มาตรา 448 — อายุความฟ้องเรียกค่าสินไหมทดแทนเพราะละเมิด
ตัวบทกฎหมาย
สิทธิเรียกร้องค่าเสียหายอันเกิดแต่มูลละเมิดนั้น ท่านว่าขาดอายุความเมื่อพ้นปีหนึ่งนับแต่วันที่ผู้ต้องเสียหายรู้ถึงการละเมิดและรู้ตัวผู้จะพึงต้องใช้ค่าสินไหมทดแทน หรือเมื่อพ้นสิบปีนับแต่วันทำละเมิด แต่ถ้าเรียกร้องค่าเสียหายในมูลอันเป็นความผิดมีโทษตามกฎหมายลักษณะอาญาและมีกำหนดอายุความทางอาญายาวกว่าที่กล่าวมานั้นไซร้ ท่านให้เอาอายุความที่ยาวกว่านั้นมาบังคับ
คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
คำแปลภาษาอังกฤษ
A claim for damages arising from a wrongful act is barred by prescription after one year from the day when the wrongful act and the person bound to make compensation became known to the injured person, or ten years from the day when the wrongful act was committed. However, if the damages are claimed on account of an act punishable under the criminal law for which a longer prescription is provided, such longer prescription shall apply.
คำแปลนี้ยังไม่ได้รับการรับรองจากสำนักงาน — โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 448 มีกำหนดเวลาสองชั้น: หนึ่งปีนับแต่ผู้เสียหายรู้ถึงการละเมิดและรู้ตัวผู้กระทำ และสิบปีเป็นกรอบสูงสุด หลายคดีโจทก์แพ้เพราะปล่อยให้ครบ 1 ปีนับแต่รู้ถ้าการกระทำเป็นความผิดอาญา เช่น ทำร้ายร่างกาย ฉ้อโกง ฆ่าคนตาย ให้ใช้อายุความอาญาที่ยาวกว่า ซึ่งอาจถึง 20 ปีในความผิดร้ายแรง
ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ
ทนายความ: อายุความหนึ่งปีเริ่มนับได้ต่อเมื่อโจทก์รู้ทั้งสองประการพร้อมกัน คือรู้การละเมิดและรู้ตัวผู้ต้องรับผิด ความเสียหายยังไม่เกิดแสดงว่าละเมิดยังไม่สมบูรณ์และอายุความยังไม่เริ่มนับ ในคดีที่มีมูลอาญาด้วย ตรวจสอบอายุความอาญา หากยาวกว่าให้ใช้แทน อายุความสิบปีสมบูรณ์นับแต่วันทำละเมิดไม่ว่าจะรู้หรือไม่ ประชาชนทั่วไป: หากถูกทำละเมิด โดยทั่วไปมีเวลาหนึ่งปีนับแต่รู้ว่าใครกระทำในการฟ้อง แต่อย่าปล่อยเกินสิบปีไม่ว่ากรณีใด
ความเป็นมาทางกฎหมาย
บัญญัติมาแต่เดิมในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ยังไม่มีการแก้ไขเพิ่มเติมที่สำคัญ
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 11027/2558 (2015) ★ คดีนำ
อายุความหนึ่งปีฟ้องละเมิดเริ่มนับได้ต่อเมื่อผู้เสียหายรู้ทั้งการละเมิดและตัวผู้ต้องรับผิดพร้อมกัน รู้แต่การละเมิดอย่างเดียวยังไม่เพียงพอ
อายุความหนึ่งปีตามมาตรา 448 วรรคหนึ่งเริ่มนับได้ต่อเมื่อผู้เสียหายรู้ทั้งการละเมิดและรู้ตัวผู้ต้องรับผิดพร้อมกัน การฟ้องจำเลยรายอื่นก่อนไม่ทำให้อายุความต่อจำเลยรายนี้สะดุดหยุดลง
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1993/2562 (2019)
เมื่อยังไม่มีความเสียหายเกิดขึ้นจริง เหตุละเมิดยังไม่สมบูรณ์ อายุความหนึ่งปีตามมาตรา 448 ยังไม่เริ่มนับ
วันที่รับสำเนาคำสั่งศาลยังไม่มีความเสียหายเกิดขึ้นจริง (ยังไม่ได้เสียค่าใช้จ่ายการเลือกตั้งใหม่) ศาลวินิจฉัยว่าเหตุละเมิดยังไม่สมบูรณ์ อายุความตามมาตรา 448 ยังไม่เริ่มนับ
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 14700/2557 (2014)
เมื่อการละเมิดเป็นความผิดอาญาด้วยและมีอายุความอาญายาวกว่า บทท้ายมาตรา 448 กำหนดให้ใช้อายุความอาญาที่ยาวกว่านั้นในคดีแพ่ง
จำเลยบุกรุกและตัดไม้ในอุทยานแห่งชาติ เป็นทั้งละเมิดและความผิดอาญาตามกฎหมายว่าด้วยอุทยาน อายุความอาญายาวกว่าอายุความละเมิดหนึ่งปี ศาลใช้อายุความอาญาที่ยาวกว่าในคดีแพ่งตามบทท้ายมาตรา 448
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
คำถามที่พบบ่อย
หากรู้ตัวผู้กระทำละเมิดหลายปีหลังเกิดเหตุ อายุความหนึ่งปีตามมาตรา 448 ยังใช้บังคับอยู่หรือไม่?
ใช่ อายุความหนึ่งปีนับแต่วันที่ท่านรู้ทั้งการละเมิดและตัวผู้กระทำ ไม่ใช่นับแต่วันที่เกิดเหตุ แต่มีอายุความสูงสุดสิบปีนับแต่วันทำละเมิดโดยสมบูรณ์ ดังนั้นหากรู้ตัวผู้กระทำหลังจาก 9 ปี ท่านมีเวลาเพียง 1 ปีที่เหลือก่อนที่อายุความสิบปีจะครบ ในทางปฏิบัติอายุความสิบปีมักเป็นขีดจำกัดในคดีที่ความเสียหายปรากฏช้า