Point de repère คำพิพากษาสำคัญ Code civil et commercialป.พ.พ. Décision 3718/2568 คำพิพากษาที่ 3718/2568 2025 (BE 2568)

L’acheteur d’un bien immobilier lors d’une vente aux enchères prend possession de la servitude de parcours et peut obliger à son enregistrement ผู้ซื้อที่ดินจัดสรรจากการขายทอดตลาดได้ภาระจำยอมในสาธารณูปโภคและมีสิทธิเรียกให้จดทะเบียน

Sections du CCC : มาตรา ป.พ.พ.:

⚖️ Points clés à retenir ⚖️ ประเด็นสำคัญ

Un terrain situé à l'intérieur d'un parc industriel que le promoteur a divisé avec les autres parcelles et n'a pas réservé à un usage autre que celui du projet est attribué en vertu de l'article 1 de l'annonce du Conseil révolutionnaire n° 286, même si le promoteur n'avait pas réservé ce terrain à un acheteur industriel particulier et qu'il en était toujours propriétaire. L'obligation du promoteur de fournir des services publics fait de ces services une servitude par application de la loi en faveur de tout lotissement attribué dans le parc, conformément aux dispositions de l’article 1 et de l’article 30, paragraphe 1, de cette annexe et à l’article 43 de la loi Lotissement La loi B.E. 2543 conserve les mêmes obligations après l’abrogation de l’annonce, donc le promoteur doit maintenir la servitude dans l’état dans lequel elle a été créée. Une servitude est un droit réel créé au bénéfice d’un autre bien foncier et ne prend fin que lorsque le propriétaire du bien dominant change de propriétaire ; elle passe donc à un acquéreur lors d’une vente aux enchères judiciaire, même si le promoteur n’a jamais cédé ce bien à ce dernier. Code civil et commercial L’article 1391, paragraphe 1, n’est pas la source de la servitude : c’est le motif sur lequel le propriétaire du bien dominant peut obliger le promoteur à le faire enregistrer, cette inscription étant une mesure nécessaire à la conservation et à l’utilisation de la servitude, et ce droit ne dépend pas de l’impuissance du propriétaire dans l’intervalle.

ที่ดินของโจทก์ตั้งอยู่ในสวนอุตสาหกรรมที่จำเลยทั้งสองจัดสรร แม้จำเลยทั้งสองจะไม่ได้ตั้งใจจำหน่ายที่ดินแปลงดังกล่าวให้แก่ผู้ประกอบการอุตสาหกรรมรายใดมาก่อน แต่เมื่อที่ดินแปลงดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของสวนอุตสาหกรรมที่ถูกจำเลยทั้งสองแบ่งออกเป็นแปลงย่อยไว้ จำเลยทั้งสองย่อมที่จะจำหน่ายที่ดินแปลงดังกล่าวดั่งที่ดินจัดสรรเหมือนกับที่ดินจัดสรรแปลงอื่นได้ จำเลยทั้งสองเป็นผู้จัดสรรที่ดิน ย่อมมีหน้าที่จัดให้มีสาธารณูปโภคซึ่งตกอยู่ในภาระจำยอม ภาระจำยอมดังกล่าวเกิดขึ้นโดยผลของกฎหมายตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 286 ข้อ 1 และข้อ 30 วรรคหนึ่ง ซึ่ง พ.ร.บ.การจัดสรรที่ดิน พ.ศ. 2543 มาตรา 43 บัญญัติไว้ทำนองเดียวกัน จำเลยทั้งสองจึงยังมีหน้าที่บำรุงรักษาภาระจำยอมให้คงสภาพดังเช่นที่ได้จัดทำขึ้น และเมื่อภาระจำยอมเป็นทรัพยสิทธิที่มีขึ้นเพื่อประโยชน์แก่ที่ดินแปลงอื่น ย่อมไม่สิ้นไปเมื่อสามยทรัพย์เปลี่ยนเจ้าของ จึงตกได้แก่ผู้ซื้อจากการขายทอดตลาด ส่วน ป.พ.พ. มาตรา 1391 วรรคหนึ่ง มิใช่บทที่ก่อให้เกิดภาระจำยอม แต่เป็นบทที่ให้สิทธิเจ้าของสามยทรัพย์เรียกให้จดทะเบียนภาระจำยอมได้ เพราะการจดทะเบียนเป็นการอันจำเป็นเพื่อรักษาและใช้ภาระจำยอม แม้เจ้าของสามยทรัพย์จะยังไม่ได้เดือดร้อนในการสัญจรก็ตาม

Résumé exécutif บทสรุปผู้บริหาร

Le demandeur est une banque. Deux sociétés affiliées au même administrateur ont divisé leurs terres en plus de dix parcelles avec des installations pour un parc industriel et les ont vendues à des opérateurs industriels, ce qui a fait du projet un lotissement en vertu de l'article 1 de l'Annonce no 286 du Conseil révolutionnaire, la loi en vigueur à l'époque. Deux parcelles de titre appartenant à la première société et une parcelle NS3K détenue par la seconde comportaient les réseaux routiers, électriques, d'eau, d'assainissement, de gaz naturel et de téléphone, et les deux sociétés les avaient déjà enregistrées comme servitudes en faveur de plusieurs parcelles du parc. Le lot 23536 appartenait encore à la première société. Il était hypothéqué auprès d'une institution financière, la société était en défaut de paiement, hypothèque La servitude a été exécutée, et la banque a acheté le terrain lors de la vente aux enchères du commissaire aux comptes et a enregistré sa propriété le 28 juin 2019. Lorsqu'elle a demandé que la servitude soit enregistrée en faveur de son terrain, les sociétés ont répondu qu'il faudrait d'abord négocier et payer pour cela. Le tribunal de première instance a rejeté la demande, la Cour d'appel de la région 2 a annulé la décision et ordonné à ces deux sociétés d'enregistrer l'ensemble des prestations en faveur de la banque, et la Cour suprême a confirmé cette décision. Un terrain situé dans le parc, divisé avec les autres et jamais destiné à une autre utilisation que celle du projet, a été attribué en tant que terrain, bien que le promoteur n'en ait pas encore désigné un acheteur industriel particulier, et le directeur général des sociétés a admis que ce terrain était prêt à la vente comme les autres. L’obligation de fournir les services publics fait de ces terrains une servitude légale pour chaque parcelle attribuée, et une servitude est un droit réel qui ne disparaît pas lorsque le propriétaire du terrain dominant change, donc elle est passée à la banque bien que la deuxième société n’ait jamais cédé directement ce terrain à la banque. L’abrogation de l’Annonce 286 n’a pas eu d’effet, car l’article 43 de la loi sur l’attribution foncière de l’année 2543 continue cette obligation.
โจทก์เป็นธนาคาร จำเลยทั้งสองเป็นบริษัทในเครือเดียวกันซึ่งมีกรรมการผู้มีอำนาจหลักคนเดียวกัน เดิมจำเลยทั้งสองเป็นเจ้าของที่ดินที่ตั้งสวนอุตสาหกรรม แล้วแบ่งออกเป็นแปลงย่อยตั้งแต่สิบแปลงขึ้นไปโดยมีสาธารณูปโภคในลักษณะนิคมอุตสาหกรรม และจำหน่ายให้แก่ผู้ประกอบการอุตสาหกรรมหลายราย อันเป็นการจัดสรรที่ดินตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 286 ข้อ 1 ที่ดินโฉนดเลขที่ 864 และ 1340 ของจำเลยที่ 1 กับที่ดิน น.ส. 3 ก. เลขที่ 2922 ของจำเลยที่ 2 ถูกจัดให้เป็นสาธารณูปโภคและจดทะเบียนภาระจำยอมให้แก่ที่ดินในสวนอุตสาหกรรมหลายแปลงแล้ว ส่วนที่ดินโฉนดเลขที่ 23536 เดิมเป็นของจำเลยที่ 2 ซึ่งจำนองไว้แก่สถาบันการเงินและถูกบังคับจำนอง โจทก์ประมูลซื้อได้จากการขายทอดตลาดของเจ้าพนักงานบังคับคดีและรับโอนกรรมสิทธิ์เมื่อวันที่ 28 มิถุนายน 2562 เมื่อโจทก์ขอให้จดทะเบียนภาระจำยอม จำเลยทั้งสองกลับมีข้อแม้ให้โจทก์เจรจาและเสียค่าตอบแทนก่อน ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง ศาลอุทธรณ์ภาค 2 พิพากษากลับ ให้จำเลยทั้งสองไปจดทะเบียนภาระจำยอม และศาลฎีกาพิพากษายืน โดยวินิจฉัยว่าที่ดินแปลงพิพาทเป็นที่ดินจัดสรร แม้จำเลยทั้งสองยังไม่ได้ตั้งใจจำหน่ายให้ผู้ประกอบการรายใด เพราะไม่ได้ถูกกันหรือแยกออกไปเพื่อการอื่นนอกโครงการ ภาระจำยอมเป็นทรัพยสิทธิที่ไม่สิ้นไปเมื่อสามยทรัพย์เปลี่ยนเจ้าของ จึงตกได้แก่โจทก์ แม้จำเลยที่ 2 จะมิได้เป็นผู้จดทะเบียนขายให้โจทก์โดยตรง และแม้ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 286 ถูกยกเลิก พ.ร.บ.การจัดสรรที่ดิน พ.ศ. 2543 มาตรา 43 ก็ยังบัญญัติทำนองเดียวกัน

Décision de la Cour (Ratio Decidendi) คำวินิจฉัยของศาล (หลักกฎหมาย)

Un terrain situé dans un parc industriel que le promoteur a subdivisé avec les autres parcelles et n’a pas réservé à un usage autre que celui du projet, est attribué en vertu de l’article 1 de l’Annonce du Conseil révolutionnaire n° 286, même si le promoteur n’en n’avait pas réservé de droit à un acheteur industriel particulier et que celui-ci le possédait encore. L’obligation du promoteur de fournir des services publics fait de ces services une servitude par dérogation légale en faveur de chaque parcelle attribuée dans le parc, conformément à l’article 1 et à l’article 30, paragraphe 1 de cette Annonce, et l’article 43 de la Loi sur l’attribution foncière B.E. 2543 continue cette obligation après l’abrogation de l’Annonce, de sorte que le promoteur doit maintenir la servitude dans l’état dans lequel elle a été créée. Une servitude est un droit réel créé en faveur d’un autre bien foncier et ne prend fin lorsque le bien foncier dominant change de propriétaire, donc elle passe à un acquéreur lors d’une vente aux enchères judiciaire, même si le promoteur n’a jamais transmis ce bien à celui-ci. L’article 1391, paragraphe 1 du Code civil et commercial n’est pas la source de la servitude : c’est la condition sur laquelle le propriétaire du bien dominant peut obliger le promoteur à l’enregistrer, cette inscription étant une mesure nécessaire à la conservation et à l’utilisation de la servitude, et ce droit ne dépend pas de l’impossibilité pour le propriétaire de s’y opposer en attendant.
ที่ดินของโจทก์ตั้งอยู่ในสวนอุตสาหกรรมที่จำเลยทั้งสองจัดสรร แม้จำเลยทั้งสองจะไม่ได้ตั้งใจจำหน่ายที่ดินแปลงดังกล่าวให้แก่ผู้ประกอบการอุตสาหกรรมรายใดมาก่อน แต่เมื่อที่ดินแปลงดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของสวนอุตสาหกรรมที่ถูกจำเลยทั้งสองแบ่งออกเป็นแปลงย่อยไว้ จำเลยทั้งสองย่อมที่จะจำหน่ายที่ดินแปลงดังกล่าวดั่งที่ดินจัดสรรเหมือนกับที่ดินจัดสรรแปลงอื่นได้ จำเลยทั้งสองเป็นผู้จัดสรรที่ดิน ย่อมมีหน้าที่จัดให้มีสาธารณูปโภคซึ่งตกอยู่ในภาระจำยอม ภาระจำยอมดังกล่าวเกิดขึ้นโดยผลของกฎหมายตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 286 ข้อ 1 และข้อ 30 วรรคหนึ่ง ซึ่ง พ.ร.บ.การจัดสรรที่ดิน พ.ศ. 2543 มาตรา 43 บัญญัติไว้ทำนองเดียวกัน จำเลยทั้งสองจึงยังมีหน้าที่บำรุงรักษาภาระจำยอมให้คงสภาพดังเช่นที่ได้จัดทำขึ้น และเมื่อภาระจำยอมเป็นทรัพยสิทธิที่มีขึ้นเพื่อประโยชน์แก่ที่ดินแปลงอื่น ย่อมไม่สิ้นไปเมื่อสามยทรัพย์เปลี่ยนเจ้าของ จึงตกได้แก่ผู้ซื้อจากการขายทอดตลาด ส่วน ป.พ.พ. มาตรา 1391 วรรคหนึ่ง มิใช่บทที่ก่อให้เกิดภาระจำยอม แต่เป็นบทที่ให้สิทธิเจ้าของสามยทรัพย์เรียกให้จดทะเบียนภาระจำยอมได้ เพราะการจดทะเบียนเป็นการอันจำเป็นเพื่อรักษาและใช้ภาระจำยอม แม้เจ้าของสามยทรัพย์จะยังไม่ได้เดือดร้อนในการสัญจรก็ตาม

Décision de la Cour plénière คำพิพากษาฉบับเต็ม

Voici le texte intégral de l'arrêt n° 3718/2568 de la Cour suprême. Source : deka.supremecourt.or.th ต่อไปนี้คือคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3718/2568 ฉบับเต็ม แหล่งที่มา: deka.supremecourt.or.th

Une traduction anglaise est en cours de préparation et sera bientôt disponible.

ที่ดินของโจทก์ตั้งอยู่ในสวนอุตสาหกรรมที่จำเลยทั้งสองจัดสรร แม้จำเลยทั้งสองจะไม่ได้ตั้งใจจำหน่ายที่ดินแปลงดังกล่าวให้แก่ผู้ประกอบการอุตสาหกรรมรายใดมาก่อน แต่เมื่อที่ดินแปลงดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของสวนอุตสาหกรรมที่ถูกจำเลยทั้งสองแบ่งออกเป็นแปลงย่อยไว้และไม่ได้ถูกกันหรือแยกออกมาเพื่อการอื่นนอกโครงการจัดสรรแล้ว จำเลยทั้งสองย่อมที่จะจำหน่ายที่ดินแปลงดังกล่าวดั่งที่ดินจัดสรรเหมือนกับที่ดินจัดสรรแปลงอื่นที่เหลืออยู่ได้ ที่ดินของโจทก์จึงเป็นที่ดินที่จำเลยทั้งสองจัดสรรในสวนอุตสาหกรรมตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 286 ข้อ 1 จำเลยทั้งสองเป็นผู้จัดสรรที่ดิน ย่อมมีหน้าที่จัดให้มีสาธารณูปโภคซึ่งตกอยู่ในภาระจำยอมเพื่อประโยชน์แก่ที่ดินที่จัดสรรในสวนอุตสาหกรรม อันรวมถึงที่ดินโฉนดเลขที่ 23536 ของโจทก์ที่ซื้อมาจากการขายทอดตลาดของเจ้าพนักงานบังคับคดีด้วย ตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 286 ข้อ 1 และข้อ 30 วรรคหนึ่ง การที่จำเลยทั้งสองจัดให้ที่ดินโฉนดเลขที่ 864 และ 1340 กับที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส. 3 ก.) เลขที่ 2922 เป็นภาระจำยอมเพื่อประโยชน์แก่ที่ดินที่จัดสรรในสวนอุตสาหกรรม ที่ดินที่จัดสรรในสวนอุตสาหกรรมจึงเป็นสามยทรัพย์ที่ได้ภาระจำยอมมาโดยผลของกฎหมาย แม้จำเลยที่ 2 จะไม่ได้เป็นผู้จดทะเบียนขายที่ดินโฉนดเลขที่ 23536 ให้แก่โจทก์โดยตรง ก็ไม่ทำให้ที่ดินของจำเลยทั้งสองหลุดพ้นจากภาระจำยอมแก่ที่ดินของโจทก์ไปได้เพราะภาระจำยอมเป็นทรัพยสิทธิที่มีขึ้นเพื่อประโยชน์แก่ที่ดินแปลงอื่นและไม่สิ้นไปเมื่อสามยทรัพย์เปลี่ยนเจ้าของ แม้โจทก์จะรับโอนที่ดินที่จัดสรรมาหลังจาก พ.ร.บ.การจัดสรรที่ดิน พ.ศ. 2543 ที่ให้ยกเลิกประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 286 มีผลบังคับใช้แล้ว แต่ พ.ร.บ.การจัดสรรที่ดิน พ.ศ. 2543 มาตรา 43 ยังคงบัญญัติไว้เช่นเดียวกับประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 286 ข้อ 30 วรรคหนึ่ง จำเลยทั้งสองจึงยังมีหน้าที่บำรุงรักษาภาระจำยอมดังกล่าวให้คงสภาพดังเช่นที่ได้จัดทำขึ้นต่อไป และแม้โจทก์จะไม่ได้เดือดร้อนในการสัญจรเข้าออกที่ดินเพราะจำเลยทั้งสองไม่ได้ห้ามการใช้เส้นทาง แต่โจทก์ก็มีสิทธิเรียกร้องให้จำเลยทั้งสองจดทะเบียนภาระจำยอมแก่ที่ดินของโจทก์ได้ เพราะเป็นการอันจำเป็นเพื่อรักษาและใช้ภาระจำยอม ตาม ป.พ.พ. มาตรา 1391 วรรคหนึ่ง โจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยที่ 1 จดทะเบียนภาระจำยอมที่ดินโฉนดเลขที่ 864 และ 1340 และจำเลยที่ 2 จดทะเบียนภาระจำยอมที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส. 3 ก.) เลขที่ 2922 เพื่อประโยชน์แก่ที่ดินโฉนดเลขที่ 23536 ของโจทก์ มิฉะนั้นให้ถือเอาคำพิพากษาของศาลแทนการแสดงเจตนาของจำเลยทั้งสอง จำเลยทั้งสองให้การขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง ให้โจทก์ใช้ค่าฤชาธรรมเนียมแทนจำเลยทั้งสอง โดยกำหนดค่าทนายความ 20,000 บาท และค่าใช้จ่ายในการดำเนินคดี 5,000 บาท โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ภาค 2 พิพากษากลับ ให้จำเลยที่ 1 เจ้าของที่ดินโฉนดเลขที่ 864 และ 1340 และจำเลยที่ 2 ผู้ครอบครองที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส. 3 ก.) เลขที่ 2922 ไปจดทะเบียนที่ดินให้ตกอยู่ในภาระจำยอม เรื่อง ทางเดินรถยนต์ ระบบไฟฟ้า ระบบประปา ระบบระบายน้ำ ระบบก๊าซธรรมชาติ ระบบโทรศัพท์ และสาธารณูปโภคอื่น ๆ เพื่อประโยชน์แก่ที่ดินโฉนดเลขที่ 23536 ของโจทก์ มิฉะนั้นให้ถือเอาคำพิพากษาของศาลแทนการแสดงเจตนาของจำเลยทั้งสอง กับให้จำเลยทั้งสองใช้ค่าฤชาธรรมเนียมทั้งสองศาลแทนโจทก์ โดยกำหนดค่าทนายความรวม 10,000 บาท ค่าใช้จ่ายในการดำเนินคดีให้เป็นพับ จำเลยทั้งสองฎีกา โดยได้รับอนุญาตจากศาลฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงที่คู่ความไม่โต้แย้งกันในชั้นนี้รับฟังเป็นยุติได้เบื้องต้นว่า จำเลยทั้งสองเป็นบริษัทในเครือเดียวกัน โดยมีนายภาคภูมิ เป็นกรรมการผู้มีอำนาจหลักของจำเลยทั้งสอง และจำเลยทั้งสองมีที่ตั้งอยู่ในสถานที่เดียวกัน เดิมจำเลยทั้งสองเป็นเจ้าของที่ดินที่ตั้งสวนอุตสาหกรรม ต่อมาจำเลยทั้งสองแบ่งที่ดินดังกล่าวออกเป็นแปลงย่อยมีจำนวนตั้งแต่สิบแปลงขึ้นไป โดยมีสาธารณูปโภคในลักษณะนิคมอุตสาหกรรม แล้วจัดจำหน่ายที่ดินแปลงย่อยนั้นให้แก่ผู้ประกอบการอุตสาหกรรมหลายราย อันเป็นการจัดสรรที่ดินตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 286 ข้อ 1 ซึ่งเป็นกฎหมายที่ใช้บังคับในขณะนั้น โดยที่ดินโฉนดเลขที่ 864 และ 1340 ของจำเลยที่ 1 กับที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส. 3 ก.) เลขที่ 2922 ของจำเลยที่ 2 ถูกจัดให้เป็นสาธารณูปโภค และจำเลยทั้งสองจดทะเบียนเป็นภาระจำยอมเรื่องทางเดิน ทางรถยนต์ ระบบไฟฟ้า ระบบประปา ระบบระบายน้ำ ระบบก๊าซธรรมชาติ ระบบโทรศัพท์ และสาธารณูปโภคต่าง ๆ ให้แก่ที่ดินในสวนอุตสาหกรรมหลายแปลงแล้ว สำหรับที่ดินโฉนดเลขที่ 23536 ซึ่งตั้งอยู่ในสวนอุตสาหกรรมด้วยนั้น เดิมเป็นของจำเลยที่ 2 ที่จดทะเบียนจำนองเป็นประกันหนี้ไว้แก่สถาบันการเงิน แต่จำเลยที่ 2 ผิดนัดชำระหนี้จนถูกสถาบันการเงินฟ้องร้องบังคับจำนอง ต่อมาเจ้าพนักงานบังคับคดีดำเนินการขายทอดตลาดที่ดินตามคำสั่งศาล โดยโจทก์เป็นผู้ประมูลซื้อที่ดินแปลงนี้ได้แล้วจดทะเบียนรับโอนกรรมสิทธิ์มาเมื่อวันที่ 28 มิถุนายน 2562 แต่เมื่อโจทก์ขอให้จำเลยทั้งสองไปจดทะเบียนที่ดินโฉนดเลขที่ 864 และ 1340 กับที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส. 3 ก.) เลขที่ 2922 เป็นภาระจำยอมแก่ที่ดินของโจทก์ จำเลยทั้งสองกลับมีข้อแม้ว่าโจทก์จะต้องเจรจาและยอมเสียค่าตอบแทนให้แก่จำเลยทั้งสองก่อน ปัญหาที่ต้องวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยทั้งสองประการแรกมีว่า ที่ดินโฉนดเลขที่ 23536 ของโจทก์เป็นที่ดินที่จำเลยทั้งสองจัดสรรในสวนอุตสาหกรรมหรือไม่ เห็นว่า ที่ดินของโจทก์ตั้งอยู่ในสวนอุตสาหกรรมที่จำเลยทั้งสองจัดสรร แม้จำเลยทั้งสองจะไม่ได้ตั้งใจจำหน่ายที่ดินแปลงนี้ให้แก่ผู้ประกอบการอุตสาหกรรมรายใดมาก่อนดังที่จำเลยทั้งสองอ้างในฎีกา แต่เมื่อที่ดินแปลงนี้เป็นส่วนหนึ่งของสวนอุตสาหกรรมที่ถูกจำเลยทั้งสองแบ่งออกเป็นแปลงย่อยไว้ และที่ดินแปลงนี้ไม่ได้ถูกกันหรือแยกออกมาเพื่อการอื่นนอกโครงการจัดสรรแล้ว ย่อมแสดงว่าจำเลยทั้งสองสามารถจำหน่ายที่ดินแปลงนี้ดั่งที่ดินจัดสรรเหมือนกับที่ดินจัดสรรแปลงอื่นที่เหลืออยู่ซึ่งนายปัญญา ผู้จัดการทั่วไปของจำเลยทั้งสองเบิกความเป็นพยานจำเลยทั้งสองไว้ว่าพร้อมจำหน่ายเช่นกัน ดังนั้น ที่ดินของโจทก์จึงเป็นที่ดินที่จำเลยทั้งสองจัดสรรในสวนอุตสาหกรรมตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 286 ข้อ 1 ด้วย ฎีกาข้อนี้ของจำเลยทั้งสองฟังไม่ขึ้น ปัญหาที่ต้องวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยทั้งสองประการต่อไปมีว่า โจทก์ซึ่งเป็นผู้ซื้อที่ดินโฉนดเลขที่ 23536 ที่จัดสรรมาจากการขายทอดตลาดของเจ้าพนักงานบังคับคดีตามคำสั่งศาลนั้นจะได้สิทธิภาระจำยอมตามกฎหมายหรือไม่ เห็นว่า เมื่อจำเลยทั้งสองเป็นผู้จัดสรรที่ดินสวนอุตสาหกรรม จำเลยทั้งสองย่อมมีหน้าที่จัดให้มีสาธารณูปโภคซึ่งตกอยู่ในภาระจำยอมเพื่อประโยชน์แก่ที่ดินที่จัดสรรในสวนอุตสาหกรรมดังกล่าว อันรวมถึงที่ดินโฉนดเลขที่ 23536 ด้วย ตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 286 ข้อ 1 และข้อ 30 วรรคหนึ่ง การที่จำเลยทั้งสองจัดให้ที่ดินโฉนดเลขที่ 864 และ 1340 กับที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส. 3 ก.) เลขที่ 2922 เป็นภาระจำยอมเพื่อประโยชน์แก่ที่ดินที่จัดสรรในสวนอุตสาหกรรม ที่ดินที่จัดสรรในสวนอุตสาหกรรมจึงเป็นสามยทรัพย์ที่ได้ภาระจำยอมมาโดยผลของกฎหมาย ดังนั้น แม้จำเลยที่ 2 จะไม่ได้เป็นผู้จดทะเบียนขายที่ดินโฉนดเลขที่ 23536 ให้แก่โจทก์โดยตรงดังที่จำเลยทั้งสองอ้างในฎีกา ก็ไม่ทำให้ที่ดินของจำเลยทั้งสองหลุดพ้นจากภาระจำยอมแก่ที่ดินของโจทก์ไปได้ เพราะภาระจำยอมเป็นทรัพยสิทธิที่มีขึ้นเพื่อประโยชน์แก่ที่ดินแปลงอื่นและไม่สิ้นไปเมื่อสามยทรัพย์เปลี่ยนเจ้าของ และแม้โจทก์จะรับโอนที่ดินที่จัดสรรมาหลังจากพระราชบัญญัติการจัดสรรที่ดิน พ.ศ. 2543 ที่ให้ยกเลิกประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 286 มีผลบังคับใช้แล้วดังที่จำเลยทั้งสองอ้างในฎีกา แต่พระราชบัญญัติการจัดสรรที่ดิน พ.ศ. 2543 มาตรา 43 ยังคงบัญญัติไว้เช่นเดียวกับประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 286 ข้อ 30 วรรคหนึ่ง จำเลยทั้งสองจึงยังมีหน้าที่บำรุงรักษาภาระจำยอมดังกล่าวให?คงสภาพดังเช่นที่ได้จัดทำขึ้นต่อไป และแม้โจทก์จะไม่ได้เดือดร้อนในการสัญจรเข้าออกที่ดินของโจทก์เพราะจำเลยทั้งสองไม่ได้ห้ามการใช้เส้นทางดังที่จำเลยทั้งสองอ้างในฎีกา โจทก์ก็มีสิทธิเรียกร้องให้จำเลยทั้งสองจดทะเบียนภาระจำยอมแก่ที่ดินของโจทก์ได้ เพราะการจดทะเบียนภาระจำยอมคือการอันจำเป็นเพื่อรักษาและใช้ภาระจำยอม ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1391 วรรคหนึ่ง ที่ศาลอุทธรณ์ภาค 2 พิพากษานั้น ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วย ฎีกาข้อนี้ของจำเลยทั้งสองฟังไม่ขึ้นเช่นกัน พิพากษายืน ให้จำเลยทั้งสองร่วมกันใช้ค่าฤชาธรรมเนียมชั้นฎีกาแทนโจทก์ โดยกำหนดค่าทนายความ 4,000 บาท ส่วนค่าใช้จ่ายในการดำเนินคดีให้เป็นพับ

Articles de code cités มาตราที่อ้างอิง

Foire aux questions คำถามที่พบบ่อย

Quel est le principe juridique énoncé dans la décision 3718/2568 ? คำพิพากษาฎีกาที่ 3718/2568 วินิจฉัยอย่างไร?

Un terrain situé dans un parc industriel que le promoteur a subdivisé avec les autres parcelles et n’a pas réservé à un usage autre que celui du projet, est attribué en vertu de l’article 1 de l’Annonce du Conseil révolutionnaire n° 286, même si le promoteur n’en n’avait pas réservé de droit à un acheteur industriel particulier et que celui-ci le possédait encore. L’obligation du promoteur de fournir des services publics fait de ces services une servitude par dérogation légale en faveur de chaque parcelle attribuée dans le parc, conformément à l’article 1 et à l’article 30, paragraphe 1 de cette Annonce, et l’article 43 de la Loi sur l’attribution foncière B.E. 2543 continue cette obligation après l’abrogation de l’Annonce, de sorte que le promoteur doit maintenir la servitude dans l’état dans lequel elle a été créée. Une servitude est un droit réel créé en faveur d’un autre bien foncier et ne prend fin lorsque le bien foncier dominant change de propriétaire, donc elle passe à un acquéreur lors d’une vente aux enchères judiciaire, même si le promoteur n’a jamais transmis ce bien à celui-ci. L’article 1391, paragraphe 1 du Code civil et commercial n’est pas la source de la servitude : c’est la condition sur laquelle le propriétaire du bien dominant peut obliger le promoteur à l’enregistrer, cette inscription étant une mesure nécessaire à la conservation et à l’utilisation de la servitude, et ce droit ne dépend pas de l’impossibilité pour le propriétaire de s’y opposer en attendant.

ที่ดินของโจทก์ตั้งอยู่ในสวนอุตสาหกรรมที่จำเลยทั้งสองจัดสรร แม้จำเลยทั้งสองจะไม่ได้ตั้งใจจำหน่ายที่ดินแปลงดังกล่าวให้แก่ผู้ประกอบการอุตสาหกรรมรายใดมาก่อน แต่เมื่อที่ดินแปลงดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของสวนอุตสาหกรรมที่ถูกจำเลยทั้งสองแบ่งออกเป็นแปลงย่อยไว้ จำเลยทั้งสองย่อมที่จะจำหน่ายที่ดินแปลงดังกล่าวดั่งที่ดินจัดสรรเหมือนกับที่ดินจัดสรรแปลงอื่นได้ จำเลยทั้งสองเป็นผู้จัดสรรที่ดิน ย่อมมีหน้าที่จัดให้มีสาธารณูปโภคซึ่งตกอยู่ในภาระจำยอม ภาระจำยอมดังกล่าวเกิดขึ้นโดยผลของกฎหมายตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 286 ข้อ 1 และข้อ 30 วรรคหนึ่ง ซึ่ง พ.ร.บ.การจัดสรรที่ดิน พ.ศ. 2543 มาตรา 43 บัญญัติไว้ทำนองเดียวกัน จำเลยทั้งสองจึงยังมีหน้าที่บำรุงรักษาภาระจำยอมให้คงสภาพดังเช่นที่ได้จัดทำขึ้น และเมื่อภาระจำยอมเป็นทรัพยสิทธิที่มีขึ้นเพื่อประโยชน์แก่ที่ดินแปลงอื่น ย่อมไม่สิ้นไปเมื่อสามยทรัพย์เปลี่ยนเจ้าของ จึงตกได้แก่ผู้ซื้อจากการขายทอดตลาด ส่วน ป.พ.พ. มาตรา 1391 วรรคหนึ่ง มิใช่บทที่ก่อให้เกิดภาระจำยอม แต่เป็นบทที่ให้สิทธิเจ้าของสามยทรัพย์เรียกให้จดทะเบียนภาระจำยอมได้ เพราะการจดทะเบียนเป็นการอันจำเป็นเพื่อรักษาและใช้ภาระจำยอม แม้เจ้าของสามยทรัพย์จะยังไม่ได้เดือดร้อนในการสัญจรก็ตาม

Quelle disposition fait des utilités du développeur une servitude, et que fait la section 1391 ? บทกฎหมายใดทำให้สาธารณูปโภคตกเป็นภาระจำยอม และมาตรา 1391 มีบทบาทอย่างไร

Cette servitude découle de la loi sur l’attribution des terres, des articles 1 et 30 paragraphe 1 de l’Annonce du Conseil révolutionnaire n° 286 et désormais de l’article 43 de la loi sur l’attribution des terres B.E. 2543, qui impose l’obligation de fournir les services publics et de les rendre une servitude pour chaque parcelle attribuée. L’article 1391 paragraphe 1 du Code civil et commercial est le droit distinct du propriétaire de la terre dominante de faire ce qui est nécessaire pour préserver et utiliser cette servitude ; c’est pourquoi l’acheteur pourrait obliger le promoteur à la faire enregistrer.

ภาระจำยอมเกิดจากกฎหมายว่าด้วยการจัดสรรที่ดิน คือประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 286 ข้อ 1 และข้อ 30 วรรคหนึ่ง และปัจจุบันคือ พ.ร.บ.การจัดสรรที่ดิน พ.ศ. 2543 มาตรา 43 ซึ่งกำหนดหน้าที่จัดให้มีสาธารณูปโภคและให้ตกอยู่ในภาระจำยอมแก่ที่ดินจัดสรรทุกแปลง ส่วน ป.พ.พ. มาตรา 1391 วรรคหนึ่ง เป็นสิทธิของเจ้าของสามยทรัพย์ ที่จะทำการทุกอย่างอันจำเป็นเพื่อรักษาและใช้ภาระจำยอม จึงเป็นเหตุให้ผู้ซื้อเรียกให้ผู้จัดสรรไปจดทะเบียนภาระจำยอมได้

zone industrielle Thaïlande article 1391 ccc servitude attribuée terre taxe sur les services publics pour les promoteurs immobiliers en Thaïlande

📖 Pour en savoir plus, consultez ThaiLawOnline 📖 อ่านเพิ่มเติมที่ ThaiLawOnline

Sebastien H. Brousseau LL.B., B.Sc. Consultant juridique étranger
Wichuda Atthatmethakon LL.M. Avocat et notaire thaïlandais

Examiné et annoté par des professionnels du droit qualifiés ayant plus de 18 ans d'expérience en droit thaïlandais.

ตรวจสอบและอธิบายโดยผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายที่มีประสบการณ์การปฏิบัติงานด้านกฎหมายไทยมากกว่า 18 ปี

Avertissement : Les traductions anglaises fournies sur ce site Web sont non officielles et à titre informatif uniquement. Le texte faisant foi des lois thaïlandaises est en langue thaïe tel que publié dans la Gazette royale thaïlandaise (RatchakitchanubeksaCe contenu ne constitue pas un avis juridique. Pour toute question juridique spécifique, veuillez consulter un avocat thaïlandais qualifié.

Droits d'auteur © 2026 ThaiLaw Online Co. Ltd. Le texte statutaire thaïlandais (ตัวบทกฎหมาย) et les décisions originales de la Cour suprême (Dika) en langue thaïe sont dans le domaine public telles que publiées dans la Gazette du gouvernement royal thaïlandais (ราชกิจจานุเบกษา) conformément à l'article 7 de la loi sur le droit d'auteur de 2537 (1994). Tout le reste du contenu, y compris les traductions en anglais, les résumés des décisions de la Cour suprême (Dika), les annotations juridiques, les renvois, les commentaires et l'analyse éditoriale, constitue la propriété intellectuelle protégée par le droit d'auteur de ThaiLawOnline et ses rédacteurs, Sebastien H. Brousseau (LL.B.) et Wichuda Atthatmethakon (LL.M.). Toute reproduction ou distribution non autorisée est interdite.

ข้อสงวนสิทธิ์: คำแปลภาษาอังกฤษที่ให้ไว้ในเว็บไซต์นี้เป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการและมีวัตถุประสงค์เพื่อให้ข้อมูลเท่านั้น ตัวบทกฎหมายที่เป็นทางการคือภาษาไทยตามที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เนื้อหานี้ไม่ถือเป็นคำแนะนำทางกฎหมาย สำหรับคำถามทางกฎหมายเฉพาะ กรุณาปรึกษาทนายความไทยที่มีคุณสมบัติ

ลิขสิทธิ์ © 2026 บริษัท ไทยลอว์ ออนไลน์ จำกัด ตัวบทกฎหมายภาษาไทยและคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับภาษาไทยดั้งเดิมเป็นสาธารณสมบัติ ตามที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา ตามมาตรา 7 แห่งพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 เนื้อหาอื่นทั้งหมด ได้แก่ คำแปลภาษาอังกฤษ บทสรุปคำพิพากษาศาลฎีกา คำอธิบายกฎหมาย การอ้างอิงข้าม ข้อวิจารณ์ และบทวิเคราะห์ทางบรรณาธิการ เป็นทรัพย์สินทางปัญญาอันมีลิขสิทธิ์ของ ThaiLawOnline และบรรณาธิการ เซบาสเตียง อ็อง บรูโซ (LL.B.) และ วิชุดา อรรถเมธากร (LL.M.) ห้ามทำซ้ำหรือเผยแพร่โดยไม่ได้รับอนุญาต

Retour en haut de la page
WhatsApp LINE Appeler Rendez-vous