มาตรา 448 — อายุความฟ้องเรียกค่าสินไหมทดแทนเพราะละเมิด
ตัวบทกฎหมาย
สิทธิเรียกร้องค่าเสียหายอันเกิดแต่มูลละเมิดนั้น ท่านว่าขาดอายุความเมื่อพ้นปีหนึ่งนับแต่วันที่ผู้ต้องเสียหายรู้ถึงการละเมิดและรู้ตัวผู้จะพึงต้องใช้ค่าสินไหมทดแทน หรือเมื่อพ้นสิบปีนับแต่วันทำละเมิด แต่ถ้าเรียกร้องค่าเสียหายในมูลอันเป็นความผิดมีโทษตามกฎหมายลักษณะอาญาและมีกำหนดอายุความทางอาญายาวกว่าที่กล่าวมานั้นไซร้ ท่านให้เอาอายุความที่ยาวกว่านั้นมาบังคับ
คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
คำแปลภาษาอังกฤษ
A claim for damages arising from a wrongful act is barred by prescription after one year from the day when the wrongful act and the person bound to make compensation became known to the injured person, or ten years from the day when the wrongful act was committed. However, if the damages are claimed on account of an act punishable under the criminal law for which a longer prescription is provided, such longer prescription shall apply.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 448 มีกำหนดเวลาสองชั้น: หนึ่งปีนับแต่ผู้เสียหายรู้ถึงการละเมิดและรู้ตัวผู้กระทำ และสิบปีเป็นกรอบสูงสุด หลายคดีโจทก์แพ้เพราะปล่อยให้ครบ 1 ปีนับแต่รู้ถ้าการกระทำเป็นความผิดอาญา เช่น ทำร้ายร่างกาย ฉ้อโกง ฆ่าคนตาย ให้ใช้อายุความอาญาที่ยาวกว่า ซึ่งอาจถึง 20 ปีในความผิดร้ายแรง
ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ
ทนายความ: อายุความหนึ่งปีเริ่มนับได้ต่อเมื่อโจทก์รู้ทั้งสองประการพร้อมกัน คือรู้การละเมิดและรู้ตัวผู้ต้องรับผิด ความเสียหายยังไม่เกิดแสดงว่าละเมิดยังไม่สมบูรณ์และอายุความยังไม่เริ่มนับ ในคดีที่มีมูลอาญาด้วย ตรวจสอบอายุความอาญา หากยาวกว่าให้ใช้แทน อายุความสิบปีสมบูรณ์นับแต่วันทำละเมิดไม่ว่าจะรู้หรือไม่ ประชาชนทั่วไป: หากถูกทำละเมิด โดยทั่วไปมีเวลาหนึ่งปีนับแต่รู้ว่าใครกระทำในการฟ้อง แต่อย่าปล่อยเกินสิบปีไม่ว่ากรณีใด
ความเป็นมาทางกฎหมาย
บัญญัติมาแต่เดิมในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ยังไม่มีการแก้ไขเพิ่มเติมที่สำคัญ
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 11027/2558 (2015) ★ คดีนำ
อายุความหนึ่งปีฟ้องละเมิดเริ่มนับได้ต่อเมื่อผู้เสียหายรู้ทั้งการละเมิดและตัวผู้ต้องรับผิดพร้อมกัน รู้แต่การละเมิดอย่างเดียวยังไม่เพียงพอ
อายุความหนึ่งปีตามมาตรา 448 วรรคหนึ่งเริ่มนับได้ต่อเมื่อผู้เสียหายรู้ทั้งการละเมิดและรู้ตัวผู้ต้องรับผิดพร้อมกัน การฟ้องจำเลยรายอื่นก่อนไม่ทำให้อายุความต่อจำเลยรายนี้สะดุดหยุดลง
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1993/2562 (2019)
เมื่อยังไม่มีความเสียหายเกิดขึ้นจริง เหตุละเมิดยังไม่สมบูรณ์ อายุความหนึ่งปีตามมาตรา 448 ยังไม่เริ่มนับ
วันที่รับสำเนาคำสั่งศาลยังไม่มีความเสียหายเกิดขึ้นจริง (ยังไม่ได้เสียค่าใช้จ่ายการเลือกตั้งใหม่) ศาลวินิจฉัยว่าเหตุละเมิดยังไม่สมบูรณ์ อายุความตามมาตรา 448 ยังไม่เริ่มนับ
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 14700/2557 (2014)
เมื่อการละเมิดเป็นความผิดอาญาด้วยและมีอายุความอาญายาวกว่า บทท้ายมาตรา 448 กำหนดให้ใช้อายุความอาญาที่ยาวกว่านั้นในคดีแพ่ง
จำเลยบุกรุกและตัดไม้ในอุทยานแห่งชาติ เป็นทั้งละเมิดและความผิดอาญาตามกฎหมายว่าด้วยอุทยาน อายุความอาญายาวกว่าอายุความละเมิดหนึ่งปี ศาลใช้อายุความอาญาที่ยาวกว่าในคดีแพ่งตามบทท้ายมาตรา 448
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 391 คดี (พ.ศ. 2497 ถึง 2568)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 399/2568 (2025) ค่าขาดประโยชน์ ค่าเสื่อมราคา และค่าใช้จ่ายติดตามทรัพย์จากการละเมิด — ใช้อายุความ 1 ปี ตามมาตรา 448
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1765/2566 (2023)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2764/2565 (2022)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 686/2564 (2021)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1993/2562 (2019)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6941/2560 (2017)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5467/2560 (2017)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5384/2560 (2017)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
- มาตรา 193/30 41
- มาตรา 1336 33
- ป.วิ.อาญา มาตรา 51 32
- มาตรา 420 29
- มาตรา 882 27
- มาตรา 164 25
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล
คำถามที่พบบ่อย
หากรู้ตัวผู้กระทำละเมิดหลายปีหลังเกิดเหตุ อายุความหนึ่งปีตามมาตรา 448 ยังใช้บังคับอยู่หรือไม่?
ใช่ อายุความหนึ่งปีนับแต่วันที่ท่านรู้ทั้งการละเมิดและตัวผู้กระทำ ไม่ใช่นับแต่วันที่เกิดเหตุ แต่มีอายุความสูงสุดสิบปีนับแต่วันทำละเมิดโดยสมบูรณ์ ดังนั้นหากรู้ตัวผู้กระทำหลังจาก 9 ปี ท่านมีเวลาเพียง 1 ปีที่เหลือก่อนที่อายุความสิบปีจะครบ ในทางปฏิบัติอายุความสิบปีมักเป็นขีดจำกัดในคดีที่ความเสียหายปรากฏช้า
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil and Commercial Code, s. 448 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil and Commercial Code (Thailand), s. 448. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-448/ (accessed 8 สิงหาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.พ.พ. มาตรา 448 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-448/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-448/"><p>สิทธิเรียกร้องค่าเสียหายอันเกิดแต่มูลละเมิดนั้น ท่านว่าขาดอายุความเมื่อพ้นปีหนึ่งนับแต่วันที่ผู้ต้องเสียหายรู้ถึงการละเมิดและรู้ตัวผู้จะพึงต้องใช้ค่าสินไหมทดแทน หรือเมื่อพ้นสิบปีนับแต่วันทำละเมิด แต่ถ้าเรียกร้องค่าเสียหายในมูลอันเป็นความผิดมีโทษตามกฎหมายลักษณะอาญาและมีกำหนดอายุความทางอาญายาวกว่าที่กล่าวมานั้นไซร้ ท่านให้เอาอายุความที่ยาวกว่านั้นมาบังคับ</p><footer>Civil and Commercial Code, s. 448 (Thailand) — <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-448/">ThaiLawOnline</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา