บรรพ 2: หนี้

มาตรา 420: หลักทั่วไปของละเมิด

ตัวบทกฎหมาย

ผู้ใดจงใจหรือประมาทเลินเล่อ ทำต่อบุคคลอื่นโดยผิดกฎหมายให้เขาเสียหายถึงแก่ชีวิตก็ดี แก่ร่างกายก็ดี อนามัยก็ดี เสรีภาพก็ดี ทรัพย์สินหรือสิทธิอย่างหนึ่งอย่างใดก็ดี ท่านว่าผู้นั้นทำละเมิด จำต้องใช้ค่าสินไหมทดแทนเพื่อการนั้น

คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา

คำแปลภาษาอังกฤษ

A person who, wilfully or negligently, unlawfully injures the life, body, health, liberty, property or any right of another person, is said to commit a wrongful act and is bound to make compensation therefor.

คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก

หมายเหตุของสำนักงาน

มาตรา 420 กำหนดองค์ประกอบสำคัญของการละเมิด: (1) การกระทำ (2) จงใจหรือประมาทเลินเล่อ (3) ผิดกฎหมาย (4) เกิดความเสียหายต่อสิทธิที่ได้รับการคุ้มครอง ความเสียหายรวมถึงความเสียหายทางกาย ทรัพย์สิน และสิทธิที่ไม่มีรูปร่าง โจทก์มีภาระพิสูจน์ แต่ศาลพัฒนาข้อสันนิษฐานความประมาทในบางกรณี เช่น คดีจราจร เวชปฏิบัติ และความรับผิดในผลิตภัณฑ์

มาตราหลัก

ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ

ทนายความ: ต้องพิสูจน์ครบสี่องค์ประกอบ (1) การกระทำหรือการละเว้นที่มีความผิด (2) ความผิด เจตนาหรือประมาทเลินเล่อ (3) ความผิดกฎหมาย (4) ความเสียหายจริง คำว่า 'สิทธิอย่างหนึ่งอย่างใด' คุ้มครองสิทธิตามกฎหมาย สิทธิตามรัฐธรรมนูญ และสิทธิส่วนบุคคล เช่น สิทธิในความเป็นส่วนตัว ประชาชนทั่วไป: หากมีคนทำให้ท่านเสียหายไม่ว่าจะเป็นร่างกาย ทรัพย์สิน หรือสิทธิส่วนบุคคล ท่านฟ้องเรียกค่าสินไหมทดแทนได้หากพิสูจน์ว่าเขากระทำโดยจงใจหรือประมาทและผิดกฎหมาย

ความเป็นมาทางกฎหมาย

บัญญัติมาแต่เดิมในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ยังไม่มีการแก้ไขเพิ่มเติมที่สำคัญ มาตรา 420 ได้รับอิทธิพลจากหลักละเมิดทั่วไปในระบบกฎหมายซีวิลลอว์ โดยเฉพาะมาตรา 823 แห่ง BGB ของเยอรมัน

  • ละเมิด
  • การกระทำโดยผิดกฎหมาย
  • จงใจ
  • ประมาทเลินเล่อ
  • ความเสียหาย
  • สิทธิของผู้อื่น

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

  1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1808/2561 (2018)

    การปกปิดข้อบกพร่องสำคัญ (การถูกเวนคืน) ในการขายที่ดินเป็นการละเมิดสิทธิผู้บริโภค ผู้ขายต้องรับผิดตามมาตรา 420

    ผู้พัฒนาปกปิดข้อเท็จจริงว่าที่ดินและสิ่งปลูกสร้างส่วนหนึ่งถูกเวนคืน ถือว่ากระทำละเมิดตามมาตรา 420 โดยละเมิดสิทธิของผู้บริโภค

    อ่านคำพิพากษาฉบับเต็ม (deka.in.th)

  2. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4893/2558 (2015) ★ คดีนำ

    สิทธิในความเป็นส่วนตัวตามรัฐธรรมนูญเป็น 'สิทธิ' ตามมาตรา 420 การเผยแพร่ภาพส่วนตัวโดยไม่ได้รับความยินยอมเป็นการกระทำละเมิด แม้จะเป็นสื่อมวลชน

    สื่อมวลชนเผยแพร่ภาพส่วนตัวของบุคคลสองคนโดยไม่ได้รับความยินยอม ศาลวินิจฉัยว่าสิทธิในความเป็นส่วนตัวได้รับความคุ้มครองตามรัฐธรรมนูญ การเผยแพร่ภาพดังกล่าวเป็นการละเมิดตามมาตรา 420 แม้จำเลยจะเป็นสื่อมวลชนก็ตาม

    อ่านคำพิพากษาฉบับเต็ม (deka.in.th)

  3. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5374/2561 (2018)

    การกำหนดทางเข้าออกเฉพาะในโครงการจัดสรรเพื่อความปลอดภัยและการบริหารจัดการเป็นการใช้สิทธิโดยชอบ ไม่เป็นละเมิดตามมาตรา 420

    ผู้พัฒนาโครงการกำหนดทางเข้าออกเฉพาะในโครงการจัดสรรเพื่อความปลอดภัยและการดูแลรักษา ไม่ถือว่าเป็นการกระทำละเมิดตามมาตรา 420

    อ่านคำพิพากษาฉบับเต็ม (deka.in.th)

คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา

มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 283 คดี (พ.ศ. 2489 ถึง 2568)

ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง

รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน

มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ

มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี

นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ

คำถามที่พบบ่อย

ผู้เสียหายต้องพิสูจน์องค์ประกอบใดบ้างในการฟ้องเรียกค่าสินไหมทดแทนเพราะละเมิดตามมาตรา 420?

ผู้เสียหายต้องพิสูจน์ครบสี่องค์ประกอบ ได้แก่ (1) การกระทำ (หรือการละเว้นที่มีความผิด) ของจำเลย (2) ความผิด จงใจหรือประมาทเลินเล่อ (3) ความผิดกฎหมาย การกระทำนั้นละเมิดสิทธิหรือประโยชน์ที่กฎหมายคุ้มครองของโจทก์ (4) ความเสียหายจริงแก่ชีวิต ร่างกาย อนามัย เสรีภาพ ทรัพย์สิน หรือสิทธิอย่างใด ขาดองค์ประกอบใดองค์ประกอบหนึ่งฟ้องไม่ได้

คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline

วิธีอ้างอิงมาตรานี้

  • อ้างอิงแบบทั่วไป Civil and Commercial Code, s. 420 (Thailand)
  • อ้างอิงแบบวิชาการ Civil and Commercial Code (Thailand), s. 420. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-420/ (accessed 8 สิงหาคม 2026).
  • อ้างอิงแบบไทย ป.พ.พ. มาตรา 420
  • ลิงก์ถาวร https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-420/
  • โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น <blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-420/"><p>ผู้ใดจงใจหรือประมาทเลินเล่อ ทำต่อบุคคลอื่นโดยผิดกฎหมายให้เขาเสียหายถึงแก่ชีวิตก็ดี แก่ร่างกายก็ดี อนามัยก็ดี เสรีภาพก็ดี ทรัพย์สินหรือสิทธิอย่างหนึ่งอย่างใดก็ดี ท่านว่าผู้นั้นทำละเมิด จำต้องใช้ค่าสินไหมทดแทนเพื่อการนั้น</p><footer>Civil and Commercial Code, s. 420 (Thailand) — <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-420/">ThaiLawOnline</a></footer></blockquote>

ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา

เนื้อหานี้จัดทำเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนนำไปใช้กับกรณีจริง

เลื่อนขึ้น
WhatsApp LINE โทร จอง