มาตรา 393: ดูหมิ่นผู้อื่นซึ่งหน้าหรือด้วยการโฆษณา
ตัวบทกฎหมาย
ผู้ใดดูหมิ่นผู้อื่นซึ่งหน้าหรือด้วยการโฆษณา ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งเดือน หรือปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ หมายเหตุ: [อัตราโทษ แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๖ แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๒) พ.ศ. ๒๕๕๘]
คำแปลภาษาอังกฤษ
Whoever insults another person in that person's presence or by means of publication shall be liable to imprisonment not exceeding one month, or a fine not exceeding ten thousand baht, or both.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
องค์ประกอบความผิดคือการดูหมิ่นอันเป็นการแสดงการเหยียดหยาม โดยกระทำต่อหน้าผู้เสียหายหรือด้วยการโฆษณา ต้องแยกจากความผิดฐานหมิ่นประมาทตามมาตรา 326 และ 328 ซึ่งต้องมีการใส่ความต่อบุคคลที่สามให้เสียชื่อเสียง ส่วนการดูหมิ่นตามมาตรา 393 เป็นการเหยียดหยาม และในรูปแบบซึ่งหน้าไม่จำต้องมีบุคคลที่สามรับรู้ หากผู้ถูกดูหมิ่นเป็นเจ้าพนักงานซึ่งกระทำการตามหน้าที่อาจเป็นความผิดตามมาตรา 136 คำพิพากษาเก่าใช้บทมาตราเดิมที่มีอัตราโทษปรับต่ำกว่า ส่วนบทปัจจุบันกำหนดปรับไม่เกิน 10,000 บาท และมิใช่ความผิดอันยอมความได้ ซึ่งต่างจากความผิดฐานหมิ่นประมาทตามมาตรา 326 และ 328 ที่มาตรา 333 กำหนดให้เป็นความผิดอันยอมความได้ ส่วนความผิดลหุโทษในหมวดนี้ไม่มีบทใดกำหนดไว้เช่นนั้น
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
สำหรับผู้ที่ต้องตัดสินใจว่าจะดำเนินคดีอย่างไร การเลือกระหว่างความผิดฐานดูหมิ่นตามมาตรา 393 กับความผิดฐานหมิ่นประมาทมีความสำคัญ เพราะหมิ่นประมาทต้องมีการใส่ความข้อเท็จจริงต่อบุคคลที่สาม ส่วนการดูหมิ่นซึ่งหน้าไม่ต้อง มาตรา 393 เป็นความผิดลหุโทษซึ่งยอมความไม่ได้ ต่างจากความผิดฐานหมิ่นประมาทตามมาตรา 326 และ 328 ที่มาตรา 333 กำหนดให้ยอมความได้ ข้อแตกต่างนี้ชี้ขาดว่าการตกลงกันจะทำให้คดีระงับหรือไม่ จึงสำคัญต่อการเลือกฐานความผิดที่จะฟ้อง อนึ่ง กำหนดร้องทุกข์สามเดือนตามมาตรา 96 ใช้เฉพาะความผิดอันยอมความได้ ส่วนความผิดลหุโทษมีอายุความหนึ่งปีตามมาตรา 95 (5)
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3851/2563 (2020)
แม้โจทก์ฟ้องฐานดูหมิ่นเจ้าพนักงานซึ่งกระทำการตามหน้าที่ แต่เมื่อทางพิจารณาได้ความว่าจำเลยดูหมิ่นผู้เสียหายในฐานะบุคคลธรรมดา และคำฟ้องได้บรรยายถ้อยคำดูหมิ่นซึ่งหน้าไว้แล้ว ศาลย่อมมีอำนาจลงโทษตามมาตรา 393 ได้
โจทก์ฟ้องฐานดูหมิ่นเจ้าพนักงานซึ่งกระทำการตามหน้าที่ แต่ข้อเท็จจริงฟังได้ว่าจำเลยดูหมิ่นผู้เสียหายในฐานะบุคคลธรรมดาต่อหน้า เมื่อคำฟ้องบรรยายถ้อยคำดูหมิ่นซึ่งหน้าอันเป็นองค์ประกอบความผิดตามมาตรา 393 ไว้แล้ว ศาลจึงมีอำนาจลงโทษตามมาตรานั้นได้
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 61 คดี (พ.ศ. 2501 ถึง 2568)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6794/2561 (2018)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 13173/2558 (2015)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3711/2557 (2014)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2867/2547 (2004)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 694-695/2529 (1986)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2874/2528 (1985)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 295/2514 (1971)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 259/2514 (1971)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
การดูหมิ่นตามมาตรา 393 ต่างจากหมิ่นประมาทอย่างไร
การดูหมิ่นตามมาตรา 393 คือการเหยียดหยามต่อหน้าหรือด้วยการโฆษณา ไม่จำต้องมีบุคคลที่สาม ส่วนหมิ่นประมาทต้องมีการใส่ความข้อเท็จจริงต่อบุคคลที่สามให้ผู้เสียหายเสียชื่อเสียง
หากฟ้องฐานดูหมิ่นเจ้าพนักงาน ศาลจะลงโทษตามมาตรา 393 ได้หรือไม่
ได้ หากทางพิจารณาได้ความว่าจำเลยดูหมิ่นผู้เสียหายในฐานะบุคคลธรรมดาต่อหน้า และคำฟ้องบรรยายถ้อยคำดูหมิ่นซึ่งหน้าไว้แล้ว ศาลก็มีอำนาจลงโทษตามมาตรา 393 ได้
ความผิดฐานดูหมิ่นตามมาตรา 393 ยอมความได้หรือไม่
ไม่ได้ มาตรา 393 เป็นความผิดลหุโทษซึ่งยอมความไม่ได้ การตกลงกันจึงไม่ทำให้คดีระงับตามกฎหมาย ซึ่งต่างจากความผิดฐานหมิ่นประมาทตามมาตรา 326 และ 328 ที่มาตรา 333 กำหนดให้ยอมความได้ ข้อแตกต่างนี้มักเป็นเหตุผลให้เลือกฟ้องฐานหมิ่นประมาทเมื่อข้อเท็จจริงเข้าองค์ประกอบ
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 393 -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Penal Code (Thailand), s. 393. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-393/ (accessed 6 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.อ. มาตรา 393 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-393/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-393/"><p>ผู้ใดดูหมิ่นผู้อื่นซึ่งหน้าหรือด้วยการโฆษณา ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งเดือน หรือปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ หมายเหตุ: [อัตราโทษ แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๖ แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๒) พ.ศ. ๒๕๕๘]</p><footer>ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 393 <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-393/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา