มาตรา 15: การเริ่มสภาพบุคคล
ตัวบทกฎหมาย
สภาพบุคคลย่อมเริ่มแต่เมื่อคลอดแล้วอยู่รอดเป็นทารกและสิ้นสุดลงเมื่อตาย ทารกในครรภ์มารดาก็สามารถมีสิทธิต่าง ๆ ได้ หากว่าภายหลังคลอดแล้วอยู่รอดเป็นทารก
คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
คำแปลภาษาอังกฤษ
Personality begins with the full completion of birth as a living child and ends with death. A child en ventre sa mere is capable of rights provided that it is thereafter born alive.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 15 เป็นส่วนหนึ่งของบรรพ 1 (บททั่วไป) แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เนื้อหานี้รอการจัดทำหมายเหตุของสำนักงาน ตัวบทภาษาไทยข้างต้นคัดลอกจากต้นฉบับของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ
สำหรับนักกฎหมาย: เด็กที่คลอดภายใน 310 วันนับแต่วันที่เจ้ามรดกตายให้สันนิษฐานว่าเป็นทารกในครรภ์ขณะเจ้ามรดกตายตามมาตรา 1604 หากสองคนตายพร้อมกัน ต่างไม่รับมรดกของกัน สำหรับประชาชน: ทารกที่คลอดออกมามีชีวิตรับมรดกได้แม้ตายภายหลัง ทารกในครรภ์รับมรดกได้หากคลอดออกมารอดในภายหลัง
ความเป็นมาทางกฎหมาย
เป็นส่วนหนึ่งของการประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ฉบับดั้งเดิม ไม่มีการแก้ไขเพิ่มเติมที่สำคัญ หลักการคุ้มครองสิทธิของทารกในครรภ์สอดคล้องกับมาตรา 1604 ในบรรพ 6 ว่าด้วยมรดก
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 13129/2556 (2013) ★ คดีนำ
เมื่อบุคคลสองคนตายพร้อมกัน ต่างไม่มีสภาพบุคคลในขณะที่อีกฝ่ายถึงแก่ความตาย จึงต่างรับมรดกของกันและกันไม่ได้ตามมาตรา 15 และ 1604
เมื่อบุตรและมารดาเสียชีวิตพร้อมกัน ต่างไม่มีสภาพบุคคลในขณะที่อีกฝ่ายถึงแก่ความตายตามมาตรา 15 และ 1604 จึงต่างไม่เป็นทายาทของกันและกัน โจทก์ซึ่งเป็นบุตรของผู้ตายดังกล่าวไม่มีอำนาจฟ้อง
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 9 คดี (พ.ศ. 2525 ถึง 2557)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 14863/2557 (2014)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 13129/2556 (2013)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5689/2552 (2009)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1962/2548 (2005)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 7144/2545 (2002)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3740/2525 (1982)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 8661/2544 (2001)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3432/2536 (1993)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
ทารกในครรภ์สามารถรับมรดกในประเทศไทยได้หรือไม่?
ได้ แต่มีเงื่อนไข มาตรา 15 กำหนดว่าทารกในครรภ์มีสิทธิได้หากคลอดออกมามีชีวิตในภายหลัง เด็กที่คลอดภายใน 310 วันนับแต่วันที่เจ้ามรดกตายสันนิษฐานว่าเป็นทารกในครรภ์ขณะเจ้ามรดกตายและมีสิทธิรับมรดก
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil and Commercial Code, s. 15 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil and Commercial Code (Thailand), s. 15. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-15/ (accessed 8 สิงหาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.พ.พ. มาตรา 15 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-15/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-15/"><p>สภาพบุคคลย่อมเริ่มแต่เมื่อคลอดแล้วอยู่รอดเป็นทารกและสิ้นสุดลงเมื่อตาย ทารกในครรภ์มารดาก็สามารถมีสิทธิต่าง ๆ ได้ หากว่าภายหลังคลอดแล้วอยู่รอดเป็นทารก</p><footer>Civil and Commercial Code, s. 15 (Thailand) — <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-15/">ThaiLawOnline</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา