มาตรา 1000
ตัวบทกฎหมาย
ธนาคารใดได้รับเงินไว้เพื่อผู้เคยค้าของตนโดยสุจริตและปราศจากประมาทเลินเล่อ อันเป็นเงินเขาใช้ให้ตามเช็คขีดคร่อมทั่วไปก็ดี ขีดคร่อมเฉพาะให้แก่ตนก็ดี หากปรากฏว่าผู้เคยค้านั้นไม่มีสิทธิหรือมีสิทธิเพียงอย่างบกพร่องในเช็คนั้นไซร้ ท่านว่าเพียงแต่เหตุที่ได้รับเงินไว้หาทำให้ธนาคารนั้นต้องรับผิดต่อผู้เป็นเจ้าของอันแท้จริงแห่งเช็คนั้นแต่อย่างหนึ่งอย่างใดไม่
คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 1000 เป็นส่วนหนึ่งของบรรพ 3 (เอกเทศสัญญา) แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เนื้อหานี้รอการจัดทำหมายเหตุของสำนักงาน ตัวบทภาษาไทยข้างต้นคัดลอกจากต้นฉบับของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ
ทนายความ: มาตรานี้ให้ความคุ้มครองตามกฎหมายแก่ธนาคารเรียกเก็บ ธนาคารต้องพิสูจน์ว่าทำโดยสุจริตและปราศจากประมาทเลินเล่อ หากธนาคารรู้หรือควรรู้ถึงบกพร่องในสิทธิและยังคงเรียกเก็บ ความคุ้มครองหมดไป ประชาชนทั่วไป: หากเช็คถูกเรียกเก็บโดยธนาคารเพื่อบุคคลที่ไม่มีสิทธิ ธนาคารเองไม่ต้องรับผิดโดยอัตโนมัติ ต้องติดตามผู้กระทำผิดโดยตรง
ความเป็นมาทางกฎหมาย
บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ฉบับเดิม ไม่มีการแก้ไขเพิ่มเติมที่สำคัญในภายหลัง
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 13113/2553 (2010)
เช็คที่ระบุชื่อผู้รับและขีดฆ่าคำว่าหรือผู้ถือออก ต้องจ่ายให้ผู้ที่ระบุชื่อเท่านั้น ธนาคารเรียกเก็บที่จ่ายให้บุคคลอื่นไม่อาจอ้างความคุ้มครองตามมาตรา 1000
เช็คที่กรุงเทพมหานครออกให้ค่าเวนคืนระบุชื่อผู้รับร่วมกันสองคนและขีดฆ่าคำว่า 'หรือผู้ถือ' ออก ธนาคารต้องจ่ายให้ผู้ที่ระบุชื่อเท่านั้น ธนาคารที่จ่ายให้บุคคลอื่นไม่ได้รับความคุ้มครองธนาคารเรียกเก็บ
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3801/2541 (1998)
ธนาคารที่พนักงานประมาทเลินเล่อนำเช็คไปเรียกเก็บให้บุคคลที่ไม่มีอำนาจไม่อาจอ้างความคุ้มครองสุจริตและต้องรับผิด
โจทก์ออกเช็คขีดคร่อมห้ามเปลี่ยนมือระบุชื่อผู้รับ แต่พนักงานธนาคารประมาทเลินเล่อนำไปเรียกเก็บให้บุคคลอื่น ธนาคารต้องรับผิดเพราะพนักงานประมาทเลินเล่อในการเรียกเก็บเช็คให้บุคคลที่ไม่มีอำนาจ
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 5 คดี (พ.ศ. 2512 ถึง 2553)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 13113/2553 (2010)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1444/2551 (2008)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2918/2540 (1997)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2503/2528 (1985)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4/2512 (1969)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil and Commercial Code, s. 1000 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil and Commercial Code (Thailand), s. 1000. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1000/ (accessed 8 สิงหาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.พ.พ. มาตรา 1000 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1000/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1000/"><p>ธนาคารใดได้รับเงินไว้เพื่อผู้เคยค้าของตนโดยสุจริตและปราศจากประมาทเลินเล่อ อันเป็นเงินเขาใช้ให้ตามเช็คขีดคร่อมทั่วไปก็ดี ขีดคร่อมเฉพาะให้แก่ตนก็ดี หากปรากฏว่าผู้เคยค้านั้นไม่มีสิทธิหรือมีสิทธิเพียงอย่างบกพร่องในเช็คนั้นไซร้ ท่านว่าเพียงแต่เหตุที่ได้รับเงินไว้หาทำให้ธนาคารนั้นต้องรับผิดต่อผู้เป็นเจ้าของอันแท้จริงแห่งเช็คนั้นแต่อย่างหนึ่งอย่างใดไม่</p><footer>Civil and Commercial Code, s. 1000 (Thailand) — <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1000/">ThaiLawOnline</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา