215: มั่วสุมตั้งแต่สิบคนขึ้นไปก่อความวุ่นวายในบ้านเมือง
ตัวบทกฎหมาย
ผู้ใดมั่วสุมกันตั้งแต่สิบคนขึ้นไป ใช้กำลังประทุษร้าย ขู่เข็ญว่าจะใช้กำลังประทุษร้าย หรือกระทำการอย่างหนึ่งอย่างใดให้เกิดการวุ่นวายขึ้นในบ้านเมือง ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหกเดือน หรือปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ถ้าผู้กระทำความผิดคนหนึ่งคนใดมีอาวุธ บรรดาผู้ที่กระทำความผิด ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสองปี หรือปรับไม่เกินสี่หมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ถ้าผู้กระทำความผิดเป็นหัวหน้า หรือเป็นผู้มีหน้าที่สั่งการในการกระทำความผิดนั้น ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินห้าปี หรือปรับไม่เกินหนึ่งแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ หมายเหตุ: [อัตราโทษ แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๔ แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๖) พ.ศ. ๒๕๖๐]
คำแปลภาษาอังกฤษ
Whoever assembles together with ten or more persons and uses force, threatens to use force, or does any act to cause a disturbance in the country shall be liable to imprisonment not exceeding six months, or a fine not exceeding ten thousand baht, or both.
If any one of the offenders is carrying a weapon, all of the offenders shall be liable to imprisonment not exceeding two years, or a fine not exceeding forty thousand baht, or both.
If the offender is the ringleader, or is a person having the duty of giving orders in the commission of the offence, that offender shall be liable to imprisonment not exceeding five years, or a fine not exceeding one hundred thousand baht, or both.
คำแปลโดย ThaiLawOnline แปลจากต้นฉบับภาษาไทยและตรวจสอบแล้ว
หมายเหตุของสำนักงาน
ในหมวดความผิดเกี่ยวกับความสงบสุขของประชาชน มาตรา 215 เอาผิดการมั่วสุมก่อความวุ่นวายและแบ่งอัตราโทษไว้สามชั้น องค์ประกอบของความผิดพื้นฐานคือ การมั่วสุมกันตั้งแต่สิบคนขึ้นไป และการใช้กำลังประทุษร้าย ขู่เข็ญว่าจะใช้กำลังประทุษร้าย หรือกระทำการอย่างหนึ่งอย่างใดให้เกิดการวุ่นวายขึ้นในบ้านเมือง โทษคือจำคุกไม่เกินหกเดือน หรือปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ชั้นที่สองขึ้นอยู่กับอาวุธ ถ้าผู้กระทำความผิดคนหนึ่งคนใดมีอาวุธ บรรดาผู้กระทำความผิดต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสองปี หรือปรับไม่เกินสี่หมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ทั้งนี้ตัวบทใช้คำว่าอาวุธโดยมิได้จำกัดเฉพาะอาวุธปืนหรือวัตถุระเบิด ชั้นที่สามเป็นโทษเฉพาะตัวของหัวหน้าหรือผู้มีหน้าที่สั่งการในการกระทำความผิดนั้น ซึ่งต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินห้าปี หรือปรับไม่เกินหนึ่งแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ อัตราโทษปัจจุบันแก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา 4 แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ 26) พ.ศ. 2560 หากฝูงชนก่อความเสียหายต่อบุคคลหรือทรัพย์สินต่อไป มักถูกฟ้องความผิดอื่นเพิ่มด้วย
ความสำคัญต่อ
ประเด็นสำคัญมักอยู่ที่ว่าจะปรับด้วยอัตราโทษชั้นใด การที่ผู้ร่วมคนหนึ่งคนใดมีอาวุธทำให้ผู้กระทำความผิดทุกคนเข้าสู่อัตราจำคุกไม่เกินสองปี แม้ผู้อื่นจะไม่มีอาวุธก็ตาม การพิสูจน์ว่าใครมีอาวุธและเป็นอาวุธชนิดใดจึงเป็นสาระสำคัญของการต่อสู้คดี ทั้งนี้ตัวบทใช้คำว่าอาวุธ มิได้จำกัดเฉพาะอาวุธปืนหรือวัตถุระเบิด ส่วนอัตราจำคุกไม่เกินห้าปีเป็นโทษเฉพาะตัวของหัวหน้าหรือผู้มีหน้าที่สั่งการ ซึ่งต้องพิสูจน์เป็นรายบุคคล เหตุลักษณะนี้มักมีข้อหาอื่นตามมาจากความรุนแรงหรือความเสียหายที่เกิดขึ้น ซึ่งเป็นส่วนที่ทำให้โทษรวมสูงขึ้นมาก การปรึกษาทนายก่อนให้การจึงสำคัญ
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 25 คดี (พ.ศ. 2527 ถึง 2564)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2405-2407/2559 (2016)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5553-5554/2556 (2013)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 13060/2553 (2010)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 305/2547 (2004)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2387/2536 (1993)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 346/2535 (1992)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2013/2532 (1989)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1974/2532 (1989)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
เลย
มาตรา 215 มีอัตราโทษกี่ชั้น?
สามชั้น ความผิดพื้นฐานจำคุกไม่เกินหกเดือน หรือปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ถ้าผู้กระทำคนหนึ่งคนใดมีอาวุธ ผู้กระทำทุกคนต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสองปี หรือปรับไม่เกินสี่หมื่นบาท และหัวหน้าหรือผู้มีหน้าที่สั่งการต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินห้าปี หรือปรับไม่เกินหนึ่งแสนบาท
อาวุธต้องเป็นอาวุธปืนหรือวัตถุระเบิดหรือไม่?
ไม่จำเป็น ตัวบทใช้คำว่าอาวุธโดยมิได้จำกัดเฉพาะอาวุธปืนหรือวัตถุระเบิด และเพียงผู้กระทำคนหนึ่งคนใดมีอาวุธ อัตราโทษที่หนักขึ้นก็ใช้แก่ผู้กระทำทุกคน
มาตรา 215 ต้องมีผู้ร่วมกี่คน?
ตั้งแต่สิบคนขึ้นไป ถ้าน้อยกว่านั้นไม่เข้ามาตรานี้ แม้อาจเป็นความผิดฐานอื่นได้
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Penal Code, s. 215 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Penal Code (Thailand), s. 215. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-215/ (accessed 17 สิงหาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.อ. มาตรา 215 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-215/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-215/"><p>ผู้ใดมั่วสุมกันตั้งแต่สิบคนขึ้นไป ใช้กำลังประทุษร้าย ขู่เข็ญว่าจะใช้กำลังประทุษร้าย หรือกระทำการอย่างหนึ่งอย่างใดให้เกิดการวุ่นวายขึ้นในบ้านเมือง ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหกเดือน หรือปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ถ้าผู้กระทำความผิดคนหนึ่งคนใดมีอาวุธ บรรดาผู้ที่กระทำความผิด ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสองปี หรือปรับไม่เกินสี่หมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ถ้าผู้กระทำความผิดเป็นหัวหน้า หรือเป็นผู้มีหน้าที่สั่งการในการกระทำความผิดนั้น ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินห้าปี หรือปรับไม่เกินหนึ่งแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ หมายเหตุ: [อัตราโทษ แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๔ แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๖) พ.ศ. ๒๕๖๐]</p><footer>Penal Code, s. 215 (Thailand) — <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-215/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา