309: ข่มขืนใจให้กระทำการโดยขู่เข็ญ
ตัวบทกฎหมาย
ผู้ใดข่มขืนใจผู้อื่นให้กระทำการใด ไม่กระทำการใด หรือจำยอมต่อสิ่งใด โดยทำให้กลัวว่าจะเกิดอันตรายต่อชีวิต ร่างกาย เสรีภาพ ชื่อเสียงหรือทรัพย์สินของผู้ถูกข่มขืนใจนั้นเองหรือของผู้อื่น หรือโดยใช้กำลังประทุษร้ายจนผู้ถูกข่มขืนใจต้องกระทำการนั้น ไม่กระทำการนั้นหรือจำยอมต่อสิ่งนั้น ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับไม่เกินหกหมื่นบาทหรือทั้งจำทั้งปรับ ถ้าความผิดตามวรรคแรกได้กระทำโดยมีอาวุธ หรือโดยร่วมกระทำความผิดด้วยกันตั้งแต่ห้าคนขึ้นไป หรือได้กระทำเพื่อให้ผู้ถูกข่มขืนใจทำ ถอน ทำให้เสียหาย หรือทำลายเอกสารสิทธิอย่างใด ผู้กระทำต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินห้าปี หรือปรับไม่เกินหนึ่งแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ถ้ากระทำโดยอ้างอำนาจอั้งยี่หรือซ่องโจร ไม่ว่าอั้งยี่หรือซ่องโจรนั้นจะมีอยู่หรือไม่ ผู้กระทำต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่หนึ่งปีถึงเจ็ดปี และปรับตั้งแต่สองหมื่นบาทถึงหนึ่งแสนสี่หมื่นบาท หมายเหตุ: [อัตราโทษ แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๔ แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๖) พ.ศ. ๒๕๖๐]
คำแปลภาษาอังกฤษ
Whoever compels another person to do something, to refrain from doing something, or to submit to something, by causing that person to fear injury to the life, body, liberty, reputation or property of himself or of another, or by violence, so that the person compelled does that thing, refrains from doing it, or submits to it, shall be liable to imprisonment not exceeding three years, or a fine not exceeding sixty thousand baht, or both.
Where the offence under paragraph one is committed while carrying a weapon, or by five or more persons acting together, or is committed in order to make the person compelled make, revoke, damage or destroy a document of right, the offender shall be liable to imprisonment not exceeding five years, or a fine not exceeding one hundred thousand baht, or both.
Where the offence is committed by invoking the power of a secret society or a criminal association, whether or not that society or association exists, the offender shall be liable to imprisonment from one to seven years and a fine from twenty thousand to one hundred and forty thousand baht.
คำแปลโดย ThaiLawOnline แปลจากต้นฉบับภาษาไทยและตรวจสอบแล้ว
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 309 เป็นความผิดฐานข่มขืนใจทั่วไปในหมวดความผิดต่อเสรีภาพ องค์ประกอบคือ การข่มขืนใจ (ขู่ว่าจะเกิดอันตรายต่อชีวิต ร่างกาย เสรีภาพ ชื่อเสียง หรือทรัพย์สินของผู้ถูกข่มขืนใจหรือของผู้อื่น หรือใช้กำลังประทุษร้าย) และผล คือผู้ถูกข่มขืนใจต้องกระทำ ไม่กระทำ หรือจำยอมตามที่ถูกบังคับจริง การขู่จะมุ่งต่อผู้เสียหายเองหรือบุคคลอื่นก็ได้ มาตรานี้แบ่งเป็นชั้น วรรคแรกเป็นความผิดพื้นฐาน วรรคสองเพิ่มโทษกรณีมีอาวุธ ร่วมกันตั้งแต่ห้าคน หรือมุ่งต่อเอกสารสิทธิ และวรรคสามใช้เมื่ออ้างอำนาจอั้งยี่หรือซ่องโจร มาตรานี้ใกล้เคียงกับกรรโชกตามมาตรา 337 แต่มาตรา 309 ไม่ต้องมีการเรียกเอาทรัพย์สินหรือประโยชน์ เพียงบังคับให้กระทำการหรือจำยอมก็ครบองค์ประกอบ
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
โทษไล่จากสามปีสำหรับการข่มขืนใจพื้นฐาน ถึงเจ็ดปีสำหรับกรณีอ้างอำนาจอั้งยี่หรือซ่องโจร ข้อสังเกตสำคัญตามมาตรา 321 คือเฉพาะวรรคแรกของมาตรา 309 เท่านั้นที่เป็นความผิดอันยอมความได้ซึ่งตกลงยอมความให้คดีระงับได้ ส่วนการข่มขืนใจตามวรรคสองและวรรคสามยอมความไม่ได้ ในทางปฏิบัติ การข่มขืนใจมักถูกฟ้องรวมกับความผิดที่หนักกว่า (ข่มขืนกระทำชำเรา ชิงทรัพย์ กรรโชก) เป็นการกระทำต่อเนื่อง และศาลมักถือเป็นกรรมเดียวผิดกฎหมายหลายบท ลงโทษตามบทที่หนักที่สุด ข้อต่อสู้ที่พบบ่อยคือผู้เสียหายจำยอมเพราะการขู่จริงหรือไม่ หรือถ้อยคำเป็นการขู่เข็ญจริงหรือไม่
คำตัดสินศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำตัดสินศาลฎีกาที่ 4391/2565 (2022)
การข่มขืนใจตามมาตรา 309 อาจกระทำโดยอาศัยอำนาจบังคับเหนือผู้เสียหายที่อยู่ในความดูแล ซึ่งผู้เสียหายต้องเกรงกลัวเชื่อฟังทำตามคำสั่งของผู้กระทำ
จำเลยมีอำนาจบังคับเหนือผู้เสียหายซึ่งอยู่ในความดูแลของจำเลย โดยผู้เสียหายต้องเกรงกลัวเชื่อฟังทำตามคำสั่ง ศาลถือว่าผู้เสียหายเป็นผู้อยู่ภายใต้อำนาจของจำเลย และพิพากษาว่าจำเลยมีความผิดฐานข่มขืนใจตามมาตรา 309 วรรคแรก ควบคู่กับความผิดเกี่ยวกับเพศ
-
คำพิพากษาฎีกาที่ 3861/2565 (2022)
เมื่อการข่มขืนใจโดยมีอาวุธตามมาตรา 309 วรรคสอง เป็นการกระทำอันเดียวกับความผิดเกี่ยวกับเพศโดยมีอาวุธ ย่อมเป็นกรรมเดียวผิดกฎหมายหลายบท ลงโทษตามบทที่หนักที่สุด
ศาลเห็นว่าข้อหาข่มขืนใจผู้เสียหายและข้อหากระทำชำเราโดยใช้กำลังประทุษร้ายโดยมีอาวุธปืนเป็นการกระทำอันเดียวกัน จึงถือว่าความผิดตามมาตรา 276 วรรคสาม และมาตรา 309 วรรคสอง เป็นกรรมเดียวเป็นความผิดต่อกฎหมายหลายบท
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 213 คดี (พ.ศ. 2503 ถึง 2569)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5765/2561 (2018)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 10915/2558 (2015)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 22714/2555 (2012)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 14536/2555 (2012)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6797/2555 (2012)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2708/2554 (2011)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 213/2554 (2011)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2385-2387/2554 (2011)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
เลย
อะไรถือเป็นการถือใจตามมาตรา 309
ผู้เผยแพร่ศาสนาที่ไม่ใช่การเชื่อการหรือจำยอมต่อพื้นโดยเฉพาะอย่างยิ่งให้กลัวที่จะเกิดอันตรายต่อชีวิตของตัวเองใบรับรองชื่อเสียงหรือคุณสมบัติที่สามารถใช้เป็นประทุษร้ายร้ายผู้นั้นต้องทำตามจริง
คดีมาตรา 309 ยอมให้ความยินยอมได้
ส่วนวรรคแรก (การเรียกร้องใจพื้นฐาน) เป็นความผิดอันยอมความตามมาตรา 321 ส่วนบทฉกรรจ์ในวรรคสองและสามยอมความให้คดีระงับไม่ได้
มาตรา 309 ต่างจากกรรโชกอย่างไร
กรโชกตามมาตรา 337 หลังคาจะเรียกเอาคุณสมบัติหรือประโยชน์ส่วนต่างๆ มาตรา 309 ส่วนประกอบของการรับผิดชอบต่อการหรือจำยอมจำนนต่อความสามารถในการเรียกทรัพย์
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
การอ้างอิงแบบทั่วไป
Penal Code, s. 309 (Thailand) -
การอ้างอิงทางวิชาการ
Penal Code (Thailand), s. 309. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-309/ (accessed 21 สิงหาคม 2026). -
การอ้างอิงแบบไทย
ป.อ. มาตรา 309 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-309/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-309/"><p>ผู้ใดข่มขืนใจผู้อื่นให้กระทำการใด ไม่กระทำการใด หรือจำยอมต่อสิ่งใด โดยทำให้กลัวว่าจะเกิดอันตรายต่อชีวิต ร่างกาย เสรีภาพ ชื่อเสียงหรือทรัพย์สินของผู้ถูกข่มขืนใจนั้นเองหรือของผู้อื่น หรือโดยใช้กำลังประทุษร้ายจนผู้ถูกข่มขืนใจต้องกระทำการนั้น ไม่กระทำการนั้นหรือจำยอมต่อสิ่งนั้น ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับไม่เกินหกหมื่นบาทหรือทั้งจำทั้งปรับ ถ้าความผิดตามวรรคแรกได้กระทำโดยมีอาวุธ หรือโดยร่วมกระทำความผิดด้วยกันตั้งแต่ห้าคนขึ้นไป หรือได้กระทำเพื่อให้ผู้ถูกข่มขืนใจทำ ถอน ทำให้เสียหาย หรือทำลายเอกสารสิทธิอย่างใด ผู้กระทำต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินห้าปี หรือปรับไม่เกินหนึ่งแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ถ้ากระทำโดยอ้างอำนาจอั้งยี่หรือซ่องโจร ไม่ว่าอั้งยี่หรือซ่องโจรนั้นจะมีอยู่หรือไม่ ผู้กระทำต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่หนึ่งปีถึงเจ็ดปี และปรับตั้งแต่สองหมื่นบาทถึงหนึ่งแสนสี่หมื่นบาท หมายเหตุ: [อัตราโทษ แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๔ แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๖) พ.ศ. ๒๕๖๐]</p><footer>Penal Code, s. 309 (Thailand) — <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-309/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา