มาตรา 147: เจ้าพนักงานยักยอกทรัพย์
ตัวบทกฎหมาย
ผู้ใดเป็นเจ้าพนักงาน มีหน้าที่ซื้อ ทำ จัดการหรือรักษาทรัพย์ใด เบียดบังทรัพย์นั้นเป็นของตน หรือเป็นของผู้อื่นโดยทุจริต หรือโดยทุจริตยอมให้ผู้อื่นเอาทรัพย์นั้นเสีย ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่ห้าปีถึงยี่สิบปี หรือจำคุกตลอดชีวิต และปรับตั้งแต่หนึ่งแสนบาทถึงสี่แสนบาท หมายเหตุ: [อัตราโทษ แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๗ แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๖) พ.ศ. ๒๕๖๐]
คำแปลภาษาอังกฤษ
ผู้ใดเป็นเจ้าพนักงาน มีหน้าที่ซื้อ ทำ จัดการหรือรักษาทรัพย์ใด เบียดบังทรัพย์นั้นเป็นของตน หรือเป็นของผู้อื่นโดยทุจริต หรือโดยทุจริตยอมให้ผู้อื่นเอาทรัพย์นั้นเสีย ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่ห้าปีถึงยี่สิบปี หรือจำคุกตลอดชีวิต และปรับตั้งแต่หนึ่งแสนบาทถึงสี่แสนบาท
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 147 เป็นความผิดฐานเจ้าพนักงานยักยอกทรัพย์ และเป็นบทเปิดหมวดความผิดต่อตำแหน่งหน้าที่ราชการ องค์ประกอบคือ (1) เป็นเจ้าพนักงาน (2) มีหน้าที่ซื้อ ทำ จัดการหรือรักษาทรัพย์ (3) เบียดบังทรัพย์นั้นเป็นของตนหรือผู้อื่นโดยทุจริต หรือยอมให้ผู้อื่นเอาไปโดยทุจริต หน้าที่เหนือทรัพย์เป็นองค์ประกอบสำคัญที่แยกมาตรานี้ออกจากความผิดฐานยักยอกทั่วไปตามมาตรา 352 หากจำเลยจัดการทรัพย์ในฐานะบุคคลธรรมดามิใช่ตามหน้าที่ราชการ การกระทำจะเข้ามาตรา 352 ซึ่งมีโทษเบากว่ามาก การเบียดบังแต่ละครั้งมักเป็นความผิดต่างกรรม โทษรวมจึงอาจสูงมากตามจำนวนกระทง.
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
นี่เป็นความผิดทุจริตที่ร้ายแรงที่สุดประเภทหนึ่ง มีโทษขั้นต่ำห้าปีและปรับ และเป็นความผิดอาญาแผ่นดินที่ยอมความไม่ได้ การคืนเงินจึงไม่ทำให้ความผิดระงับ แต่อาจเป็นเหตุบรรเทาโทษ คดีมักถูกไต่สวนโดยคณะกรรมการ ป.ป.ช. และพิจารณาในศาลอาญาคดีทุจริต ข้อต่อสู้สำคัญคือจำเลยไม่มีหน้าที่ราชการเหนือทรัพย์นั้นโดยเฉพาะ ซึ่งอาจทำให้คดีลงมาเป็นยักยอกทั่วไปตามมาตรา 352 เนื่องจากมีเพดานโทษตลอดชีวิตและอาจมีหลายกระทง การปรึกษาแต่เนิ่นจึงสำคัญ.
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2324/2567 (2024)
เมื่อคำฟ้องบรรยายข้อเท็จจริงอันเป็นองค์ประกอบความผิดฐานยักยอกตามมาตรา 352 ไว้แล้ว และข้อเท็จจริงได้ความว่าจำเลยเอาทรัพย์ไปในฐานะบุคคลธรรมดา มิใช่ตามหน้าที่ราชการ ศาลย่อมลงโทษตามมาตรา 352 วรรคแรกได้ แม้ฟ้องขอให้ลงโทษตามมาตรา 147.
โจทก์ฟ้องเจ้าพนักงานตามมาตรา 147 และ 157 ศาลฎีกาเห็นว่า เมื่อข้อเท็จจริงที่บรรยายฟ้องครอบคลุมองค์ประกอบความผิดฐานยักยอกตามมาตรา 352 ด้วย ศาลย่อมมีอำนาจลงโทษตามมาตรา 352 ได้ในกรณีที่เป็นการกระทำในฐานะบุคคลธรรมดามิใช่ตามหน้าที่ราชการ.
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 205 คดี (พ.ศ. 2500 ถึง 2567)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2324/2567 (2024)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 726/2563 (2020)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 8088/2561 (2018)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6792/2561 (2018)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1755/2559 (2016)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4604/2558 (2015)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2185/2558 (2015)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 21355/2556 (2013)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
มาตรา 147 ต่างจากยักยอกทั่วไปอย่างไร?
มาตรา 147 ใช้เมื่อผู้กระทำเป็นเจ้าพนักงานที่มีหน้าที่เหนือทรัพย์ หากกระทำในฐานะบุคคลธรรมดาจะเป็นยักยอกทั่วไปตามมาตรา 352 ซึ่งโทษเบากว่ามาก.
การคืนเงินทำให้ความผิดตามมาตรา 147 ระงับหรือไม่?
ไม่ เป็นความผิดอาญาแผ่นดินที่ยอมความไม่ได้ การคืนเงินไม่ทำให้ความผิดระงับ แต่อาจเป็นเหตุบรรเทาโทษ.
โทษของเจ้าพนักงานยักยอกทรัพย์คือเท่าใด?
จำคุกตั้งแต่ห้าปีถึงยี่สิบปีหรือตลอดชีวิต และปรับตั้งแต่หนึ่งแสนถึงสี่แสนบาท.
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 147 -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Penal Code (Thailand), s. 147. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-147/ (accessed 23 ตุลาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.อ. มาตรา 147 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-147/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-147/"><p>ผู้ใดเป็นเจ้าพนักงาน มีหน้าที่ซื้อ ทำ จัดการหรือรักษาทรัพย์ใด เบียดบังทรัพย์นั้นเป็นของตน หรือเป็นของผู้อื่นโดยทุจริต หรือโดยทุจริตยอมให้ผู้อื่นเอาทรัพย์นั้นเสีย ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่ห้าปีถึงยี่สิบปี หรือจำคุกตลอดชีวิต และปรับตั้งแต่หนึ่งแสนบาทถึงสี่แสนบาท หมายเหตุ: [อัตราโทษ แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๗ แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๖) พ.ศ. ๒๕๖๐]</p><footer>ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 147 <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-147/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา