มาตรา 1299: การจดทะเบียนทรัพยสิทธิในอสังหาริมทรัพย์

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3061/2558 (2015)

   การได้สิทธิครอบครองที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส. ๓ ก.) โดยการยกให้ เป็นการได้มาซึ่งทรัพยสิทธิอันเกี่ยวกับอสังหาริมทรัพย์โดยทางอื่นนอกจากนิติกรรม จึงอยู่ในบังคับมาตรา ๑๒๙๙ วรรคสอง เมื่อยังมิได้จดทะเบียน ย่อมยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้บุคคลภายนอกผู้ได้สิทธิมาโดยเสียค่าตอบแทนและโดยสุจริต และได้จดทะเบียนสิทธิโดยสุจริตแล้วไม่ได้

   ที่ดินพิพาทเป็นส่วนหนึ่งของที่ดิน น.ส. ๓ ก. ของจำเลยทั้งสอง แม้ข้อเท็จจริงจะรับฟังได้ว่าโจทก์ได้สิทธิครอบครองที่ดินพิพาทโดยการยกให้จาก อ. ก็เป็นการได้มาซึ่งทรัพยสิทธิอันเกี่ยวกับอสังหาริมทรัพย์โดยทางอื่นนอกจากนิติกรรม และยังมิได้จดทะเบียน เมื่อจำเลยทั้งสองซื้อที่ดินพิพาทจากกองทุนรวมโดยไม่ทราบว่าโจทก์เข้าไปครอบครองทำกินในที่ดินพิพาทมาก่อน โจทก์จึงไม่อาจยกสิทธิครอบครองขึ้นเป็นข้อต่อสู้จำเลยทั้งสองซึ่งเป็นบุคคลภายนอกผู้ได้สิทธิมาโดยเสียค่าตอบแทนและโดยสุจริต และได้จดทะเบียนสิทธิโดยสุจริตแล้ว ตามมาตรา ๑๒๙๙ วรรคสอง

   อ่านคำพิพากษาฉบับเต็ม (deka.in.th)

2. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1834/2553 (2010)

   เมื่อเจ้าของที่ดินแสดงเจตนาอุทิศที่ดินให้สร้างวัด และวัดได้ดำเนินการก่อสร้างสำเร็จตามเจตนาแล้ว ที่ดินย่อมเป็นกรรมสิทธิ์ของวัด แต่เมื่อมิได้จดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ การได้มาย่อมไม่บริบูรณ์ตามมาตรา ๑๒๙๙ วรรคหนึ่ง จึงไม่อาจใช้ต่อสู้หรือบังคับต่อบุคคลภายนอกที่มิได้เป็นคู่สัญญาได้ คงมีผลใช้บังคับระหว่างคู่สัญญา รวมทั้งทายาทหรือผู้สืบสิทธิของคู่สัญญาในฐานะเป็นบุคคลสิทธิ

   เจ้ามรดกแสดงเจตนาอุทิศที่ดินของตนให้สร้างวัด และวัดได้ดำเนินการก่อสร้างสำเร็จตามเจตนาของเจ้ามรดกแล้ว ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าที่ดินย่อมเป็นกรรมสิทธิ์ของวัด แต่เมื่อไม่ได้ดำเนินการจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ การได้มาซึ่งที่ดินดังกล่าวย่อมไม่บริบูรณ์ตามมาตรา ๑๒๙๙ วรรคหนึ่ง จึงไม่อาจใช้ต่อสู้หรือบังคับต่อบุคคลภายนอกที่มิได้เป็นคู่สัญญาได้ แต่การยกให้นี้ยังมีผลใช้บังคับระหว่างคู่สัญญา รวมทั้งทายาทหรือผู้สืบสิทธิของคู่สัญญาในฐานะเป็นบุคคลสิทธิ

   อ่านคำพิพากษาฉบับเต็ม (deka.in.th)

3. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 14884/2558 (2015)

   ข้อตกลงท้ายทะเบียนการหย่าที่คู่สมรสฝ่ายหนึ่งยกที่ดินให้อีกฝ่ายหนึ่ง เป็นสัญญาแบ่งทรัพย์สินระหว่างสามีภริยาตามมาตรา ๑๕๓๒ (ก) มิใช่สัญญาให้ทรัพย์สินซึ่งต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ตามมาตรา ๕๒๕ เมื่อนายทะเบียนจดทะเบียนหย่าให้แล้ว ถือว่าได้แบ่งทรัพย์สินกันเรียบร้อยแล้ว การที่ยังมิได้จดทะเบียนโอนมีผลเพียงทำให้การได้มายังไม่บริบูรณ์ตามมาตรา ๑๒๙๙ วรรคหนึ่ง และผู้นั้นยังคงเป็นผู้อยู่ในฐานะอันจะให้จดทะเบียนสิทธิของตนได้อยู่ก่อนตามมาตรา ๑๓๐๐

   ผู้ร้องกับจำเลยที่ ๑ หย่ากันโดยความยินยอม โดยจำเลยที่ ๑ ตกลงตามบันทึกด้านหลังทะเบียนการหย่ายกที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้างให้เป็นกรรมสิทธิ์ของผู้ร้อง ข้อตกลงนี้เป็นสัญญาแบ่งทรัพย์สินระหว่างสามีภริยาตามมาตรา ๑๕๓๒ (ก) มิใช่สัญญาให้ทรัพย์สินซึ่งต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนตามมาตรา ๕๒๕ เมื่อนายทะเบียนจดทะเบียนหย่าให้แล้ว ถือว่าทั้งสองฝ่ายได้แบ่งทรัพย์สินกันเรียบร้อยแล้ว ที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้างจึงเป็นของผู้ร้องแต่เพียงผู้เดียว การที่จำเลยที่ ๑ ยังมิได้จดทะเบียนโอนส่วนของตน มีผลเพียงทำให้การได้มาของผู้ร้องยังไม่บริบูรณ์ตามมาตรา ๑๒๙๙ วรรคหนึ่ง เมื่อผู้ร้องครอบครองทรัพย์เพียงผู้เดียวตลอดมา ทั้งเป็นผู้ชำระหนี้จำนองและไถ่ถอนจำนอง ผู้ร้องจึงเป็นผู้อยู่ในฐานะอันจะให้จดทะเบียนสิทธิของตนได้อยู่ก่อนตามมาตรา ๑๓๐๐ ส่วนโจทก์เป็นเพียงเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาของจำเลยที่ ๑ มิใช่ผู้รับโอนโดยเสียค่าตอบแทนและโดยสุจริตซึ่งได้จดทะเบียนสิทธิโดยสุจริตแล้ว ผู้ร้องจึงยกสิทธิขึ้นต่อสู้โจทก์ได้ตาม ป.วิ.พ. มาตรา ๒๘๗ และโจทก์ไม่มีสิทธิยึดทรัพย์

   อ่านคำพิพากษาฉบับเต็ม (deka.in.th)

คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา