มาตรา 164: ข่มขู่
ตัวบทของมาตรา
ตัวบทกฎหมาย
การแสดงเจตนาเพราะถูกข่มขู่เป็นโมฆียะการข่มขู่ที่จะทำให้การใดตกเป็นโมฆียะนั้น จะต้องเป็นการข่มขู่ที่จะให้เกิดภัยอันใกล้จะถึงและร้ายแรงถึงขนาดที่จะจูงใจให้ผู้ถูกข่มขู่มีมูลต้องกลัว ซึ่งถ้ามิได้มีการข่มขู่เช่นนั้น การนั้นก็คงจะมิได้กระทำขึ้น
คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
คำแปลภาษาอังกฤษ
A declaration of intention made under duress is voidable.
Duress which renders an act voidable must be a threat of imminent and serious harm sufficient to give the person threatened reasonable grounds for fear, such that, but for that threat, the act would not have been done.
ตรวจสอบกับตัวบทภาษาไทยแล้ว 6 พฤศจิกายน 2026
ต้องการทนายความ? หากมาตรานี้เกี่ยวกับเรื่องของท่าน ปรึกษาสำนักงานกฎหมายของเราได้ทางออนไลน์ เป็นภาษาไทยหรือภาษาอังกฤษ นัดปรึกษาออนไลน์ →
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 164 เป็นส่วนหนึ่งของบรรพ 1 (บททั่วไป) แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เนื้อหานี้รอการจัดทำหมายเหตุของสำนักงาน ตัวบทภาษาไทยข้างต้นคัดลอกจากต้นฉบับของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ
สำหรับทนายความ: ผู้อ้างการข่มขู่ต้องพิสูจน์ทั้งความใกล้จะถึงและความร้ายแรงของภัย รวมทั้งพิสูจน์ว่าการข่มขู่นั้นเป็นเหตุให้ทำนิติกรรม สำหรับประชาชนทั่วไป: หากลงนามสัญญาเพราะถูกขู่ว่าจะเกิดอันตรายร้ายแรงและใกล้จะถึง อาจขอเพิกถอนได้ แต่ต้องรีบดำเนินการ
ความเป็นมาทางกฎหมาย
บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ฉบับเดิม ไม่มีการแก้ไขสาระสำคัญในภายหลัง
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 9277/2547 (2004)
เมื่อจำเลยจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าอันเป็นการโต้แย้งสิทธิของโจทก์ในเครื่องหมายการค้านั้นตั้งแต่ในขณะที่พระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า พ.ศ. 2474 ใช้บังคับอยู่ การฟ้องขอให้เพิกถอนการจดทะเบียนย่อมอยู่ในบังคับอายุความทั่วไป 10 ปี ตามมาตรา 164 เดิม ประกอบมาตรา 41 (1) แห่งพระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า พ.ศ. 2474 อันเป็นบทกฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในขณะที่โจทก์ถูกโต้แย้งสิทธิ ไม่ต้องฟ้องภายในกำหนด 5 ปี นับแต่วันที่นายทะเบียนมีคำสั่งให้จดทะเบียนตามมาตรา 67 แห่งพระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า พ.ศ. 2534 ข้อสังเกตเรื่องการจัดวาง บทที่นำมาปรับใช้คือมาตรา 164 เดิม ซึ่งเป็นบทอายุความทั่วไป ส่วนมาตรา 164 ที่ใช้อยู่ในปัจจุบันเป็นคนละบทบัญญัติ ว่าด้วยการแสดงเจตนาเพราะถูกข่มขู่ซึ่งเป็นโมฆียะ
โจทก์ทั้งสองเป็นเจ้าของเครื่องหมายการค้าคำว่า โต๊ะกัง และ ตั้งโต๊ะกัง ทั้งที่เป็นภาษาไทย จีน และอังกฤษ จำเลยที่ 1 จดทะเบียนเครื่องหมายการค้าอันเป็นการโต้แย้งสิทธิของโจทก์ทั้งสองตั้งแต่ในขณะที่พระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า พ.ศ. 2474 ใช้บังคับอยู่ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าการฟ้องขอให้เพิกถอนการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าของจำเลยที่ 1 จึงอยู่ในบังคับอายุความทั่วไป 10 ปี ตามมาตรา 164 เดิม ประกอบมาตรา 41 (1) แห่งพระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า พ.ศ. 2474 อันเป็นบทกฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในขณะที่โจทก์ทั้งสองถูกโต้แย้งสิทธิ ไม่ต้องฟ้องภายในระยะเวลา 5 ปี นับแต่วันที่นายทะเบียนมีคำสั่งให้จดทะเบียนตามมาตรา 67 แห่งพระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า พ.ศ. 2534
บทสรุปคำพิพากษาที่คัดเลือกจากคลังข้อมูลวิจัยของสำนักงาน ลิงก์แหล่งที่มาระบุเอกสารที่ใช้ แต่การมีลิงก์เพียงอย่างเดียวไม่ได้ยืนยันว่าได้ตรวจสอบตรงกับต้นฉบับทางการของศาลแล้ว
สถิติการอ้างถึงในคำพิพากษาศาลฎีกา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 3 คดี (พ.ศ. 2536 ถึง 2551)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2624/2551 (2008)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5165/2542 (1999)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5594/2536 (1993)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
การข่มขู่ที่จะทำให้สัญญาเป็นโมฆียะตามมาตรา 164 ต้องพิสูจน์อะไรบ้าง?
ต้องพิสูจน์สามประการ: (1) มีการข่มขู่เกิดขึ้น (2) ภัยที่ขู่นั้นใกล้จะถึงและร้ายแรง และ (3) ร้ายแรงถึงขนาดที่บุคคลทั่วไปจะมีมูลต้องกลัวและกระทำตาม ภัยที่ขู่ต้องยังไม่ผ่านพ้นไปแล้ว
อ้างอิงมาตรานี้
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil and Commercial Code, s. 164 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil and Commercial Code (Thailand), s. 164. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-164/ (accessed 19 พฤศจิกายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.พ.พ. มาตรา 164 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-164/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-164/"><p>การแสดงเจตนาเพราะถูกข่มขู่เป็นโมฆียะการข่มขู่ที่จะทำให้การใดตกเป็นโมฆียะนั้น จะต้องเป็นการข่มขู่ที่จะให้เกิดภัยอันใกล้จะถึงและร้ายแรงถึงขนาดที่จะจูงใจให้ผู้ถูกข่มขู่มีมูลต้องกลัว ซึ่งถ้ามิได้มีการข่มขู่เช่นนั้น การนั้นก็คงจะมิได้กระทำขึ้น</p><footer>Civil and Commercial Code, s. 164 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-164/">ThaiLawOnline</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา