มาตรา 82: การยับยั้งหรือกลับใจในการพยายาม
ตัวบทกฎหมาย
ผู้ใดพยายามกระทำความผิด หากยับยั้งเสียเองไม่กระทำการให้ตลอด หรือกลับใจแก้ไขไม่ให้การกระทำนั้นบรรลุผล ผู้นั้นไม่ต้องรับโทษสำหรับการพยายามกระทำความผิดนั้น แต่ถ้าการที่ได้กระทำไปแล้วต้องตามบทกฎหมายที่บัญญัติเป็นความผิด ผู้นั้นต้องรับโทษสำหรับความผิดนั้น ๆ
คำแปลภาษาอังกฤษ
ผู้ใดพยายามกระทำความผิด หากยับยั้งเสียเองไม่กระทำการให้ตลอด หรือกลับใจแก้ไขไม่ให้การกระทำนั้นบรรลุผล ผู้นั้นไม่ต้องรับโทษสำหรับการพยายามกระทำความผิดนั้น แต่ถ้าการที่ได้กระทำไปแล้วต้องตามบทกฎหมายที่บัญญัติเป็นความผิด ผู้นั้นต้องรับโทษสำหรับความผิดนั้น ๆ
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 82 อยู่ในภาค 1 หมวดว่าด้วยการพยายามกระทำความผิด ให้คุณแก่การกลับใจโดยสมัครใจ มีสองลักษณะ คือการยับยั้งเสียเองไม่กระทำให้ตลอด และเมื่อได้กระทำไปแล้ว การกลับใจแก้ไขเพื่อไม่ให้บรรลุผล ทั้งสองกรณีผู้กระทำไม่ต้องรับโทษสำหรับการพยายามนั้น คำสำคัญคือความสมัครใจ ผู้กระทำต้องหยุดด้วยความสมัครใจ ไม่ใช่เพราะอุปสรรคภายนอกหรือเพราะแผนถูกขัดขวาง ข้อยกเว้นสำคัญคือไม่ได้ลบล้างทั้งหมด ความผิดสำเร็จอย่างอื่นที่ได้กระทำไประหว่างทาง เช่น ทำร้ายร่างกายหรือทำให้เสียทรัพย์ ยังคงต้องรับโทษ มาตรานี้ต่างจากมาตรา 80 ที่การพยายามต้องรับโทษ และมาตรา 81 ที่การพยายามซึ่งไม่อาจบรรลุผลต้องรับโทษในอัตราที่ลดลง
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
ผลในทางปฏิบัติของมาตรานี้คือการพ้นความรับผิดสำหรับการพยายามโดยสิ้นเชิง แต่ใช้ได้เฉพาะเมื่อการกลับใจเป็นไปโดยสมัครใจอย่างแท้จริง และในลักษณะที่สอง ต้องแข็งขันพอที่จะป้องกันผล ศาลตีความความสมัครใจอย่างเคร่งครัด การส่งมอบสิ่งของเพื่อทำแผนให้สำเร็จ หรือการหยุดเพียงเพราะถูกจับหรือถูกขัดขวาง ไม่เข้าข่าย แม้มาตรานี้จะใช้ได้ ก็ยังต้องถูกดำเนินคดีในความผิดสำเร็จอย่างอื่นที่ได้กระทำไประหว่างทาง ฝ่ายจำเลยจึงควรแยกให้ชัดว่าการกระทำใดสำเร็จแล้วและการกระทำใดถูกละทิ้ง
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 334/2564 (2021)
การกระทำการตามที่มุ่งหมายจนเสร็จ มิใช่การยับยั้งเสียเองหรือกลับใจแก้ไขไม่ให้บรรลุผล จึงไม่เข้ามาตรา 82 และไม่ทำให้พ้นผิด
จำเลยอ้างว่าไม่ต้องรับโทษตามมาตรา 82 แต่ศาลวินิจฉัยว่าการมอบฮาร์ดดิสก์เพื่อปลดล็อกโปรแกรมรุ่นทดลองเป็นการกระทำการให้ตลอด มิใช่การยับยั้งเสียเองหรือกลับใจแก้ไขไม่ให้บรรลุผล มาตรา 82 จึงไม่ใช้บังคับ
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 339/2564 (2021)
การยับยั้งเสียเองตามมาตรา 82 ต้องเป็นการยับยั้งโดยสมัครใจของผู้กระทำเอง เมื่อผู้กระทำหยุดเพราะเหตุปัจจัยภายนอก ในคดีนี้คือร่างกายของเด็กที่ยังไม่พร้อมและการที่เด็กใช้มือปัดป้อง ย่อมมิใช่การยับยั้งเสียเองโดยสมัครใจ จึงไม่เข้าข้อยกเว้นให้ไม่ต้องรับโทษสำหรับการพยายามกระทำความผิด
จำเลยพยายามกระทำชำเราผู้เสียหายที่ 1 หลายครั้งตั้งแต่ผู้เสียหายอายุ 10 ปีเศษ ถึง 13 ปีเศษ แต่กระทำไปไม่ตลอด เพราะผู้เสียหายยังเป็นเด็กร่างกายไม่พร้อม และใช้มือปัดป้องขัดขวางไว้ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่ามิใช่การยับยั้งเสียเองโดยสมัครใจ จึงไม่เข้าข้อยกเว้นตามมาตรา 82 จำเลยต้องรับโทษฐานพยายามกระทำชำเราเด็กตามมาตรา 277 วรรคหนึ่งและวรรคสาม (เดิม) ประกอบมาตรา 80 และพิพากษากลับคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 3 ที่ไม่ลงโทษตามบทดังกล่าว
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 26 คดี (พ.ศ. 2502 ถึง 2566)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 339/2564 (2021)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 334/2564 (2021)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6582/2551 (2008)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3078/2537 (1994)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5881/2533 (1990)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2213/2530 (1987)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1218/2530 (1987)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 7/2525 (1982)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
หากยับยั้งการกระทำเอง ยังต้องรับโทษหรือไม่
ตามมาตรา 82 หากยับยั้งเสียเองหรือกลับใจแก้ไขไม่ให้บรรลุผล ไม่ต้องรับโทษสำหรับการพยายาม แต่ยังต้องรับผิดในความผิดสำเร็จอย่างอื่นที่ได้กระทำไปก่อนหยุด
การหยุดเพราะถูกจับได้เข้ามาตรา 82 หรือไม่
ไม่ มาตรา 82 ต้องเป็นการยับยั้งโดยสมัครใจ การหยุดเพราะอุปสรรคภายนอก หรือเพราะแผนถูกขัดขวางหรือถูกพบ ไม่ถือเป็นการยับยั้งเสียเอง
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 82 -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Penal Code (Thailand), s. 82. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-82/ (accessed 24 ตุลาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.อ. มาตรา 82 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-82/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-82/"><p>ผู้ใดพยายามกระทำความผิด หากยับยั้งเสียเองไม่กระทำการให้ตลอด หรือกลับใจแก้ไขไม่ให้การกระทำนั้นบรรลุผล ผู้นั้นไม่ต้องรับโทษสำหรับการพยายามกระทำความผิดนั้น แต่ถ้าการที่ได้กระทำไปแล้วต้องตามบทกฎหมายที่บัญญัติเป็นความผิด ผู้นั้นต้องรับโทษสำหรับความผิดนั้น ๆ</p><footer>ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 82 <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-82/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา