87ความรับผิดเมื่อกระทำเกินขอบเขต
ตัวบทกฎหมาย
ในกรณีที่มีการกระทำความผิดเพราะมีผู้ใช้ให้กระทำตามมาตรา ๘๔ เพราะมีผู้โฆษณาหรือประกาศแก่บุคคลทั่วไปให้กระทำความผิดตามมาตรา ๘๕ หรือโดยมีผู้สนับสนุนตามมาตรา ๘๖ ถ้าความผิดที่เกิดขึ้นนั้น ผู้กระทำได้กระทำไปเกินขอบเขตที่ใช้หรือที่โฆษณาหรือประกาศ หรือเกินไปจากเจตนาของผู้สนับสนุน ผู้ใช้ให้กระทำความผิด ผู้โฆษณาหรือประกาศแก่บุคคลทั่วไปให้กระทำความผิด หรือผู้สนับสนุนการกระทำความผิด แล้วแต่กรณี ต้องรับผิดทางอาญาเพียงสำหรับความผิดเท่าที่อยู่ในขอบเขตที่ใช้ หรือที่โฆษณาหรือประกาศ หรืออยู่ในขอบเขตแห่งเจตนาของผู้สนับสนุนการกระทำความผิดเท่านั้น แต่ถ้าโดยพฤติการณ์อาจเล็งเห็นได้ว่า อาจเกิดการกระทำความผิดเช่นที่เกิดขึ้นนั้นได้จากการใช้ การโฆษณา หรือประกาศ หรือการสนับสนุน ผู้ใช้ให้กระทำความผิด ผู้โฆษณาหรือประกาศแก่บุคคลทั่วไปให้กระทำความผิด หรือผู้สนับสนุนการกระทำความผิด แล้วแต่กรณี ต้องรับผิดทางอาญาตามความผิดที่เกิดขึ้นนั้น ในกรณีที่ผู้ถูกใช้ ผู้กระทำตามคำโฆษณา หรือประกาศแก่บุคคลทั่วไปให้กระทำความผิด หรือตัวการในความผิด จะต้องรับผิดทางอาญามีกำหนดโทษสูงขึ้นเพราะอาศัยผลที่เกิดจากการกระทำความผิด ผู้ใช้ให้กระทำความผิด ผู้โฆษณาหรือประกาศแก่บุคคลทั่วไปให้กระทำความผิด หรือผู้สนับสนุนการกระทำความผิด แล้วแต่กรณี ต้องรับผิดทางอาญาตามความผิดที่มีกำหนดโทษสูงขึ้นนั้นด้วย แต่ถ้าโดยลักษณะของความผิด ผู้กระทำจะต้องรับผิดทางอาญามีกำหนดโทษสูงขึ้นเฉพาะเมื่อผู้กระทำต้องรู้ หรืออาจเล็งเห็นได้ว่าจะเกิดผลเช่นนั้นขึ้น ผู้ใช้ให้กระทำความผิด ผู้โฆษณาหรือประกาศแก่บุคคลทั่วไปให้กระทำความผิด หรือผู้สนับสนุนการกระทำความผิด จะต้องรับผิดทางอาญาตามความผิดที่มีกำหนดโทษสูงขึ้นก็เฉพาะเมื่อตนได้รู้ หรืออาจเล็งเห็นได้ว่าจะเกิดผลเช่นที่เกิดขึ้นนั้น
คำแปลภาษาอังกฤษ
Where an offence is committed because a person instigated it under Section 84, because a person advertised or announced to the general public that it be committed under Section 85, or because a person gave support under Section 86, and the offence that occurred was committed beyond the scope of the instigation, of the advertisement or announcement, or beyond the intention of the supporter, the instigator, the person who advertised or announced to the general public, or the supporter, as the case may be, shall be criminally liable only for the offence falling within the scope of the instigation, of the advertisement or announcement, or within the scope of the supporter's intention. But if in the circumstances it could be foreseen that an offence such as the one that occurred might result from the instigation, the advertisement or announcement, or the support, then the instigator, the person who advertised or announced to the general public, or the supporter, as the case may be, shall be criminally liable for the offence that occurred.
Where the person instigated, the person who acted in accordance with the advertisement or announcement to the general public, or a principal in the offence becomes liable to a heavier punishment by reason of a result arising from the commission of the offence, the instigator, the person who advertised or announced to the general public, or the supporter, as the case may be, shall also be criminally liable for that more heavily punishable offence. But where, by the nature of the offence, the offender is liable to the heavier punishment only if the offender must have known, or could have foreseen, that such a result would occur, then the instigator, the person who advertised or announced to the general public, or the supporter shall be liable for that more heavily punishable offence only if that person knew, or could have foreseen, that a result such as the one that occurred would occur.
คำแปลโดย ThaiLawOnline แปลจากต้นฉบับภาษาไทยและตรวจสอบแล้ว
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 87 ปิดหมวดว่าด้วยตัวการและผู้สนับสนุนในภาค 1 และจำกัดความรับผิดที่ต่อเนื่องของผู้ใช้ ผู้โฆษณา และผู้สนับสนุน เมื่อผู้กระทำจริงกระทำเกิน หลักโดยปกติเป็นการคุ้มครอง คือแต่ละคนรับผิดเพียงความผิดในขอบเขตที่ตนใช้ โฆษณา หรือสนับสนุน ไม่ใช่ส่วนที่ผู้กระทำทำเกิน มีข้อยกเว้นสองประการ ประการแรก หากส่วนที่เกินอาจเล็งเห็นได้ว่าเป็นผลตามธรรมดาของสิ่งที่ตนก่อหรือช่วยเหลือ ก็ต้องรับผิดในส่วนที่เกินด้วย ประการที่สอง เมื่อผลที่ทำให้ต้องรับโทษหนักขึ้นทำให้ผู้กระทำต้องรับโทษหนักขึ้น โทษที่หนักขึ้นนั้นจะไปถึงผู้ใช้ ผู้โฆษณา หรือผู้สนับสนุน เฉพาะเมื่อตนได้รู้หรือควรจะได้รู้ว่าผลนั้นจะเกิด มาตรานี้ใช้กับมาตรา 84, 85 และ 86 และผูกความรับผิดของผู้เกี่ยวข้องไว้กับการเล็งเห็นและความรู้ของตนเอง
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
สำหรับผู้ที่ถูกฟ้องในฐานะผู้ใช้ ผู้โฆษณา หรือผู้สนับสนุน มาตรานี้เป็นทั้งเกราะและข้อจำกัด ความรับผิดโดยปกติหยุดที่ความผิดในขอบเขตที่ตนก่อ และไม่ตามผู้กระทำไปสู่การกระทำที่ร้ายแรงกว่าโดยอัตโนมัติ ช่องทางสองประการของฝ่ายโจทก์คือ การเล็งเห็นได้ว่าส่วนที่เกินเป็นผลตามธรรมดาที่พึงคาดหมาย และความรู้ ไม่ว่าจริงหรือที่ควรรู้ ถึงผลที่ทำให้ต้องรับโทษหนักขึ้น ฝ่ายจำเลยจึงควรมุ่งที่สิ่งที่ผู้ถูกกล่าวหาตั้งใจให้เกิดจริงและสิ่งที่พึงเล็งเห็นได้ เพราะการที่ตัวการยกระดับเกินคาดโดยลำพังไม่ทำให้โทษที่หนักขึ้นโอนมาโดยตัวเอง
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 13 คดี (พ.ศ. 2510 ถึง 2559)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 39/2534 (1991)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4941/2528 (1985)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 9024/2550 (2007)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4019/2549 (2006)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1269/2513 (1970)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 15732/2557 (2014)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 17866/2555 (2012)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 280/2510 (1967)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
เลย
ผู้ใช้ต้องรับผิดหรือไม่หากผู้กระทำทำเกินกว่าที่ใช้
ตามมาตรา 87 โดยทั่วไปผู้ใช้ไม่ต้องรับผิดเพียงความผิดในขอบเขตที่ใช้ แต่ต้องรับผิดในส่วนที่เกินหากอาจเล็งเห็นได้ว่าเป็นผลที่ตามธรรมดาย่อมเกิดขึ้น
เมื่อผลที่เกิดขึ้นมีความรุนแรงมากขึ้น ผู้สนับสนุนจะได้รับโทษหนักขึ้นตามผลนั้นๆ
ตามมาตรา 87 ผู้สนับสนุน ผู้ใช้ หรือผู้โฆษณา รับโทษหนักขึ้นเพราะผลที่ทำให้ต้องรับโทษหนักขึ้นเฉพาะเมื่อตนได้รู้หรือควรจะได้รู้ว่าผลเช่นนั้นจะเกิดขึ้น
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
การอ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 87 -
การอ้างอิงทางวิชาการ
ประมวลกฎหมายอาญา (ประเทศไทย), มาตรา 87. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-87/ (เข้าถึงเมื่อ 21 สิงหาคม 2026). -
การอ้างอิงแบบไทย
ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 87 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-87/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-87/"><p>ในกรณีที่มีการกระทำความผิดเพราะมีผู้ใช้ให้กระทำตามมาตรา ๘๔ เพราะมีผู้โฆษณาหรือประกาศแก่บุคคลทั่วไปให้กระทำความผิดตามมาตรา ๘๕ หรือโดยมีผู้สนับสนุนตามมาตรา ๘๖ ถ้าความผิดที่เกิดขึ้นนั้น ผู้กระทำได้กระทำไปเกินขอบเขตที่ใช้หรือที่โฆษณาหรือประกาศ หรือเกินไปจากเจตนาของผู้สนับสนุน ผู้ใช้ให้กระทำความผิด ผู้โฆษณาหรือประกาศแก่บุคคลทั่วไปให้กระทำความผิด หรือผู้สนับสนุนการกระทำความผิด แล้วแต่กรณี ต้องรับผิดทางอาญาเพียงสำหรับความผิดเท่าที่อยู่ในขอบเขตที่ใช้ หรือที่โฆษณาหรือประกาศ หรืออยู่ในขอบเขตแห่งเจตนาของผู้สนับสนุนการกระทำความผิดเท่านั้น แต่ถ้าโดยพฤติการณ์อาจเล็งเห็นได้ว่า อาจเกิดการกระทำความผิดเช่นที่เกิดขึ้นนั้นได้จากการใช้ การโฆษณา หรือประกาศ หรือการสนับสนุน ผู้ใช้ให้กระทำความผิด ผู้โฆษณาหรือประกาศแก่บุคคลทั่วไปให้กระทำความผิด หรือผู้สนับสนุนการกระทำความผิด แล้วแต่กรณี ต้องรับผิดทางอาญาตามความผิดที่เกิดขึ้นนั้น ในกรณีที่ผู้ถูกใช้ ผู้กระทำตามคำโฆษณา หรือประกาศแก่บุคคลทั่วไปให้กระทำความผิด หรือตัวการในความผิด จะต้องรับผิดทางอาญามีกำหนดโทษสูงขึ้นเพราะอาศัยผลที่เกิดจากการกระทำความผิด ผู้ใช้ให้กระทำความผิด ผู้โฆษณาหรือประกาศแก่บุคคลทั่วไปให้กระทำความผิด หรือผู้สนับสนุนการกระทำความผิด แล้วแต่กรณี ต้องรับผิดทางอาญาตามความผิดที่มีกำหนดโทษสูงขึ้นนั้นด้วย แต่ถ้าโดยลักษณะของความผิด ผู้กระทำจะต้องรับผิดทางอาญามีกำหนดโทษสูงขึ้นเฉพาะเมื่อผู้กระทำต้องรู้ หรืออาจเล็งเห็นได้ว่าจะเกิดผลเช่นนั้นขึ้น ผู้ใช้ให้กระทำความผิด ผู้โฆษณาหรือประกาศแก่บุคคลทั่วไปให้กระทำความผิด หรือผู้สนับสนุนการกระทำความผิด จะต้องรับผิดทางอาญาตามความผิดที่มีกำหนดโทษสูงขึ้นก็เฉพาะเมื่อตนได้รู้ หรืออาจเล็งเห็นได้ว่าจะเกิดผลเช่นที่เกิดขึ้นนั้น</p><footer>ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 87 <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-87/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา