มาตรา 1336 — สิทธิติดตามและเอาคืนซึ่งทรัพย์สิน
ตัวบทกฎหมาย
ภายในบังคับแห่งกฎหมาย เจ้าของทรัพย์สินมีสิทธิใช้สอยและจำหน่ายทรัพย์สินของตนและได้ซึ่งดอกผลแห่งทรัพย์สินนั้น กับทั้งมีสิทธิติดตามและเอาคืนซึ่งทรัพย์สินของตนจากบุคคลผู้ไม่มีสิทธิจะยึดถือไว้ และมีสิทธิขัดขวางมิให้ผู้อื่นสอดเข้าเกี่ยวข้องกับทรัพย์สินนั้นโดยมิชอบด้วยกฎหมาย
คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
คำแปลภาษาอังกฤษ
Within the limits of the law, the owner of property has the right to use and dispose of his property and to acquire its fruits; he has the right to follow and recover his property from any person who has no right to retain it, and the right to prevent any unlawful interference with such property.
คำแปลนี้ยังไม่ได้รับการรับรองจากสำนักงาน — โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 1336 ให้สิทธิแก่เจ้าของรวม 4 ประการ: (1) ใช้สอย (2) จำหน่าย (3) ดอกผล (4) ติดตามและขัดขวาง สิทธิติดตามเอาคืนใช้ได้กับทุกคนที่ครอบครองโดยไม่มีสิทธิ เช่น ผู้ขโมย ผู้เช่าที่หมดสัญญา ผู้เก็บได้ ถ้าผู้ครอบครองอ้างสิทธิครอบครอง (สิทธิเก็บกิน เช่า สิทธิยึดหน่วง) ต้องพิจารณาจากสัญญาเดิม สิทธิติดตามใช้ได้แม้ทรัพย์จะผ่านมือหลายทอด เว้นแต่กรณีผู้ซื้อโดยสุจริตตามมาตรา 1303-1305
ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ
ทนายความ: คดีฟ้องเรียกทรัพย์คืนในฐานะเจ้าของไม่มีอายุความ ตราบใดที่จำเลยยังไม่ได้กรรมสิทธิ์โดยครอบครองปรปักษ์ตามมาตรา 1382 ประชาชน: สิทธิติดตามเอาคืนทรัพย์สินในฐานะเจ้าของไม่มีอายุความ แต่หากมีผู้ครอบครองที่ดินของท่านโดยเปิดเผยนาน 10 ปีในฐานะเจ้าของ บุคคลนั้นอาจได้กรรมสิทธิ์และท่านอาจเสียสิทธิเรียกคืน
ความเป็นมาทางกฎหมาย
บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ตั้งแต่ประกาศใช้ครั้งแรก ไม่มีการแก้ไขสำคัญในภายหลัง สิทธิติดตามเอาคืนไม่มีอายุความ ความเป็นเจ้าของไม่ระงับโดยอายุความ
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 15315/2558 (2015)
เจ้าของโฉนดสามารถอ้างสิทธิตามมาตรา 1336 เพื่อเรียกคืนที่ดินจากผู้ครอบครอง เว้นแต่ผู้ครอบครองจะมีสิทธิยึดถือที่ดีกว่า
ผู้คัดค้านในฐานะเจ้าของกรรมสิทธิ์ตามโฉนดอ้างสิทธิตามมาตรา 1336 ให้ขับไล่ผู้ร้อง ศาลพิจารณาว่าผู้ร้องมีสิทธิยึดถือที่ดินหรือไม่
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4268/2562 (2019)
คู่อยู่กินที่ไม่ได้จดทะเบียนสมรสไม่มีสิทธิกรรมสิทธิ์รวมในที่ดินของผู้ตาย ทายาทมีสิทธิเรียกคืนตามมาตรา 1336
จำเลยที่ 1 และ ก. อยู่กินด้วยกันโดยไม่จดทะเบียนสมรส ที่ดินพิพาทเป็นทรัพย์ส่วนตัวของ ก. เมื่อ ก. ถึงแก่ความตาย ที่ดินตกแก่ทายาท จำเลยที่ 1 ไม่มีสิทธิเรียกร้องและทายาทใช้สิทธิตามมาตรา 1336 ได้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8155/2561 (2018)
สิทธิของเจ้าของในการพัฒนาที่ดินตามมาตรา 1336 ถูกจำกัดเฉพาะโดยเงื่อนไขที่ระบุชัดในใบอนุญาตหรือกฎหมาย ไม่ใช่เงื่อนไขโดยปริยาย
ใบอนุญาตจัดสรรที่ดินเปล่าไม่ปรากฏข้อกำหนดจำกัดความสูงอาคาร สิทธิของเจ้าของตามมาตรา 1336 ในการใช้ที่ดินขึ้นอยู่กับเงื่อนไขที่ระบุในใบอนุญาตจริงๆ เท่านั้น
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
คำถามที่พบบ่อย
เจ้าของที่ดินสามารถฟ้องเรียกคืนที่ดินได้ตลอดเวลา โดยไม่คำนึงว่าผู้อื่นครอบครองนานเพียงใด?
ใช่ — คดีฟ้องเรียกคืนในฐานะเจ้าของตามมาตรา 1336 ไม่มีอายุความ อย่างไรก็ตาม หากผู้ครอบครองได้ครอบครองที่ดินโดยสงบ เปิดเผย และด้วยเจตนาเป็นเจ้าของติดต่อกัน 10 ปี ผู้ครอบครองอาจได้กรรมสิทธิ์โดยครอบครองปรปักษ์ตามมาตรา 1382 ซึ่งจะทำให้สิทธิของเจ้าของเดิมสิ้นสุดลง
ชาวต่างชาติสามารถเป็นเจ้าของที่ดินในประเทศไทยและใช้สิทธิตามมาตรา 1336 ได้หรือไม่?
โดยทั่วไปชาวต่างชาติไม่สามารถเป็นเจ้าของที่ดินในประเทศไทยตามประมวลกฎหมายที่ดิน อย่างไรก็ตาม ชาวต่างชาติอาจถือสิทธิเก็บกิน สิทธิเหนือพื้นดิน หรือสัญญาเช่าระยะยาวที่จดทะเบียนแล้วได้ ซึ่งให้สิทธิการใช้และการได้รับประโยชน์ใกล้เคียงกับเจ้าของในทางปฏิบัติ สิทธิดังกล่าวบังคับได้ตามมาตรา 1417 และ 1410