มาตรา 1336: สิทธิติดตามและเอาคืนซึ่งทรัพย์สิน

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 15315/2558 (2015)

   โดยปกติเจ้าของกรรมสิทธิ์ย่อมมีสิทธิฟ้องขับไล่ผู้ครอบครองได้ตามมาตรา ๑๓๓๖ แต่เมื่อคำพิพากษาศาลฎีกาในคดีก่อนวินิจฉัยแล้วว่าการรับโอนที่ดินของผู้นั้นมิได้เป็นไปโดยสุจริต คำพิพากษานั้นย่อมผูกพันผู้นั้น การฟ้องโดยอ้างการได้มาอย่างเดียวกันอีกในที่ดินแปลงเดียวกัน จึงเป็นการใช้สิทธิโดยไม่สุจริตและฟ้องไม่ได้

   ผู้คัดค้านมีชื่อเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ในโฉนดที่ดินพิพาท และฟ้องแย้งขอให้ขับไล่ผู้ร้องกับบริวารและเรียกค่าเสียหาย แต่ผู้คัดค้านเคยฟ้องขับไล่สามีของผู้ร้องในที่ดินแปลงเดียวกันมาก่อน และศาลฎีกาพิพากษายกฟ้องตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่ ๒๘๐๘-๒๘๐๙/๒๕๓๙ โดยยกเหตุผลว่าการรับโอนที่ดินพิพาทมิได้เป็นไปโดยสุจริต คำพิพากษาดังกล่าวย่อมผูกพันผู้คัดค้าน แม้เจ้าของที่ดินจะมีสิทธิฟ้องขับไล่ได้ตามมาตรา ๑๓๓๖ ก็ตาม การที่ผู้คัดค้านฟ้องแย้งโดยอ้างการได้มาซึ่งกรรมสิทธิ์อย่างเดียวกับคดีเดิม จึงเป็นการใช้สิทธิโดยไม่สุจริต ผู้คัดค้านไม่มีสิทธิฟ้องแย้งขับไล่และเรียกค่าเสียหาย

   อ่านคำพิพากษาฉบับเต็ม (deka.in.th)

2. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4268/2562 (2019)

   เมื่อข้อพิพาทเป็นเรื่องการแบ่งปันทรัพย์มรดกระหว่างทายาท ย่อมต้องบังคับตามบทบัญญัติของกฎหมายในเรื่องมรดก จะนำมาตรา ๑๓๓๖ มาใช้บังคับไม่ได้ และต้องฟ้องภายในห้าปีนับแต่การจัดการมรดกสิ้นสุดลงตามมาตรา ๑๗๓๓ วรรคสอง กับภายในหนึ่งปีนับแต่เจ้ามรดกตายตามมาตรา ๑๗๕๔ วรรคหนึ่ง

   จำเลยที่ ๑ กับ ก. อยู่กินฉันสามีภริยากันมาตั้งแต่ปี ๒๔๙๖ โดยมิได้จดทะเบียนสมรส และจดทะเบียนสมรสกันเมื่อปี ๒๕๑๗ ที่ดินพิพาทเป็นสินเดิมและเป็นสินบริคณห์ตามกฎหมายที่ใช้บังคับในขณะนั้น เมื่อ ก. ถึงแก่ความตายในปี ๒๕๔๒ กรรมสิทธิ์รวมกึ่งหนึ่งจึงตกเป็นทรัพย์มรดกของ ก. เมื่อคดีเป็นเรื่องการแบ่งปันทรัพย์มรดกระหว่างทายาทของ ก. ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าต้องบังคับตามบทบัญญัติของกฎหมายในเรื่องมรดก จะนำมาตรา ๑๓๓๖ มาใช้บังคับไม่ได้ และเมื่อจำเลยที่ ๑ ในฐานะผู้จัดการมรดกโอนที่ดินพิพาทให้จำเลยที่ ๒ เมื่อวันที่ ๒๗ พฤศจิกายน ๒๕๔๖ อันเป็นวันที่การจัดการมรดกเสร็จสิ้น แต่โจทก์ทั้งหกฟ้องเมื่อวันที่ ๑๐ กันยายน ๒๕๕๘ เกือบสิบสองปีต่อมา คดีจึงขาดอายุความตามมาตรา ๑๗๓๓ วรรคสอง ทั้งยังขาดอายุความมรดกตามมาตรา ๑๗๕๔ วรรคหนึ่ง เพราะจำเลยที่ ๒ ครอบครองที่ดินพิพาทเพื่อตน มิใช่ครอบครองแทนทายาทอื่น

   อ่านคำพิพากษาฉบับเต็ม (deka.in.th)

3. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8155/2561 (2018)

   สิทธิของเจ้าของในการพัฒนาที่ดินตามมาตรา 1336 ถูกจำกัดเฉพาะโดยเงื่อนไขที่ระบุชัดในใบอนุญาตหรือกฎหมาย ไม่ใช่เงื่อนไขโดยปริยาย

   ใบอนุญาตจัดสรรที่ดินเปล่าไม่ปรากฏข้อกำหนดจำกัดความสูงอาคาร สิทธิของเจ้าของตามมาตรา 1336 ในการใช้ที่ดินขึ้นอยู่กับเงื่อนไขที่ระบุในใบอนุญาตจริงๆ เท่านั้น

   อ่านคำพิพากษาฉบับเต็ม (deka.in.th)

คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา