มาตรา 349: ทำให้ทรัพย์ที่ตนจำนำไว้เสียหาย
ตัวบทกฎหมาย
ผู้ใดเอาไปเสีย ทำให้เสียหาย ทำลาย ทำให้เสื่อมค่าหรือทำให้ไร้ประโยชน์ซึ่งทรัพย์อันตนจำนำไว้แก่ผู้อื่น ถ้าได้กระทำเพื่อให้เกิดความเสียหายแก่ผู้รับจำนำ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสองปี หรือปรับไม่เกินสี่หมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ หมายเหตุ: [อัตราโทษ แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๔ แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๖) พ.ศ. ๒๕๖๐]
คำแปลภาษาอังกฤษ
ผู้ใดเอาไปเสีย ทำให้เสียหาย ทำลาย ทำให้เสื่อมค่าหรือทำให้ไร้ประโยชน์ซึ่งทรัพย์อันตนจำนำไว้แก่ผู้อื่น ถ้าได้กระทำเพื่อให้เกิดความเสียหายแก่ผู้รับจำนำ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสองปี หรือปรับไม่เกินสี่หมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 349 อยู่ในหมวดความผิดฐานโกงเจ้าหนี้ มุ่งคุ้มครองสิทธิของผู้รับจำนำเหนือทรัพย์ที่เป็นประกัน องค์ประกอบความผิดคือ ผู้กระทำได้นำทรัพย์ไปจำนำไว้แก่ผู้รับจำนำ ทรัพย์นั้นยังอยู่ในความผูกพันของการจำนำ ผู้กระทำเอาไปเสีย ทำให้เสียหาย ทำลาย ทำให้เสื่อมค่า หรือทำให้ไร้ประโยชน์ และกระทำโดยมีเจตนาพิเศษเพื่อให้ผู้รับจำนำเสียหาย เนื่องจากเป็นการกระทำต่อทรัพย์ของตนเองที่ติดภาระจำนำ ความผิดจึงอยู่ที่การทำลายหลักประกันของผู้รับจำนำ มิใช่การเอาทรัพย์ของผู้อื่น ซึ่งต่างจากลักทรัพย์และยักยอก และมักเกี่ยวพันกับความผิดฐานบุกรุกเมื่อมีการเอาทรัพย์ออกไปจากที่ครอบครองของผู้รับจำนำ
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
โทษไม่สูงนัก คือจำคุกไม่เกินสองปีหรือปรับไม่เกินสี่หมื่นบาท แต่โจทก์ต้องพิสูจน์เจตนาพิเศษที่จะให้ผู้รับจำนำเสียหาย ดังนั้นผู้จำนำที่เคลื่อนย้ายหรือจัดการทรัพย์ด้วยเหตุอันชอบธรรมย่อมมีข้อต่อสู้ที่แท้จริง เช่นเดียวกับความผิดทั้งหมดในหมวดโกงเจ้าหนี้ ความผิดนี้เป็นความผิดอันยอมความได้ตามมาตรา 351 จึงตกลงกันและถอนคำร้องทุกข์ได้ หากมีการเอาทรัพย์ออกไปจากโกดังหรือสถานที่ที่ผู้รับจำนำครอบครอง พนักงานอัยการมักฟ้องความผิดฐานบุกรุกเพิ่มด้วย ซึ่งทำให้โทษสูงขึ้น
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1363/2550 (2007)
เมื่อผู้รับจำนำยอมให้ทรัพย์ที่จำนำอยู่ในความครอบครองของผู้จำนำ ย่อมถือไม่ได้ว่าผู้จำนำมอบทรัพย์ไว้เป็นประกันการชำระหนี้ตามความหมายในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ลักษณะจำนำ เมื่อไม่มีการจำนำ จึงขาดองค์ประกอบความผิดตามมาตรา 349
โจทก์ร่วมกับจำเลยทำสัญญาจำนำข้าวระหว่างกัน แต่โจทก์ร่วมยอมให้ข้าวอยู่ในความครอบครองของจำเลย จึงถือไม่ได้ว่ามีการจำนำ และขาดองค์ประกอบความผิดฐานโกงเจ้าหนี้ตามมาตรา 349 ส่วนโกดังเก็บข้าวที่โจทก์ร่วมเช่านั้นเป็นโกดังที่จำเลยใช้ประกอบกิจการโรงสีของตน จำเลยเป็นผู้ถือกุญแจแต่ฝ่ายเดียวและครอบครองอยู่เช่นเดิม ทั้งค่าเช่าเพียงปีละ 100 บาท ศาลฎีกาเห็นว่าเป็นการทำสัญญาเช่าเป็นแบบพิธีเท่านั้น คู่สัญญาไม่ได้มีเจตนาให้เป็นการเช่าอย่างแท้จริง จำเลยจึงยังเป็นผู้ครอบครองโกดังและไม่อาจรบกวนการครอบครองของตนเองได้ ไม่มีความผิดฐานบุกรุก
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 10 คดี (พ.ศ. 2502 ถึง 2557)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1363/2550 (2007)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5590/2536 (1993)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3684-3685/2532 (1989)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 650/2510 (1967)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 490/2502 (1959)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3684/2532 (1989)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1050/2507 (1964)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1676/2557 (2014)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
- มาตรา 350 5
- มาตรา 83 5
- มาตรา 91 3
- ป.วิ.อาญา มาตรา 218 3
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
มาตรา 349 เป็นเรื่องทำให้ทรัพย์ของผู้อื่นเสียหายหรือไม่
ไม่ใช่ มาตรานี้ใช้กับกรณีที่ผู้กระทำทำให้ทรัพย์ที่ตนเองนำไปจำนำไว้เสียหายหรือเอาไปเพื่อให้ผู้รับจำนำเสียหาย ส่วนการทำให้ทรัพย์ของผู้อื่นเสียหายจะเข้าความผิดฐานทำให้เสียทรัพย์
คดีตามมาตรา 349 ยอมความได้หรือไม่
ได้ มาตรา 351 กำหนดให้ความผิดทุกฐานในหมวดโกงเจ้าหนี้เป็นความผิดอันยอมความได้ ผู้รับจำนำจึงตกลงและถอนคำร้องทุกข์ได้
โจทก์ต้องพิสูจน์อะไรบ้าง
ต้องพิสูจน์ว่าทรัพย์นั้นได้จำนำไว้แก่ผู้รับจำนำ ผู้ถูกกล่าวหาเอาไป ทำให้เสียหาย ทำลาย ทำให้เสื่อมค่า หรือทำให้ไร้ประโยชน์ และมีเจตนาให้ผู้รับจำนำเสียหาย
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 349 -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Penal Code (Thailand), s. 349. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-349/ (accessed 23 ตุลาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.อ. มาตรา 349 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-349/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-349/"><p>ผู้ใดเอาไปเสีย ทำให้เสียหาย ทำลาย ทำให้เสื่อมค่าหรือทำให้ไร้ประโยชน์ซึ่งทรัพย์อันตนจำนำไว้แก่ผู้อื่น ถ้าได้กระทำเพื่อให้เกิดความเสียหายแก่ผู้รับจำนำ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสองปี หรือปรับไม่เกินสี่หมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ หมายเหตุ: [อัตราโทษ แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๔ แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๖) พ.ศ. ๒๕๖๐]</p><footer>ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 349 <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-349/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา