200: เจ้าพนักงานช่วยผู้ต้องหาให้พ้นโทษ
ตัวบทกฎหมาย
ผู้ใดเป็นเจ้าพนักงานในตำแหน่งพนักงานอัยการ ผู้ว่าคดี พนักงานสอบสวนหรือเจ้าพนักงานผู้มีอำนาจสืบสวนคดีอาญาหรือจัดการให้เป็นไปตามหมายอาญา กระทำการหรือไม่กระทำการอย่างใด ๆ ในตำแหน่งอันเป็นการมิชอบ เพื่อจะช่วยบุคคลหนึ่งบุคคลใดมิให้ต้องโทษ หรือให้รับโทษน้อยลง ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่หกเดือนถึงเจ็ดปี และปรับตั้งแต่หนึ่งหมื่นบาทถึงหนึ่งแสนสี่หมื่นบาท ถ้าการกระทำหรือไม่กระทำนั้น เป็นการเพื่อจะแกล้งให้บุคคลหนึ่งบุคคลใดต้องรับโทษ รับโทษหนักขึ้น หรือต้องถูกบังคับตามวิธีการเพื่อความปลอดภัย ผู้กระทำต้องระวางโทษจำคุกตลอดชีวิต หรือจำคุกตั้งแต่หนึ่งปีถึงยี่สิบปีและปรับตั้งแต่สองหมื่นบาทถึงสี่แสนบาท หมายเหตุ: [อัตราโทษ แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๔ แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๖) พ.ศ. ๒๕๖๐]
คำแปลภาษาอังกฤษ
Whoever, being an official in the position of public prosecutor, prosecuting officer, inquiry official, or an official having the power to investigate criminal cases or to carry out a criminal warrant, does or omits to do any act in that position improperly, in order to help any person not to be punished or to receive a lighter punishment, shall be liable to imprisonment from six months to seven years and a fine from ten thousand baht to one hundred and forty thousand baht.
If that act or omission is done in order to wrongfully cause any person to be punished, to receive a heavier punishment, or to be subjected to a measure of safety, the offender shall be liable to imprisonment for life, or to imprisonment from one year to twenty years and a fine from twenty thousand baht to four hundred thousand baht.
คำแปลโดย ThaiLawOnline แปลจากต้นฉบับภาษาไทยและตรวจสอบแล้ว
หมายเหตุของสำนักงาน
องค์ประกอบคือ (1) ผู้กระทำเป็นเจ้าพนักงานในตำแหน่งพนักงานอัยการ ผู้ว่าคดี หรือพนักงานสอบสวน (2) การดำเนินคดีหรือไม่ดำเนินคดีอันมิชอบ และ (3) เจตนาพิเศษเพื่อช่วยบุคคลใดมิให้ต้องโทษหรือให้รับโทษน้อยลง เป็นบทเปิดของหมวดความผิดต่อตำแหน่งหน้าที่ในการยุติธรรม มุ่งเอาผิดเจ้าพนักงานที่เอนเอียงกระบวนการเข้าข้างผู้ต้องหา เป็นภาพสะท้อนของมาตรา 201 ที่ลงโทษเจ้าพนักงานเดียวกันซึ่งกระทำมิชอบเพื่อแกล้งให้บุคคลต้องโทษหรือรับโทษหนักขึ้น ความผิดต้องมีเจตนาทุจริตเฉพาะ มิใช่เพียงความผิดพลาดหรือการใช้ดุลพินิจโดยสุจริต
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
เป็นความผิดต่อต้านการทุจริตที่ร้ายแรง มุ่งเอาผิดพนักงานอัยการและพนักงานสอบสวนโดยตรง โทษถึงเจ็ดปี องค์ประกอบชี้ขาดคือเจตนามิชอบเพื่อช่วยให้บุคคลพ้นหรือรับโทษน้อยลง การใช้ดุลพินิจโดยสุจริตและมีเหตุผล (เช่น การสั่งไม่ฟ้องคดีที่พยานหลักฐานอ่อน) จึงไม่เป็นความผิด ในทางปฏิบัติ ข้อหาตามมาตรานี้มักฟ้องควบคู่กับมาตรา 157 (ปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบ) ทั้งเจ้าพนักงานที่ถูกกล่าวหาและผู้เสียหายที่สงสัยว่าคดีถูกกลบเกลื่อนควรปรึกษากฎหมาย
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 53 คดี (พ.ศ. 2503 ถึง 2562)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2689/2560 (2017)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3130/2556 (2013)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 929/2537 (1994)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 69/2535 (1992)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4436/2531 (1988)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 975/2531 (1988)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2707/2530 (1987)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 300/2527 (1984)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
เลย
โดยที่เป็นผู้กระทำความผิดตามมาตรา 200 ได้
เจ้าของพนักงานเห็นว่าพนักงานอัยการผู้ว่าคดีหรือพนักงานสอบสวนมุ่งเอาผิดที่ดำเนินคดีโดยมิชอบที่บุคคลนั้นให้ความคุ้มครองหรือรับโทษมากขึ้น
การสั่งไม่พิจารณาคดีที่พิสูจน์หลักฐานอ่อนเป็นความผิดตามมาตรา 200 ตรวจสอบ
ไม่ใช่ความผิดที่ต้องมีสาเหตุอันหนึ่งเหมือนอย่างใดอย่างหนึ่งที่เฉพาะเจาะจงไปที่ประเทศให้หรือรับโทษที่น้อยลงใช่ใช่การใช้ดุลพินิจโดยเฉพาะอย่างยิ่งและ...
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
การอ้างอิงแบบทั่วไป
Penal Code, s. 200 (Thailand) -
การอ้างอิงทางวิชาการ
Penal Code (Thailand), s. 200. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-200/ (accessed 21 สิงหาคม 2026). -
การอ้างอิงแบบไทย
ป.อ. มาตรา 200 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-200/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-200/"><p>ผู้ใดเป็นเจ้าพนักงานในตำแหน่งพนักงานอัยการ ผู้ว่าคดี พนักงานสอบสวนหรือเจ้าพนักงานผู้มีอำนาจสืบสวนคดีอาญาหรือจัดการให้เป็นไปตามหมายอาญา กระทำการหรือไม่กระทำการอย่างใด ๆ ในตำแหน่งอันเป็นการมิชอบ เพื่อจะช่วยบุคคลหนึ่งบุคคลใดมิให้ต้องโทษ หรือให้รับโทษน้อยลง ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่หกเดือนถึงเจ็ดปี และปรับตั้งแต่หนึ่งหมื่นบาทถึงหนึ่งแสนสี่หมื่นบาท ถ้าการกระทำหรือไม่กระทำนั้น เป็นการเพื่อจะแกล้งให้บุคคลหนึ่งบุคคลใดต้องรับโทษ รับโทษหนักขึ้น หรือต้องถูกบังคับตามวิธีการเพื่อความปลอดภัย ผู้กระทำต้องระวางโทษจำคุกตลอดชีวิต หรือจำคุกตั้งแต่หนึ่งปีถึงยี่สิบปีและปรับตั้งแต่สองหมื่นบาทถึงสี่แสนบาท หมายเหตุ: [อัตราโทษ แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๔ แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๖) พ.ศ. ๒๕๖๐]</p><footer>Penal Code, s. 200 (Thailand) — <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-200/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา