มาตรา 425: นายจ้างต้องร่วมรับผิดในละเมิดของลูกจ้าง
ตัวบทกฎหมาย
นายจ้างต้องร่วมกันรับผิดกับลูกจ้างในผลแห่งละเมิดซึ่งลูกจ้างได้กระทำไปในทางการที่จ้างนั้น
คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
คำแปลภาษาอังกฤษ
An employer is jointly liable with his employee for the consequences of a wrongful act committed by such an employee in the course of his employment.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 425 กำหนดความรับผิดร่วมกันและแทนกันของนายจ้างโดยไม่ต้องมีความผิด โจทก์มักฟ้องทั้งคู่เพราะนายจ้างมีฐานะการเงินและประกันภัย คำถามที่พบบ่อยสองข้อ: (1) การกระทำอยู่ "ในทางการที่จ้าง" หรือเป็นเรื่องส่วนตัว ศาลตีความกว้างเมื่อคาดเห็นได้จากหน้าที่งาน (เช่น คนขับรถส่งของชนคนระหว่างเส้นทาง = ในทางการที่จ้าง คนขับเดียวกันเมาแล้วทำร้ายผู้อื่นภายหลัง = เรื่องส่วนตัว) (2) นายจ้างไล่เบี้ยจากลูกจ้างตามมาตรา 426 ในทางทฤษฎีทำได้แต่ในทางปฏิบัติแทบไม่มีคุณค่า คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2794/2565 เป็นแนวคำพิพากษาล่าสุดที่ยืนยันขอบเขตกว้างของมาตรา 425 ในบริบทการส่งของและ ride-share
ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ
ทนายความ: หลักทดสอบสำคัญคือลูกจ้างกระทำ 'ในทางการที่จ้าง' หรือไม่ ไม่ใช่แค่ว่าเกิดขึ้นในเวลาทำงานหรือเปล่า ศาลพิจารณาว่านายจ้างอนุญาตหรือยอมรับโดยปริยาย นายจ้างอาจเรียกให้ลูกจ้างรับผิดชอบแทนตามมาตรา 426 ประชาชนทั่วไป: หากลูกจ้างของบริษัทกระทำละเมิดต่อท่านขณะทำงาน ท่านฟ้องทั้งลูกจ้างและนายจ้างได้ ไม่ต้องฟ้องเฉพาะลูกจ้าง
ความเป็นมาทางกฎหมาย
บัญญัติมาแต่เดิมในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ยังไม่มีการแก้ไขเพิ่มเติมที่สำคัญ
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 15199/2558 (2015)
นายจ้างร่วมรับผิดตามมาตรา 425 สำหรับอุบัติเหตุทางถนนที่เกิดจากลูกจ้างในทางการที่จ้าง หุ้นส่วนจำพวกจำกัดความรับผิดที่แสดงตนออกเป็นนายจ้างสิ้นสิทธิ์จำกัดความรับผิด
ลูกจ้างขับรถบรรทุกในทางการที่จ้างเกิดอุบัติเหตุ นายจ้างร่วมรับผิดตามมาตรา 425 หุ้นส่วนผู้จัดการรับผิดไม่จำกัดจำนวน หุ้นส่วนจำพวกจำกัดความรับผิดที่แสดงตนออกเป็นนายจ้างสิ้นสิทธิจำกัดความรับผิด
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 14931/2557 (2014)
เมื่อพนักงานเก็บรหัสห้องมั่นคงอย่างประมาทฝ่าฝืนระเบียบของนายจ้างเองทำให้โจทก์เสียทรัพย์ นายจ้างร่วมรับผิดตามมาตรา 425
พนักงานธนาคารเก็บรหัสและกุญแจห้องมั่นคงไว้อย่างประมาทเลินเล่อในลิ้นชักโต๊ะ ทำให้คนร้ายเปิดห้องมั่นคงขโมยทรัพย์สินของโจทก์ได้ ธนาคารในฐานะนายจ้างร่วมรับผิดตามมาตรา 425
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 7829/2553 (2010)
การมอบความรับผิดชอบรถยนต์ราชการให้พนักงานตลอดเวลาถือเป็นการอนุญาตโดยปริยายให้ใช้รถได้ตลอดเวลา อุบัติเหตุที่เกิดขึ้นระหว่างนั้นเข้าข่ายมาตรา 425
องค์การบริหารส่วนตำบลมอบให้ปลัดรับผิดชอบรถยนต์ตลอดเวลา ปลัดใช้รถนอกเวลาราชการให้จำเลยที่ 1 ขับไปส่งตน รถเกิดอุบัติเหตุ ถือว่าจำเลยที่ 1 ขับในทางการที่จ้างของ อบต. ตามมาตรา 425
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 135 คดี (พ.ศ. 2495 ถึง 2567)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 882/2567 (2024)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4197/2563 (2020)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 355/2563 (2020)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2417/2562 (2019)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5985/2561 (2018)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 381/2560 (2017)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6282/2559 (2016)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 14217/2558 (2015)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
- มาตรา 427 32
- มาตรา 420 25
- มาตรา 438 13
- ป.วิ.แพ่ง มาตรา 142 12
- มาตรา 426 11
- ป.วิ.แพ่ง มาตรา 249 10
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil and Commercial Code, s. 425 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil and Commercial Code (Thailand), s. 425. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-425/ (accessed 8 สิงหาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.พ.พ. มาตรา 425 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-425/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-425/"><p>นายจ้างต้องร่วมกันรับผิดกับลูกจ้างในผลแห่งละเมิดซึ่งลูกจ้างได้กระทำไปในทางการที่จ้างนั้น</p><footer>Civil and Commercial Code, s. 425 (Thailand) — <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-425/">ThaiLawOnline</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา