มาตรา 1417 — สิทธิเก็บกิน — บทนิยาม
ตัวบทกฎหมาย
อสังหาริมทรัพย์อาจต้องตกอยู่ในบังคับสิทธิเก็บกิน อันเป็นเหตุให้ผู้ทรงสิทธินั้นมีสิทธิครอบครอง ใช้ และถือเอาซึ่งประโยชน์แห่งทรัพย์สินนั้น ผู้ทรงสิทธิเก็บกินมีอำนาจจัดการทรัพย์สินผู้ทรงสิทธิเก็บกินในป่าไม้ เหมืองแร่ หรือที่ขุดหิน มีสิทธิทำการแสวงประโยชน์จากป่าไม้ เหมืองแร่ หรือที่ขุดหินนั้น
คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
คำแปลภาษาอังกฤษ
An immovable may be subject to a usufruct by which the usufructuary is entitled to the possession, use, and enjoyment of the property. He has the right to manage the property. A usufructuary of a forest, mine, or quarry has the right to exploit the forest, mine, or quarry.
คำแปลนี้ยังไม่ได้รับการรับรองจากสำนักงาน — โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
สิทธิเก็บกินตามมาตรา 1417 เป็นเครื่องมือที่สำนักงานแนะนำชาวต่างชาติบ่อย เพราะไม่สามารถถือกรรมสิทธิ์ที่ดินไทยได้ แต่ต้องการสิทธิอยู่อาศัยระยะยาวในทรัพย์ที่จดทะเบียนชื่อคู่สมรส/คู่ชีวิตชาวไทย ข้อสำคัญ: (1) ต้องจดทะเบียนต่อกรมที่ดิน หากไม่จดผูกพันเฉพาะคู่สัญญา (2) กำหนดได้ไม่เกิน 30 ปี (มาตรา 1418) หรือตลอดชีวิตของผู้ทรงสิทธิ (3) ให้เช่าช่วงได้แต่ไม่เกินกำหนดสิทธิตัวเอง (มาตรา 1422) (4) เมื่อผู้ทรงสิทธิตลอดชีพถึงแก่กรรม สิทธิระงับทันที ไม่ตกทอดเป็นมรดก
ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ
ทนายความ: สิทธิเก็บกินต้องจดทะเบียนที่สำนักงานที่ดินเพื่อสมบูรณ์เป็นทรัพยสิทธิ ระยะเวลาสูงสุด 30 ปีหากกำหนดไว้ หากระบุว่าตลอดชีวิต สิ้นสุดเมื่อผู้ทรงสิทธิตายและไม่ตกทอดมรดก ผู้ทรงสิทธิอาจให้เช่าทรัพย์แก่บุคคลภายนอกได้ภายในระยะเวลาสิทธิเก็บกิน ชาวต่างชาติใช้สิทธิเก็บกินที่จดทะเบียนเพื่อรักษาสิทธิในการใช้ที่ดินของคู่สมรสหรือหุ้นส่วนชาวไทยระยะยาว ประชาชน: สิทธิเก็บกินให้สิทธิอยู่อาศัย ให้เช่า และรับรายได้จากทรัพย์สินของผู้อื่นเสมือนเป็นของตนเอง แต่ขายที่ดินไม่ได้ หากจดทะเบียนจะใช้ได้ต่อเจ้าของที่ดินในอนาคตด้วย ระยะเวลาสูงสุด 30 ปีต่อการจดทะเบียนหนึ่งครั้ง แต่สามารถต่ออายุได้
ความเป็นมาทางกฎหมาย
บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ตั้งแต่ประกาศใช้ครั้งแรก สิทธิเก็บกินเป็นเครื่องมือที่ใช้กันอย่างแพร่หลายที่สุดสำหรับชาวต่างชาติที่ต้องการได้สิทธิสร้างรายได้จากที่ดินและสิ่งปลูกสร้างของไทยโดยไม่ต้องถือกรรมสิทธิ์โดยตรง
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2380/2542 (1999) ★ คดีนำ
ข้อตกลงสิทธิเก็บกินด้วยวาจา แม้ตลอดชีวิตและมีค่าตอบแทน ไม่สมบูรณ์เป็นทรัพยสิทธิหากไม่ทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนตามมาตรา 1298 และ 1299
โจทก์และจำเลยตกลงด้วยวาจาให้โจทก์มีสิทธิเก็บกินตลอดชีวิตในที่ดินและสิ่งปลูกสร้างแลกกับการโอนทรัพย์ให้จำเลย (บุตร) ไม่ได้จดทะเบียน ศาลวินิจฉัยว่าไม่สมบูรณ์เป็นทรัพยสิทธิ และข้อตกลงแสดงว่าสิทธิของโจทก์จำกัดเฉพาะการรับค่าเช่า
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
คำถามที่พบบ่อย
สิทธิเก็บกินในประเทศไทยมีอายุนานเพียงใด?
สิทธิเก็บกินอาจกำหนดระยะเวลาไม่เกิน 30 ปี หรือตลอดชีวิตของผู้ทรงสิทธิ แล้วแต่อย่างใดจะสั้นกว่า หากตกลงกำหนดระยะเวลาเกิน 30 ปี จะลดลงเหลือ 30 ปี เมื่อผู้ทรงสิทธิเสียชีวิต สิทธิเก็บกินสิ้นสุดแม้ยังไม่ครบกำหนดระยะเวลา สิทธิอาจต่ออายุได้คราวละไม่เกิน 30 ปี
ผู้ทรงสิทธิเก็บกินในประเทศไทยสามารถให้เช่าทรัพย์สินเพื่อรับรายได้ได้หรือไม่?
ได้ มาตรา 1417 ให้สิทธิผู้ทรงสิทธิเก็บกินในการจัดการทรัพย์สินและเก็บดอกผล ซึ่งรวมถึงสิทธิให้เช่าแก่ผู้เช่าและรับค่าเช่า ผู้ทรงสิทธิอาจใช้ทรัพย์สินเองหรือให้เช่าได้ แต่ไม่สามารถขายที่ดินได้ เนื่องจากกรรมสิทธิ์ทางกฎหมายยังเป็นของเจ้าของ
ชาวต่างชาติสามารถถือสิทธิเก็บกินบนที่ดินในประเทศไทยได้หรือไม่ แม้จะไม่สามารถเป็นเจ้าของที่ดิน?
ได้ ชาวต่างชาติไม่ถูกห้ามถือสิทธิเก็บกินที่จดทะเบียนบนที่ดินไทย สิทธิเก็บกินให้สิทธิครอบครอง ใช้ จัดการ และรับรายได้นานสูงสุด 30 ปี (ต่ออายุได้) หรือตลอดชีวิต ซึ่งในทางปฏิบัติทำงานได้เหมือนการถือครองระยะยาว นี่คือหนึ่งในโครงสร้างทางกฎหมายที่ชาวต่างชาติที่มีหุ้นส่วนเป็นเจ้าของที่ดินชาวไทยใช้บ่อยที่สุด