216: ไม่เลิกมั่วสุมตามคำสั่งเจ้าพนักงาน
ตัวบทกฎหมาย
เมื่อเจ้าพนักงานสั่งผู้ที่มั่วสุมเพื่อกระทำความผิดตามมาตรา ๒๑๕ ให้เลิกไป ผู้ใดไม่เลิก ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับไม่เกินหกหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ หมายเหตุ: [อัตราโทษ แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๔ แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๖) พ.ศ. ๒๕๖๐]
คำแปลภาษาอังกฤษ
Where an official orders persons assembled for the purpose of committing an offence under Section 215 to disperse, whoever does not disperse shall be liable to imprisonment not exceeding three years, or a fine not exceeding sixty thousand baht, or both.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 216 เป็นบทต่อเนื่องจากมาตรา 215 องค์ประกอบมีสามส่วน คือ มีการมั่วสุมเพื่อกระทำความผิดตามมาตรา 215 เจ้าพนักงานได้สั่งให้เลิก และผู้กระทำไม่เลิก ความผิดจึงเกิดขึ้นที่การไม่ปฏิบัติตามคำสั่ง มิใช่ที่การมั่วสุมเอง ซึ่งเป็นความผิดต่างหากตามมาตรา 215 ข้อสังเกตในทางปฏิบัติคือ โทษของมาตรานี้ คือจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับไม่เกินหกหมื่นบาท สูงกว่าอัตราพื้นฐานของมาตรา 215 ซึ่งอยู่ที่จำคุกไม่เกินหกเดือน หรือปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท ผู้ที่อยู่ในที่ชุมนุมจึงอาจรับโทษหนักขึ้นจากการไม่เลิกตามคำสั่ง มากกว่าจากการมั่วสุมเอง อัตราโทษปัจจุบันแก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา 4 แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ 26) พ.ศ. 2560
ความสำคัญต่อ
ประเด็นที่ต้องพิสูจน์คือ มีคำสั่งของเจ้าพนักงานให้เลิกจริงหรือไม่ คำสั่งนั้นสื่อถึงผู้ถูกกล่าวหาหรือไม่ และผู้ถูกกล่าวหาไม่เลิกหรือไม่ ข้อแรกและข้อสองเป็นข้อต่อสู้ที่ใช้ได้จริงในที่ชุมนุมขนาดใหญ่ ซึ่งคำสั่งอาจไม่ทั่วถึง อีกประเด็นหนึ่งคือการมั่วสุมนั้นเป็นการมั่วสุมเพื่อกระทำความผิดตามมาตรา 215 หรือไม่ เพราะหากไม่เข้าองค์ประกอบของมาตรา 215 คำสั่งให้เลิกตามมาตรานี้ย่อมไม่มีฐานรองรับ พึงทราบว่าโทษของมาตรานี้สูงกว่าอัตราพื้นฐานของมาตรา 215 เอง
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 9 คดี (พ.ศ. 2532 ถึง 2564)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5553-5554/2556 (2013)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 305/2547 (2004)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 346/2535 (1992)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2013/2532 (1989)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1974/2532 (1989)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1903/2532 (1989)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 757-758/2562 (2019)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5889/2554 (2011)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Penal Code, s. 216 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Penal Code (Thailand), s. 216. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-216/ (accessed 17 สิงหาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.อ. มาตรา 216 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-216/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-216/"><p>เมื่อเจ้าพนักงานสั่งผู้ที่มั่วสุมเพื่อกระทำความผิดตามมาตรา ๒๑๕ ให้เลิกไป ผู้ใดไม่เลิก ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับไม่เกินหกหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ หมายเหตุ: [อัตราโทษ แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๔ แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๖) พ.ศ. ๒๕๖๐]</p><footer>Penal Code, s. 216 (Thailand) — <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-216/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา