มาตรา 1304
ตัวบทกฎหมาย
สาธารณสมบัติของแผ่นดินนั้น รวมทรัพย์สินทุกชนิดของแผ่นดินซึ่งใช้เพื่อสาธารณประโยชน์หรือสงวนไว้เพื่อประโยชน์ร่วมกัน เช่น(๑) ที่ดินรกร้างว่างเปล่า และที่ดินซึ่งมีผู้เวนคืนหรือทอดทิ้งหรือกลับมาเป็นของแผ่นดินโดยประการอื่น ตามกฎหมายที่ดิน(๒) ทรัพย์สินสำหรับพลเมืองใช้ร่วมกัน เป็นต้นว่า ที่ชายตลิ่ง ทางน้ำ ทางหลวง ทะเลสาบ(๓) ทรัพย์สินใช้เพื่อประโยชน์ของแผ่นดินโดยเฉพาะ เป็นต้นว่า ป้อมและโรงทหาร สำนักราชการบ้านเมือง เรือรบ อาวุธยุทธภัณฑ์
คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
คำแปลภาษาอังกฤษ
The domaine public of State includes every kind of State property which is in use for public interest or reserved for the common benefit, such as: (1) waste land and land surrendered , abandoned or otherwise reverted to the State according to the land law; (2) property for the common use of the people e.g., foreshores, water-ways, highways, lakes; (3) property for special use to the State e.g., a fortress or other military buildings, public offices, warships, arms and ammunition.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 1304 เป็นส่วนหนึ่งของบรรพ 4 (ทรัพย์สิน) แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เนื้อหานี้รอการจัดทำหมายเหตุของสำนักงาน ตัวบทภาษาไทยข้างต้นคัดลอกจากต้นฉบับของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ
ทนายความ: ที่ดินสาธารณสมบัติของแผ่นดินไม่อาจได้มาโดยการครอบครองปรปักษ์ตามมาตรา 1306 การบุกรุกเป็นความผิดทางอาญา ประชาชน: ที่ดินป่าสงวน ทางน้ำ หรือถนนสาธารณะไม่อาจได้กรรมสิทธิ์โดยการครอบครองนาน สิ่งปลูกสร้างบนที่ดินดังกล่าวอาจถูกรื้อถอนโดยรัฐ
ความเป็นมาทางกฎหมาย
บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ตั้งแต่ประกาศใช้ครั้งแรก ไม่มีการแก้ไขเพิ่มเติมที่สำคัญในภายหลัง
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6120/2558 (2015)
ที่ดินในเขตป่าสงวนแห่งชาติเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน การครอบครองโดยเอกชนไม่ก่อให้เกิดสิทธิครอบครองหรือกรรมสิทธิ์
แม้โจทก์จะซื้อที่ดินและปลูกต้นไม้ แต่ที่ดินอยู่ในเขตป่าสงวนแห่งชาติ การครอบครองที่ดินดังกล่าวไม่ก่อให้เกิดสิทธิครอบครอง
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1360/2555 (2012)
คำพิพากษาคดีอาญาบุกรุกไม่ผูกมัดศาลแพ่งในเรื่องสิทธิครอบครอง ศาลแพ่งต้องวินิจฉัยสถานะที่ดินเอง
คำพิพากษาคดีอาญาฐานบุกรุกสาธารณสมบัติของแผ่นดินไม่ผูกมัดศาลแพ่งในการวินิจฉัยสิทธิครอบครองของผู้ร้อง
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6712/2554 (2011)
เมื่อมีประกาศเวนคืนเร่งด่วนและวางเงินค่าทดแทนแล้ว รัฐได้สิทธิครอบครองที่ดินทันทีแม้ยังโต้แย้งค่าทดแทน
ในการเวนคืนกรณีเร่งด่วน เมื่อ ครม. ประกาศความจำเป็นและชำระหรือวางเงินค่าทดแทนแล้ว รัฐมีสิทธิครอบครองที่ดินทันทีโดยไม่ต้องรอตกลงราคา
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 257 คดี (พ.ศ. 2494 ถึง 2568)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 367/2568 (2025)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5661/2567 (2024)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1643/2567 (2024)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6006-6007/2567 (2024)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5200/2566 (2023)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2911/2566 (2023)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 15/2566 (2023)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 18/2566 (2023)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
- มาตรา 1305 31
- มาตรา 1306 25
- ป.วิ.แพ่ง มาตรา 249 15
- ป.วิ.แพ่ง มาตรา 142 14
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil and Commercial Code, s. 1304 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil and Commercial Code (Thailand), s. 1304. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1304/ (accessed 8 สิงหาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.พ.พ. มาตรา 1304 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1304/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1304/"><p>สาธารณสมบัติของแผ่นดินนั้น รวมทรัพย์สินทุกชนิดของแผ่นดินซึ่งใช้เพื่อสาธารณประโยชน์หรือสงวนไว้เพื่อประโยชน์ร่วมกัน เช่น(๑) ที่ดินรกร้างว่างเปล่า และที่ดินซึ่งมีผู้เวนคืนหรือทอดทิ้งหรือกลับมาเป็นของแผ่นดินโดยประการอื่น ตามกฎหมายที่ดิน(๒) ทรัพย์สินสำหรับพลเมืองใช้ร่วมกัน เป็นต้นว่า ที่ชายตลิ่ง ทางน้ำ ทางหลวง ทะเลสาบ(๓) ทรัพย์สินใช้เพื่อประโยชน์ของแผ่นดินโดยเฉพาะ เป็นต้นว่า ป้อมและโรงทหาร สำนักราชการบ้านเมือง เรือรบ อาวุธยุทธภัณฑ์</p><footer>Civil and Commercial Code, s. 1304 (Thailand) — <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1304/">ThaiLawOnline</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา