มาตรา 448: อายุความฟ้องเรียกค่าสินไหมทดแทนเพราะละเมิด

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 11027/2558 (2015) ★ คดีนำ

   อายุความหนึ่งปีตามมาตรา 448 วรรคหนึ่ง เริ่มนับแต่วันที่ผู้ต้องเสียหายรู้ถึงการละเมิดประการหนึ่ง และรู้ตัวผู้จะพึงต้องใช้ค่าสินไหมทดแทนอีกประการหนึ่งประกอบกัน ผู้รับประกันภัยที่ฟ้องโดยเข้ารับช่วงสิทธิตามมาตรา 880 ย่อมมีสิทธิเท่ากับสิทธิที่ผู้เอาประกันภัยมีอยู่ต่อผู้ทำละเมิดตามมาตรา 226 วรรคหนึ่ง อายุความจึงนับแต่ความรู้ของผู้เอาประกันภัย มิใช่ความรู้ของผู้รับประกันภัยเอง เมื่อผู้รับประกันภัยนำสืบเพียงวันเกิดเหตุ โดยมิได้นำสืบว่าผู้เอาประกันภัยไม่รู้ตัวผู้พึงต้องใช้ค่าสินไหมทดแทนในวันนั้น ย่อมต้องฟังว่าผู้เอาประกันภัยรู้ตั้งแต่วันเกิดเหตุ

   ผู้รับประกันภัยชดใช้ค่าสินไหมทดแทนแก่ผู้เอาประกันภัยซึ่งเป็นพันตำรวจโทประจำสถานีตำรวจทางหลวง สำหรับเหตุที่เกิดเมื่อวันที่ 24 พฤษภาคม 2550 แล้วฟ้องกรมทางหลวงโดยเข้ารับช่วงสิทธิ ก่อนหน้านั้นโจทก์เคยฟ้องกรมทางหลวงชนบทโดยเข้าใจว่าเป็นผู้ดูแลถนนที่เกิดเหตุ และอ้างว่าเพิ่งรู้ตัวผู้ต้องรับผิดเมื่อได้รับสำเนาคำให้การในวันที่ 1 กันยายน 2551 ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าอายุความตามมาตรา 448 วรรคหนึ่ง นับแต่วันที่ผู้เสียหายรู้ถึงการละเมิดและรู้ตัวผู้ต้องรับผิดประกอบกัน แต่โจทก์ฟ้องโดยรับช่วงสิทธิตามมาตรา 880 จึงมีสิทธิเท่ากับผู้เอาประกันภัยตามมาตรา 226 วรรคหนึ่ง เมื่อโจทก์นำสืบเพียงวันเกิดเหตุ มิได้นำสืบว่าผู้เอาประกันภัยไม่รู้ตัวผู้ต้องรับผิดในวันนั้น และผู้เอาประกันภัยเป็นเจ้าพนักงานตำรวจทางหลวงย่อมรู้ว่าถนนอยู่ในความดูแลของจำเลย จึงต้องฟังว่ารู้ตั้งแต่วันที่ 24 พฤษภาคม 2550 โจทก์ฟ้องเมื่อวันที่ 30 ตุลาคม 2551 คดีจึงขาดอายุความ

   อ่านคำพิพากษาฉบับเต็ม (deka.in.th)

2. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1993/2562 (2019)

   อายุความตามมาตรา 448 วรรคหนึ่ง เริ่มนับแต่วันที่ผู้ต้องเสียหายรู้ถึงการละเมิดและรู้ตัวผู้จะพึงต้องใช้ค่าสินไหมทดแทน การได้รับสำเนาคำสั่งศาลที่ให้มีการเลือกตั้งใหม่ยังมิใช่วันดังกล่าว เพราะขณะนั้นยังมิได้จัดการเลือกตั้งใหม่และยังมิได้เสียค่าใช้จ่าย จึงยังไม่ถือว่าได้รับความเสียหายและเหตุละเมิดยังไม่เกิดขึ้น ทั้งมิใช่ว่าจะเริ่มนับแต่วันที่เสียค่าใช้จ่ายเท่านั้น คดีนี้เริ่มนับแต่วันที่โจทก์ได้รับหนังสือของคณะกรรมการการเลือกตั้งซึ่งกำหนดจำนวนค่าเสียหาย อันเป็นวันที่โจทก์รู้ถึงการละเมิดและรู้ตัวผู้ต้องรับผิด

   เทศบาลฟ้องเรียกค่าใช้จ่ายในการจัดการเลือกตั้งสมาชิกสภาเทศบาลใหม่ อันเป็นผลจากการที่จำเลยฝ่าฝืน พ.ร.บ.การเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2545 มาตรา 43 วรรคสอง (2) โจทก์ได้รับสำเนาคำสั่งศาลอุทธรณ์ภาค 3 เมื่อวันที่ 11 ธันวาคม 2556 จัดการเลือกตั้งใหม่วันที่ 26 มกราคม 2557 และได้รับหนังสือของคณะกรรมการการเลือกตั้งซึ่งกำหนดค่าเสียหาย 183,779.50 บาท เมื่อวันที่ 30 มิถุนายน 2558 ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าอายุความยังไม่เริ่มนับในวันที่ 11 ธันวาคม 2556 เพราะยังมิได้จัดการเลือกตั้งใหม่และยังมิได้เสียค่าใช้จ่าย จึงยังไม่มีความเสียหายและเหตุละเมิดยังไม่เกิดขึ้น แต่เริ่มนับแต่วันที่ 30 มิถุนายน 2558 อันเป็นวันที่โจทก์รู้ถึงการละเมิดและรู้ตัวผู้ต้องรับผิด โจทก์ฟ้องวันที่ 2 มิถุนายน 2559 จึงยังไม่ขาดอายุความ ทั้งไม่เป็นฟ้องซ้อนกับคดีค่าใช้จ่ายการเลือกตั้งนายกเทศมนตรี เพราะส่วนของสมาชิกสภาเทศบาลเรียกตามมาตรา 99 ไม่ได้ แต่เรียกตามมาตรา 420 ได้ และศาลฎีกายกปัญหาอำนาจฟ้องขึ้นวินิจฉัยเองว่า การที่โจทก์จ้างทนายความโดยเบิกจ่ายจากงบประมาณไม่ได้เป็นเรื่องภายในของโจทก์ ไม่ทำให้ไม่มีอำนาจฟ้อง

   อ่านคำพิพากษาฉบับเต็ม (deka.in.th)

3. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 14700/2557 (2014)

   การที่หน่วยงานของรัฐฟ้องเรียกค่าเสียหายตามมูลค่าทั้งหมดของทรัพยากรธรรมชาติที่ถูกทำลาย เป็นการใช้สิทธิตาม พ.ร.บ.ส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๓๕ มาตรา ๙๗ อันเป็นกฎหมายเฉพาะ มิใช่การฟ้องเรียกค่าสินไหมทดแทนในมูลละเมิดตามมาตรา ๔๒๐ จึงไม่อยู่ในบังคับมาตรา ๔๔๘ และเมื่อไม่มีกฎหมายกำหนดอายุความไว้โดยเฉพาะ ย่อมอยู่ในบังคับอายุความสิบปีตามมาตรา ๑๙๓/๓๐

   รัฐฟ้องเรียกค่าเสียหายจากการบุกรุกเข้ายึดถือครอบครอง ก่นสร้าง แผ้วถางป่า และตัดฟันชักลากไม้ในเขตอุทยานแห่งชาติ จังหวัดกาฬสินธุ์ คิดเป็นเนื้อที่รวม ๑,๓๓๐ ไร่ เมื่อคำฟ้องเป็นการเรียกค่าเสียหายตามมูลค่าทั้งหมดของทรัพยากรธรรมชาติที่ถูกทำลายตาม พ.ร.บ.ส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๓๕ มาตรา ๙๗ อันเป็นกฎหมายเฉพาะ มิใช่การฟ้องในมูลละเมิดตามมาตรา ๔๒๐ ศาลฎีกาจึงวินิจฉัยว่าไม่อยู่ในบังคับอายุความหนึ่งปีตามมาตรา ๔๔๘ และเมื่อไม่มีกฎหมายบัญญัติอายุความไว้โดยเฉพาะ สิทธิเรียกร้องจึงอยู่ในบังคับอายุความสิบปีตามมาตรา ๑๙๓/๓๐

   อ่านคำพิพากษาฉบับเต็ม (deka.in.th)

คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา