบุสินสมรสทั้งหมด คู่สมรสที่ยังมีชีวิตได้ส่วนแบ่งครึ่งหนึ่ง ส่วนที่เหลืออีกครึ่งหนึ่งเป็นกองมรดก ขั้นตอนที่สอง แบ่งกองมรดกให้ทายาทตามมาตรา ๑๖๒๙ และ ๑๖๓๕ สำหรับประชาชนทั่วไป: คู่สมรสที่ยังมีชีวิตไม่ได้รับทรัพย์สินร่วมทั้งหมดโดยอัตโนมัติ แต่เป็นเจ้าของส่วนของตนครึ่งหนึ่ง (ไม่ใช่ในฐานะมรดก) จากนั้นจึงรับมรดกส่วนแบ่งเพิ่มเติมจากครึ่งที่เหลือในฐานะทายาทโดยธรรมตามมาตรา ๑๖๓๕
ความเป็นมาทางกฎหมาย
บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ฉบับดั้งเดิม ไม่มีการแก้ไขเพิ่มเติมที่สำคัญ มาตรา ๑๖๒๕ เชื่อมโยงระบบทรัพย์สินระหว่างคู่สมรส (บรรพ ๕) กับกฎหมายมรดก (บรรพ ๖) โดยกำหนดกระบวนการสองขั้นตอน ได้แก่ การแยกทรัพย์สินระหว่างสมรส และการแบ่งส่วนของผู้ตายเป็นมรดก นับแต่วันที่ ๒๒ มกราคม ๒๕๖๘ พระราชบัญญัติสมรสเท่าเทียม (ฉบับที่ ๒๔) พ.ศ. ๒๕๖๗ ขยายระบบสมรสให้ครอบคลุมคู่สมรสเพศเดียวกัน ดังนั้นกฎระเบียบเรื่องทรัพย์สินระหว่างสมรสและมรดกตามมาตรา ๑๖๒๕ จึงใช้บังคับกับคู่สมรสเพศเดียวกันด้วย
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3566/2542 (1999)
พินัยกรรมที่เป็นโมฆะไม่ตัดสิทธิของคู่สมรสที่ยังมีชีวิตตามมาตรา ๑๖๒๕ และ ๑๖๓๕ คู่สมรสยังคงได้รับส่วนแบ่งสินสมรสและส่วนแบ่งมรดกในฐานะทายาทโดยธรรม
พินัยกรรมของผู้ตายเป็นโมฆะเพราะไม่ลงวันที่ แม้พินัยกรรมจะเป็นโมฆะ ภริยาผู้ตายยังคงมีสิทธิในทรัพย์สินในฐานะคู่สมรสตามมาตรา ๑๖๒๕ และ ๑๖๓๕(๒)
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6562/2537 (1994)
สิทธิของคู่สมรสที่ยังมีชีวิตในสินสมรสครึ่งหนึ่งตามมาตรา ๑๖๒๕ เป็นสิทธิในทรัพย์สิน ไม่ใช่สิทธิในมรดก จึงไม่อยู่ภายใต้บังคับลำดับทายาทโดยธรรม
เงินฝากธนาคารซึ่งเป็นสินสมรสระหว่างผู้ตายกับโจทก์ถูกจำเลยถอนไป ศาลยืนยันว่าโจทก์ในฐานะคู่สมรสที่ยังมีชีวิตมีสิทธิได้รับครึ่งหนึ่งตามมาตรา ๑๖๒๕ ประกอบมาตรา ๑๕๑๓
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 21 คดี (พ.ศ. 2508 ถึง 2566)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2857/2558 (2015)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 19376/2556 (2013)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 8040/2556 (2013)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 12569/2547 (2004)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4714/2542 (1999)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3830/2542 (1999)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3566-3567/2542 (1999)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 7536/2537 (1994)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil and Commercial Code, s. 1625 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil and Commercial Code (Thailand), s. 1625. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1625/ (accessed 21 สิงหาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.พ.พ. มาตรา 1625 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1625/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1625/"><p>ถ้าผู้ตายเป็นผู้สมรสแล้ว การคิดส่วนแบ่งและการปันทรัพย์สินระหว่างผู้ตายกับคู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่นั้นให้เป็นไปดังนี้ (๑) ในเรื่องส่วนแบ่งในทรัพย์สินระหว่างคู่สมรส ให้อยู่ในบังคับของบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายนี้ว่าด้วยการหย่าโดยยินยอมทั้งสองฝ่าย อันมีบทบัญญัติเพิ่มเติมให้บริบูรณ์ในมาตรา ๑๖๓๗ และ ๑๖๓๘ และโดยเฉพาะ ต้องอยู่ในบังคับแห่งมาตรา ๑๕๑๓ ถึง ๑๕๑๗ แห่งประมวลกฎหมายนี้ แต่การคิดส่วนแบ่งนั้นมีผลตั้งแต่วันที่การสมรสได้สิ้นไปด้วยเหตุความตายนั้น (๒) ในเรื่องส่วนแบ่งในทรัพย์มรดกของผู้ตาย ให้อยู่ในบังคับของบทบัญญัติแห่งบรรพนี้ นอกจากมาตรา ๑๖๓๗ และ ๑๖๓๘</p><footer>Civil and Commercial Code, s. 1625 (Thailand) — <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1625/">ThaiLawOnline</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา