มาตรา 1567
สิทธิของผู้ใช้อำนาจปกครอง หัวข้อร่าง ยังไม่ได้ตรวจทานโดยสำนักงาน
ลักษณะ 2 บิดามารดากับบุตร หมวด 2 สิทธิและหน้าที่ของบิดามารดาและบุตร
ตัวบทของมาตรา
ตัวบทกฎหมาย
ผู้ใช้อำนาจปกครองมีสิทธิ(๑) กำหนดที่อยู่ของบุตร(๒) ทำโทษบุตรเพื่อว่ากล่าวสั่งสอนหรือปรับพฤติกรรม โดยต้องไม่เป็นการกระทำทารุณกรรมหรือทำร้ายด้วยความรุนแรงต่อร่างกายหรือจิตใจ หรือกระทำโดยมิชอบ(๓) ให้บุตรทำการงานตามสมควรแก่ความสามารถและฐานานุรูป(๔) เรียกบุตรคืนจากบุคคลอื่นซึ่งกักบุตรไว้โดยมิชอบด้วยกฎหมาย
คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
คำแปลภาษาอังกฤษ
The person exercising parental power has the right:
(1) to determine the child's place of residence;
(2) to punish the child for the purpose of admonition, instruction or correcting behaviour, provided that this does not amount to cruelty, physical or mental violence, or other wrongful treatment;
(3) to require the child to do work suitable to the child's ability and station in life;
(4) to demand the return of the child from any other person who unlawfully detains the child.
ตรวจสอบกับตัวบทภาษาไทยแล้ว 6 พฤศจิกายน 2026
ต้องการทนายความ? หากมาตรานี้เกี่ยวกับเรื่องของท่าน ปรึกษาสำนักงานกฎหมายของเราได้ทางออนไลน์ เป็นภาษาไทยหรือภาษาอังกฤษ นัดปรึกษาออนไลน์ →
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 1567 เป็นส่วนหนึ่งของบรรพ 5 (ครอบครัว) แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เนื้อหานี้รอการจัดทำหมายเหตุของสำนักงาน ตัวบทภาษาไทยข้างต้นคัดลอกจากต้นฉบับของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ
สำหรับทนายความ: บิดามารดาที่สมรสกันใช้อำนาจปกครองร่วมกัน เมื่อหย่าศาลกำหนดอำนาจปกครองและพ่อแม่ฝ่ายที่ไม่ได้รับอำนาจยังคงมีสิทธิเยี่ยมเยียน การถอนอำนาจต้องดำเนินการทางศาล สำหรับประชาชน: อำนาจปกครองไม่สิ้นสุดเมื่อหย่า ท่านยังคงเป็นผู้แทนโดยชอบธรรมของบุตรจนกว่าศาลจะสั่งเป็นอย่างอื่น
ความเป็นมาทางกฎหมาย
มาตรา 1567 ใช้บังคับมาตั้งแต่การปรับปรุง พ.ศ. 2519 พระราชบัญญัติสมรสเท่าเทียม (ฉบับที่ 24) พ.ศ. 2567 ยืนยันว่าอำนาจปกครองสามารถเป็นของคู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งหรือทั้งสองในการสมรสเพศเดียวกันในเกณฑ์เดียวกับการสมรสอื่น
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 515/2560 (2017)
มาตรา 1567 (1) ให้ผู้ใช้อำนาจปกครองมีสิทธิกำหนดที่อยู่ของบุตร เมื่อบิดามารดาใช้อำนาจปกครองเกี่ยวกับตัวผู้เยาว์โดยมิชอบ มาตรา 1582 วรรคหนึ่ง ให้ศาลถอนอำนาจปกครองเสียบางส่วนได้ และศาลมีอำนาจสั่งเองได้แม้ญาติของผู้เยาว์หรือพนักงานอัยการมิได้ร้องขอ ทั้งอาจตั้งบุคคลอื่นเป็นผู้ปกครองเฉพาะในส่วนนั้นได้ตามมาตรา 1585 วรรคหนึ่ง อำนาจถอนจึงมาจากมาตรา 1582 มิใช่จากมาตรา 1567 และการถอนอาจจำกัดอยู่เพียงสิทธิกำหนดที่อยู่อาศัยของผู้เยาว์ โดยมิได้ถอนอำนาจปกครองทั้งหมด
โจทก์ทั้งสองซึ่งเป็นบิดามารดาฟ้องขอให้จำเลยทั้งสองส่งมอบบุตรผู้เยาว์คืน ข้อเท็จจริงได้ความว่าโจทก์ทั้งสองไม่มาดูแลเอาใจใส่ผู้เยาว์ ไม่ช่วยค่าอุปการะเลี้ยงดู และไม่มาเยี่ยมผู้เยาว์ตามสมควร ทำให้ผู้เยาว์แม้รู้ว่าโจทก์ทั้งสองเป็นบิดามารดาแต่ไม่รู้สึกว่ามีความสัมพันธ์อบอุ่นใกล้ชิด กลับหวาดกลัวที่จะต้องไปอาศัยอยู่ด้วย ทั้งโจทก์ที่ 2 ยังใช้กำลังหักหาญแย่งชิงตัวผู้เยาว์ ทำให้ผู้เยาว์ตกใจหวาดกลัว เครียดและวิตก มีอาการผิดปกติทางจิตใจซึ่งมีโอกาสพัฒนาไปสู่โรคทางจิตเวช ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าการกระทำดังกล่าวเป็นการใช้อำนาจปกครองเกี่ยวกับตัวผู้เยาว์โดยมิชอบ แม้ญาติของผู้เยาว์หรือพนักงานอัยการไม่ได้ร้องขอ ศาลก็มีอำนาจถอนอำนาจปกครองบางส่วนได้ตามมาตรา 1582 วรรคหนึ่ง เมื่อพิจารณาถึงความผาสุกของผู้เยาว์แล้ว จึงให้ถอนอำนาจปกครองของโจทก์ทั้งสองเฉพาะที่เกี่ยวกับการกำหนดที่อยู่อาศัยของผู้เยาว์ตามมาตรา 1567 (1) และตั้งจำเลยทั้งสองเป็นผู้ปกครองผู้เยาว์ในส่วนที่เกี่ยวกับการกำหนดที่อยู่อาศัยตามมาตรา 1585 วรรคหนึ่ง
บทสรุปคำพิพากษาที่คัดเลือกจากคลังข้อมูลวิจัยของสำนักงาน ลิงก์แหล่งที่มาระบุเอกสารที่ใช้ แต่การมีลิงก์เพียงอย่างเดียวไม่ได้ยืนยันว่าได้ตรวจสอบตรงกับต้นฉบับทางการของศาลแล้ว
สถิติการอ้างถึงในคำพิพากษาศาลฎีกา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 15 คดี (พ.ศ. 2525 ถึง 2567)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1218/2567 (2024) ค่าอุปการะเลี้ยงดูบุตรเปลี่ยนแปลงได้เมื่อบุตรย้ายไปอยู่กับอีกฝ่ายอย่างถาวร
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5160/2566 (2023)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 515/2560 (2017)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 94/2560 (2017)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 448/2546 (2003) คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 448/2546
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3461/2541 (1998)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6905/2538 (1995)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5183/2537 (1994)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
หลังหย่าใครมีอำนาจปกครองบุตร?
หลังหย่าโดยคำพิพากษา ศาลกำหนดว่าฝ่ายใดจะมีอำนาจปกครองบุตร (หรือทั้งสองฝ่ายร่วมกัน) หลังหย่าโดยความยินยอม บิดามารดาอาจตกลงและบันทึกไว้ในทะเบียนหย่า พ่อแม่ฝ่ายที่ไม่ได้รับอำนาจปกครองยังคงมีสิทธิเยี่ยมบุตร หากผู้ถืออำนาจปกครองใช้อำนาจในทางมิชอบ อีกฝ่ายสามารถร้องขอให้ศาลถอนอำนาจนั้นได้ตามมาตรา 1567
อ้างอิงมาตรานี้
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil and Commercial Code, s. 1567 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil and Commercial Code (Thailand), s. 1567. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1567/ (accessed 16 พฤศจิกายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.พ.พ. มาตรา 1567 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1567/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1567/"><p>ผู้ใช้อำนาจปกครองมีสิทธิ(๑) กำหนดที่อยู่ของบุตร(๒) ทำโทษบุตรเพื่อว่ากล่าวสั่งสอนหรือปรับพฤติกรรม โดยต้องไม่เป็นการกระทำทารุณกรรมหรือทำร้ายด้วยความรุนแรงต่อร่างกายหรือจิตใจ หรือกระทำโดยมิชอบ(๓) ให้บุตรทำการงานตามสมควรแก่ความสามารถและฐานานุรูป(๔) เรียกบุตรคืนจากบุคคลอื่นซึ่งกักบุตรไว้โดยมิชอบด้วยกฎหมาย</p><footer>Civil and Commercial Code, s. 1567 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1567/">ThaiLawOnline</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา