มาตรา 1000
ตัวบทกฎหมาย
ธนาคารใดได้รับเงินไว้เพื่อผู้เคยค้าของตนโดยสุจริตและปราศจากประมาทเลินเล่อ อันเป็นเงินเขาใช้ให้ตามเช็คขีดคร่อมทั่วไปก็ดี ขีดคร่อมเฉพาะให้แก่ตนก็ดี หากปรากฏว่าผู้เคยค้านั้นไม่มีสิทธิหรือมีสิทธิเพียงอย่างบกพร่องในเช็คนั้นไซร้ ท่านว่าเพียงแต่เหตุที่ได้รับเงินไว้หาทำให้ธนาคารนั้นต้องรับผิดต่อผู้เป็นเจ้าของอันแท้จริงแห่งเช็คนั้นแต่อย่างหนึ่งอย่างใดไม่
คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
คำแปลภาษาอังกฤษ
Where a bank, in good faith and without negligence, receives payment for a customer of a cheque crossed generally, or crossed specially to itself, and it turns out that the customer has no title, or a defective title, to that cheque, the bank does not incur any liability to the true owner of the cheque merely by reason of having received that payment.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 1000 เป็นส่วนหนึ่งของบรรพ 3 (เอกเทศสัญญา) แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เนื้อหานี้รอการจัดทำหมายเหตุของสำนักงาน ตัวบทภาษาไทยข้างต้นคัดลอกจากต้นฉบับของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ
ทนายความ: มาตรานี้ให้ความคุ้มครองตามกฎหมายแก่ธนาคารเรียกเก็บ ธนาคารต้องพิสูจน์ว่าทำโดยสุจริตและปราศจากประมาทเลินเล่อ หากธนาคารรู้หรือควรรู้ถึงบกพร่องในสิทธิและยังคงเรียกเก็บ ความคุ้มครองหมดไป ประชาชนทั่วไป: หากเช็คถูกเรียกเก็บโดยธนาคารเพื่อบุคคลที่ไม่มีสิทธิ ธนาคารเองไม่ต้องรับผิดโดยอัตโนมัติ ต้องติดตามผู้กระทำผิดโดยตรง
ความเป็นมาทางกฎหมาย
บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ฉบับเดิม ไม่มีการแก้ไขเพิ่มเติมที่สำคัญในภายหลัง
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 13113/2553 (2010)
เช็คที่ระบุชื่อผู้รับและขีดฆ่าคำว่าหรือผู้ถือออก ต้องจ่ายให้ผู้ที่ระบุชื่อเท่านั้น ธนาคารเรียกเก็บที่จ่ายให้บุคคลอื่นไม่อาจอ้างความคุ้มครองตามมาตรา 1000
เช็คที่กรุงเทพมหานครออกให้ค่าเวนคืนระบุชื่อผู้รับร่วมกันสองคนและขีดฆ่าคำว่า 'หรือผู้ถือ' ออก ธนาคารต้องจ่ายให้ผู้ที่ระบุชื่อเท่านั้น ธนาคารที่จ่ายให้บุคคลอื่นไม่ได้รับความคุ้มครองธนาคารเรียกเก็บ
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3801/2541 (1998)
ธนาคารที่พนักงานประมาทเลินเล่อนำเช็คไปเรียกเก็บให้บุคคลที่ไม่มีอำนาจไม่อาจอ้างความคุ้มครองสุจริตและต้องรับผิด
โจทก์ออกเช็คขีดคร่อมห้ามเปลี่ยนมือระบุชื่อผู้รับ แต่พนักงานธนาคารประมาทเลินเล่อนำไปเรียกเก็บให้บุคคลอื่น ธนาคารต้องรับผิดเพราะพนักงานประมาทเลินเล่อในการเรียกเก็บเช็คให้บุคคลที่ไม่มีอำนาจ
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 5 คดี (พ.ศ. 2512 ถึง 2553)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 13113/2553 (2010)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1444/2551 (2008)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2918/2540 (1997)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2503/2528 (1985)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4/2512 (1969)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil and Commercial Code, s. 1000 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil and Commercial Code (Thailand), s. 1000. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1000/ (accessed 17 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.พ.พ. มาตรา 1000 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1000/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1000/"><p>ธนาคารใดได้รับเงินไว้เพื่อผู้เคยค้าของตนโดยสุจริตและปราศจากประมาทเลินเล่อ อันเป็นเงินเขาใช้ให้ตามเช็คขีดคร่อมทั่วไปก็ดี ขีดคร่อมเฉพาะให้แก่ตนก็ดี หากปรากฏว่าผู้เคยค้านั้นไม่มีสิทธิหรือมีสิทธิเพียงอย่างบกพร่องในเช็คนั้นไซร้ ท่านว่าเพียงแต่เหตุที่ได้รับเงินไว้หาทำให้ธนาคารนั้นต้องรับผิดต่อผู้เป็นเจ้าของอันแท้จริงแห่งเช็คนั้นแต่อย่างหนึ่งอย่างใดไม่</p><footer>Civil and Commercial Code, s. 1000 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1000/">ThaiLawOnline</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา