ตั้งแต่ปี 2006 เป็นต้นมา · ใบอนุญาตทนายความเลขที่ 3149/2556 +66 87 225 1340 (EN/FR) +66 87 414 9288 (TH) WhatsApp

บรรพ 4: ทรัพย์สิน

มาตรา 1417: สิทธิเก็บกิน, บทนิยาม

ลักษณะ 7 สิทธิเก็บกิน

คู่มือภาคปฏิบัติ: Usufruct in Thailand: Meaning, Registration and Cost

ตัวบทของมาตรา

ตัวบทกฎหมาย

อสังหาริมทรัพย์อาจต้องตกอยู่ในบังคับสิทธิเก็บกิน อันเป็นเหตุให้ผู้ทรงสิทธินั้นมีสิทธิครอบครอง ใช้ และถือเอาซึ่งประโยชน์แห่งทรัพย์สินนั้น
ผู้ทรงสิทธิเก็บกินมีอำนาจจัดการทรัพย์สิน
ผู้ทรงสิทธิเก็บกินในป่าไม้ เหมืองแร่ หรือที่ขุดหิน มีสิทธิทำการแสวงประโยชน์จากป่าไม้ เหมืองแร่ หรือที่ขุดหินนั้น

คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา

คำแปลภาษาอังกฤษ

An immovable property may be subject to a usufruct, by virtue of which the usufructuary is entitled to possess, use and take the benefit of that property.

The usufructuary has the power to manage the property.

A usufructuary of a forest, mine or quarry is entitled to exploit the forest, mine or quarry.

ตรวจสอบกับตัวบทภาษาไทยแล้ว 6 พฤศจิกายน 2026

ต้องการทนายความ? หากมาตรานี้เกี่ยวกับเรื่องของท่าน ปรึกษาสำนักงานกฎหมายของเราได้ทางออนไลน์ เป็นภาษาไทยหรือภาษาอังกฤษ นัดปรึกษาออนไลน์ →

หมายเหตุของสำนักงาน

สิทธิเก็บกินตามมาตรา 1417 เป็นเครื่องมือที่สำนักงานแนะนำชาวต่างชาติบ่อย เพราะไม่สามารถถือกรรมสิทธิ์ที่ดินไทยได้ แต่ต้องการสิทธิอยู่อาศัยระยะยาวในทรัพย์ที่จดทะเบียนชื่อคู่สมรส/คู่ชีวิตชาวไทย ข้อสำคัญ: (1) ต้องจดทะเบียนต่อกรมที่ดิน หากไม่จดผูกพันเฉพาะคู่สัญญา (2) สิทธิเก็บกินจะมีอยู่ตลอดชีวิตผู้ทรงสิทธิเก็บกินหรือมีกำหนดระยะเวลาก็ได้ หากกำหนดระยะเวลา ต้องไม่เกินสามสิบปี ถ้ากำหนดไว้นานกว่านั้น ให้ลดลงเหลือสามสิบปี (มาตรา 1418 ประกอบมาตรา 1403 วรรคสาม) (3) เว้นแต่นิติกรรมก่อตั้งสิทธิจะห้ามไว้ ผู้ทรงสิทธิเก็บกินอาจให้เช่าทรัพย์สิน หรือโอนการใช้สิทธิเก็บกินให้แก่บุคคลภายนอกได้ (มาตรา 1422) (4) เมื่อผู้ทรงสิทธิตลอดชีพถึงแก่กรรม สิทธิระงับทันที ไม่ตกทอดเป็นมรดก

มาตราหลัก

ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ

ทนายความ: สิทธิเก็บกินต้องจดทะเบียนที่สำนักงานที่ดินเพื่อสมบูรณ์เป็นทรัพยสิทธิ ระยะเวลาสูงสุด 30 ปีหากกำหนดไว้ หากระบุว่าตลอดชีวิต สิ้นสุดเมื่อผู้ทรงสิทธิตายและไม่ตกทอดมรดก ชาวต่างชาติใช้สิทธิเก็บกินที่จดทะเบียนเพื่อรักษาสิทธิในการใช้ที่ดินของคู่สมรสหรือหุ้นส่วนชาวไทยระยะยาว ประชาชน: สิทธิเก็บกินให้สิทธิอยู่อาศัย ให้เช่า และรับรายได้จากทรัพย์สินของผู้อื่นเสมือนเป็นของตนเอง แต่ขายที่ดินไม่ได้ หากจดทะเบียนจะใช้ได้ต่อเจ้าของที่ดินในอนาคตด้วย สิทธิเก็บกินตลอดชีวิตไม่มีเพดานสามสิบปี สิทธิเก็บกินที่มีกำหนดระยะเวลาต้องไม่เกินสามสิบปี และต่ออายุได้ครั้งละไม่เกินสามสิบปีนับแต่วันต่ออายุ แต่ยังคงสิ้นสุดเมื่อผู้ทรงสิทธิเก็บกินถึงแก่ความตาย

ความเป็นมาทางกฎหมาย

บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ตั้งแต่ประกาศใช้ครั้งแรก สิทธิเก็บกินเป็นเครื่องมือที่ใช้กันอย่างแพร่หลายที่สุดสำหรับชาวต่างชาติที่ต้องการได้สิทธิสร้างรายได้จากที่ดินและสิ่งปลูกสร้างของไทยโดยไม่ต้องถือกรรมสิทธิ์โดยตรง

คำสำคัญ

  • สิทธิเก็บกิน
  • ผู้ทรงสิทธิเก็บกิน
  • การครอบครอง
  • การใช้
  • การได้รับประโยชน์
  • ดอกผล
  • ชาวต่างชาติ

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

  1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2380/2542 (1999) ★ คดีนำ

    ข้อตกลงด้วยวาจาให้ผู้ยกที่ดินให้มีสิทธิเก็บกินในที่ดินนั้นตลอดชีวิต เพื่อเป็นการตอบแทนการยกที่ดินให้ เป็นข้อตกลงพิเศษอย่างสัญญาต่างตอบแทนซึ่งก่อให้เกิดบุคคลสิทธิ ตราบใดที่เจ้าของยังมิได้โอนทรัพย์สินให้บุคคลอื่น ผู้ทรงสิทธินั้นย่อมมีอำนาจฟ้องขอให้บังคับไปจดทะเบียนสิทธิเก็บกินได้

    โจทก์กับจำเลยซึ่งเป็นบุตรตกลงกันด้วยวาจาให้โจทก์มีสิทธิเก็บกินในที่ดินและสิ่งปลูกสร้างตลอดชีวิตของโจทก์ เพื่อเป็นการตอบแทนในการที่โจทก์ยกที่ดินและสิ่งปลูกสร้างนั้นให้แก่จำเลย โดยจำเลยจะมีผลประโยชน์จากสิ่งปลูกสร้างโดยได้เงินกินเปล่าจากผู้เช่า ส่วนโจทก์มีรายได้เฉพาะการเก็บค่าเช่าเท่านั้น ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าข้อตกลงดังกล่าวเป็นข้อตกลงพิเศษอย่างสัญญาต่างตอบแทน ก่อให้เกิดบุคคลสิทธิแก่โจทก์ในอันที่จะเรียกร้องให้จำเลยไปจดทะเบียนสิทธิเก็บกิน ตราบใดที่จำเลยผู้เป็นเจ้าของที่ดินและสิ่งปลูกสร้างยังมิได้โอนให้แก่บุคคลอื่น โจทก์ย่อมมีอำนาจฟ้องขอให้บังคับจำเลยไปจดทะเบียนสิทธิเก็บกินได้

    อ่านข้อความจาก deka.in.th (สำเนาจากแหล่งข้อมูลทุติยภูมิ)

บทสรุปคำพิพากษาที่คัดเลือกจากคลังข้อมูลวิจัยของสำนักงาน ลิงก์แหล่งที่มาระบุเอกสารที่ใช้ แต่การมีลิงก์เพียงอย่างเดียวไม่ได้ยืนยันว่าได้ตรวจสอบตรงกับต้นฉบับทางการของศาลแล้ว

หน้าคำพิพากษาศาลฎีกาบนเว็บไซต์นี้ที่เกี่ยวกับมาตรานี้

แสดงคำพิพากษาที่อ้างถึงมาตรานี้ในฐานข้อมูลของเรา ดูคำพิพากษาเพิ่มเติมได้ที่ส่วนคำพิพากษาศาลฎีกา

สถิติการอ้างถึงในคำพิพากษาศาลฎีกา 8

มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 8 คดี (พ.ศ. 2489 ถึง 2560)

ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง

รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน

นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ

คำถามที่พบบ่อย

สิทธิเก็บกินในประเทศไทยมีอายุนานเพียงใด?

สิทธิเก็บกินจะก่อตั้งให้มีอยู่ตลอดชีวิตผู้ทรงสิทธิเก็บกิน หรือมีกำหนดระยะเวลาก็ได้ หากไม่ได้กำหนดระยะเวลาไว้ กฎหมายให้สันนิษฐานว่ามีอยู่ตลอดชีวิตผู้ทรงสิทธิเก็บกิน หากกำหนดระยะเวลา ต้องไม่เกินสามสิบปี ไม่ว่ากรณีใด สิทธิเก็บกินสิ้นสุดเมื่อผู้ทรงสิทธิเก็บกินถึงแก่ความตาย

ผู้ทรงสิทธิเก็บกินในประเทศไทยสามารถให้เช่าทรัพย์สินเพื่อรับรายได้ได้หรือไม่?

ได้ มาตรา 1417 ให้สิทธิผู้ทรงสิทธิเก็บกินในการจัดการทรัพย์สินและเก็บดอกผล ซึ่งรวมถึงสิทธิให้เช่าแก่ผู้เช่าและรับค่าเช่า ผู้ทรงสิทธิอาจใช้ทรัพย์สินเองหรือให้เช่าได้ แต่ไม่สามารถขายที่ดินได้ เนื่องจากกรรมสิทธิ์ทางกฎหมายยังเป็นของเจ้าของ

ชาวต่างชาติสามารถถือสิทธิเก็บกินบนที่ดินในประเทศไทยได้หรือไม่ แม้จะไม่สามารถเป็นเจ้าของที่ดิน?

ได้ ชาวต่างชาติไม่ถูกห้ามถือสิทธิเก็บกินที่จดทะเบียนบนที่ดินไทย สิทธิเก็บกินให้สิทธิครอบครอง ใช้ จัดการ และรับรายได้ตลอดชีวิตผู้ทรงสิทธิเก็บกิน หรือมีกำหนดระยะเวลาไม่เกินสามสิบปี ซึ่งต่ออายุได้ และสิ้นสุดเมื่อผู้ทรงสิทธิเก็บกินถึงแก่ความตายเสมอ นี่คือหนึ่งในโครงสร้างทางกฎหมายที่ชาวต่างชาติที่มีหุ้นส่วนเป็นเจ้าของที่ดินชาวไทยใช้บ่อยที่สุด

อ้างอิงมาตรานี้

วิธีอ้างอิงมาตรานี้

  • อ้างอิงแบบทั่วไป Civil and Commercial Code, s. 1417 (Thailand)
  • อ้างอิงแบบวิชาการ Civil and Commercial Code (Thailand), s. 1417. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1417/ (accessed 18 พฤศจิกายน 2026).
  • อ้างอิงแบบไทย ป.พ.พ. มาตรา 1417
  • ลิงก์ถาวร https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1417/
  • โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น <blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1417/"><p>อสังหาริมทรัพย์อาจต้องตกอยู่ในบังคับสิทธิเก็บกิน อันเป็นเหตุให้ผู้ทรงสิทธินั้นมีสิทธิครอบครอง ใช้ และถือเอาซึ่งประโยชน์แห่งทรัพย์สินนั้น ผู้ทรงสิทธิเก็บกินมีอำนาจจัดการทรัพย์สิน ผู้ทรงสิทธิเก็บกินในป่าไม้ เหมืองแร่ หรือที่ขุดหิน มีสิทธิทำการแสวงประโยชน์จากป่าไม้ เหมืองแร่ หรือที่ขุดหินนั้น</p><footer>Civil and Commercial Code, s. 1417 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1417/">ThaiLawOnline</a></footer></blockquote>

ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา

เนื้อหานี้จัดทำเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนนำไปใช้กับกรณีจริง

เลื่อนขึ้น
WhatsApp LINE โทร จอง