มาตรา 149 — นิติกรรม — บทนิยาม
ตัวบทกฎหมาย
นิติกรรม หมายความว่า การใด ๆ อันทำลงโดยชอบด้วยกฎหมายและด้วยใจสมัคร มุ่งโดยตรงต่อการผูกนิติสัมพันธ์ขึ้นระหว่างบุคคล เพื่อจะก่อ เปลี่ยนแปลง โอน สงวน หรือ ระงับซึ่งสิทธิ
คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
คำแปลภาษาอังกฤษ
Juristic act are voluntary lawful acts, the immediate purpose of which is to establish between persons relations, to create, modify, transfer, preserve or extinguish rights.
คำแปลนี้ยังไม่ได้รับการรับรองจากสำนักงาน — โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 149 เป็นส่วนหนึ่งของบรรพ 1 (บททั่วไป) แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เนื้อหานี้รอการจัดทำหมายเหตุของสำนักงาน ตัวบทภาษาไทยข้างต้นคัดลอกจากต้นฉบับของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ
สำหรับนักกฎหมาย: ต้องพิสูจน์ว่าการกระทำมีคุณสมบัติเป็นนิติกรรมก่อนนำกฎเรื่องความสามารถ แบบ การเพิกถอน หรืออายุความมาใช้ องค์ประกอบหลัก ได้แก่ ใจสมัคร ชอบด้วยกฎหมาย และมุ่งผูกนิติสัมพันธ์โดยตรง สำหรับประชาชน: การทำสัญญา การให้ทรัพย์ การรับมรดก หรือการเลิกสัญญา ล้วนเป็นนิติกรรม
ความเป็นมาทางกฎหมาย
เป็นส่วนหนึ่งของการประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ฉบับดั้งเดิม ไม่มีการแก้ไขเพิ่มเติมที่สำคัญ นิยามนี้ตามแบบอย่าง Rechtsgeschäft ในประมวลกฎหมายแพ่งเยอรมัน
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6473/2551 (2008)
การใช้สิทธิบอกเลิกสัญญาเป็นนิติกรรมซึ่งต้องอยู่ภายใต้หลักการแสดงเจตนาตามมาตรา 149, 150 และ 168
เมื่อสิทธิบอกเลิกสัญญาเกิดขึ้นแล้ว การใช้สิทธินั้นต้องแสดงเจตนาตามหลักนิติกรรมและการแสดงเจตนาตามมาตรา 149, 150 และ 168
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5633/2548 (2005)
แผนฟื้นฟูกิจการเป็นนิติกรรม เมื่อกฎหมายพิเศษไม่ได้บัญญัติไว้ ให้นำหลักทั่วไปเรื่องนิติกรรมตาม ป.พ.พ. มาใช้บังคับ
แผนฟื้นฟูกิจการเป็นนิติกรรมอย่างหนึ่ง เมื่อกฎหมายฟื้นฟูกิจการไม่ได้บัญญัติไว้เฉพาะ ให้นำหลักทั่วไปเรื่องนิติกรรมตาม ป.พ.พ. มาใช้บังคับ
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
คำถามที่พบบ่อย
นิติกรรมกับสัญญาต่างกันอย่างไรในกฎหมายไทย?
นิติกรรมตามมาตรา 149 เป็นแนวคิดที่กว้างกว่า ครอบคลุมการกระทำที่ชอบด้วยกฎหมายทุกประเภทที่มุ่งผูกนิติสัมพันธ์ รวมถึงสัญญา การให้ พินัยกรรม และการรับมรดก ส่วนสัญญาเป็นนิติกรรมประเภทเฉพาะที่เกิดจากการแสดงเจตนาสนองรับระหว่างคู่กรณีสองฝ่ายขึ้นไป