70: การกระทำตามคำสั่งเจ้าพนักงาน

คำตัดสินศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

1. คำพิพากษาฎีกาที่ 6344/2531 (1988)

   การขอความร่วมมือจากเจ้าพนักงานมิใช่คำสั่งตามความหมายของมาตรา 70 จึงไม่ยกเว้นโทษให้ผู้ที่กระทำตาม ผู้นั้นยังคงต้องรับผิดในความผิด

   นายอำเภอเพียงขอความร่วมมือซึ่งจำเลยที่ 2 จะกระทำหรือไม่ก็ได้ ศาลวินิจฉัยว่ามิได้มีลักษณะเป็นคำสั่งตามมาตรา 70 จึงไม่ทำให้พ้นความรับผิด การที่จำเลยที่ 2 เจตนาทำให้ทรัพย์ของโจทก์เสียหายจึงเป็นความผิดตามมาตรา 358

2. คำตัดสินศาลฎีกาที่ 387/2512 (1969)

   เมื่อเจ้าพนักงานตำรวจเข้าไปในบ้านในเวลากลางคืนเพื่อจับกุมคนร้ายสำคัญตามคำสั่งของผู้บังคับบัญชา โดยมิได้ปฏิบัติตามกฎหมายในเรื่องการจับการค้น การที่ผู้ถูกจับขัดขืนก็เพียงแต่ไม่มีความผิดฐานต่อสู้ขัดขวางเจ้าพนักงานเท่านั้น หามีสิทธิหรืออำนาจอันชอบธรรมที่จะใช้อาวุธทำร้ายเจ้าพนักงานไม่ เมื่อผู้ถูกจับใช้มีดแทงเจ้าพนักงานซึ่งเพียงแต่พูดขอจับกุมและยังไม่ทันได้ลงมือทำอะไร เจ้าพนักงานที่ยิงเพื่อป้องกันชีวิตของตนย่อมเป็นการกระทำเพื่อป้องกัน และเมื่อพอสมควรแก่เหตุก็ไม่ต้องรับโทษ

   จำเลยกับพวกซึ่งทั้งหมดเป็นเพียงนายสิบและพลตำรวจ เข้าไปในบ้านในเวลากลางคืนเพื่อจับกุมผู้ตายซึ่งเป็นคนร้ายสำคัญตามคำสั่งของผู้บังคับบัญชา โดยมิได้ปฏิบัติตามกฎหมายในเรื่องการจับการค้น ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าการที่ผู้ตายขัดขืนก็เพียงแต่ไม่มีความผิดฐานต่อสู้ขัดขวางเจ้าพนักงานเท่านั้น ไม่มีสิทธิใช้อาวุธทำร้ายจำเลย เมื่อจำเลยเพียงพูดกับผู้ตายขอจับกุมและยังไม่ทันได้ลงมือทำอะไร แต่ผู้ตายใช้มีดแทงจำเลย จำเลยจึงกระทำการป้องกันชีวิตตน เมื่อเป็นการพอสมควรแก่เหตุ จำเลยย่อมไม่ต้องรับโทษ อันเป็นการยกเว้นโทษเพราะการป้องกัน มิใช่ตามมาตรา 70

คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา