มาตรา 420 — หลักทั่วไปของละเมิด
ตัวบทกฎหมาย
ผู้ใดจงใจหรือประมาทเลินเล่อ ทำต่อบุคคลอื่นโดยผิดกฎหมายให้เขาเสียหายถึงแก่ชีวิตก็ดี แก่ร่างกายก็ดี อนามัยก็ดี เสรีภาพก็ดี ทรัพย์สินหรือสิทธิอย่างหนึ่งอย่างใดก็ดี ท่านว่าผู้นั้นทำละเมิด จำต้องใช้ค่าสินไหมทดแทนเพื่อการนั้น
คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
คำแปลภาษาอังกฤษ
A person who, wilfully or negligently, unlawfully injures the life, body, health, liberty, property or any right of another person, is said to commit a wrongful act and is bound to make compensation therefor.
คำแปลนี้ยังไม่ได้รับการรับรองจากสำนักงาน — โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 420 กำหนดองค์ประกอบสำคัญของการละเมิด: (1) การกระทำ (2) จงใจหรือประมาทเลินเล่อ (3) ผิดกฎหมาย (4) เกิดความเสียหายต่อสิทธิที่ได้รับการคุ้มครอง ความเสียหายรวมถึงความเสียหายทางกาย ทรัพย์สิน และสิทธิที่ไม่มีรูปร่าง โจทก์มีภาระพิสูจน์ แต่ศาลพัฒนาข้อสันนิษฐานความประมาทในบางกรณี เช่น คดีจราจร เวชปฏิบัติ และความรับผิดในผลิตภัณฑ์
ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ
ทนายความ: ต้องพิสูจน์ครบสี่องค์ประกอบ (1) การกระทำหรือการละเว้นที่มีความผิด (2) ความผิด เจตนาหรือประมาทเลินเล่อ (3) ความผิดกฎหมาย (4) ความเสียหายจริง คำว่า 'สิทธิอย่างหนึ่งอย่างใด' คุ้มครองสิทธิตามกฎหมาย สิทธิตามรัฐธรรมนูญ และสิทธิส่วนบุคคล เช่น สิทธิในความเป็นส่วนตัว ประชาชนทั่วไป: หากมีคนทำให้ท่านเสียหายไม่ว่าจะเป็นร่างกาย ทรัพย์สิน หรือสิทธิส่วนบุคคล ท่านฟ้องเรียกค่าสินไหมทดแทนได้หากพิสูจน์ว่าเขากระทำโดยจงใจหรือประมาทและผิดกฎหมาย
ความเป็นมาทางกฎหมาย
บัญญัติมาแต่เดิมในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ยังไม่มีการแก้ไขเพิ่มเติมที่สำคัญ มาตรา 420 ได้รับอิทธิพลจากหลักละเมิดทั่วไปในระบบกฎหมายซีวิลลอว์ โดยเฉพาะมาตรา 823 แห่ง BGB ของเยอรมัน
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1808/2561 (2018)
การปกปิดข้อบกพร่องสำคัญ (การถูกเวนคืน) ในการขายที่ดินเป็นการละเมิดสิทธิผู้บริโภค ผู้ขายต้องรับผิดตามมาตรา 420
ผู้พัฒนาปกปิดข้อเท็จจริงว่าที่ดินและสิ่งปลูกสร้างส่วนหนึ่งถูกเวนคืน ถือว่ากระทำละเมิดตามมาตรา 420 โดยละเมิดสิทธิของผู้บริโภค
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4893/2558 (2015) ★ คดีนำ
สิทธิในความเป็นส่วนตัวตามรัฐธรรมนูญเป็น 'สิทธิ' ตามมาตรา 420 การเผยแพร่ภาพส่วนตัวโดยไม่ได้รับความยินยอมเป็นการกระทำละเมิด แม้จะเป็นสื่อมวลชน
สื่อมวลชนเผยแพร่ภาพส่วนตัวของบุคคลสองคนโดยไม่ได้รับความยินยอม ศาลวินิจฉัยว่าสิทธิในความเป็นส่วนตัวได้รับความคุ้มครองตามรัฐธรรมนูญ การเผยแพร่ภาพดังกล่าวเป็นการละเมิดตามมาตรา 420 แม้จำเลยจะเป็นสื่อมวลชนก็ตาม
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5374/2561 (2018)
การกำหนดทางเข้าออกเฉพาะในโครงการจัดสรรเพื่อความปลอดภัยและการบริหารจัดการเป็นการใช้สิทธิโดยชอบ ไม่เป็นละเมิดตามมาตรา 420
ผู้พัฒนาโครงการกำหนดทางเข้าออกเฉพาะในโครงการจัดสรรเพื่อความปลอดภัยและการดูแลรักษา ไม่ถือว่าเป็นการกระทำละเมิดตามมาตรา 420
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
คำถามที่พบบ่อย
ผู้เสียหายต้องพิสูจน์องค์ประกอบใดบ้างในการฟ้องเรียกค่าสินไหมทดแทนเพราะละเมิดตามมาตรา 420?
ผู้เสียหายต้องพิสูจน์ครบสี่องค์ประกอบ ได้แก่ (1) การกระทำ (หรือการละเว้นที่มีความผิด) ของจำเลย (2) ความผิด จงใจหรือประมาทเลินเล่อ (3) ความผิดกฎหมาย การกระทำนั้นละเมิดสิทธิหรือประโยชน์ที่กฎหมายคุ้มครองของโจทก์ (4) ความเสียหายจริงแก่ชีวิต ร่างกาย อนามัย เสรีภาพ ทรัพย์สิน หรือสิทธิอย่างใด ขาดองค์ประกอบใดองค์ประกอบหนึ่งฟ้องไม่ได้