มาตรา 1567
ตัวบทกฎหมาย
ผู้ใช้อำนาจปกครองมีสิทธิ(๑) กำหนดที่อยู่ของบุตร(๒) ทำโทษบุตรเพื่อว่ากล่าวสั่งสอนหรือปรับพฤติกรรม โดยต้องไม่เป็นการกระทำทารุณกรรมหรือทำร้ายด้วยความรุนแรงต่อร่างกายหรือจิตใจ หรือกระทำโดยมิชอบ(๓) ให้บุตรทำการงานตามสมควรแก่ความสามารถและฐานานุรูป(๔) เรียกบุตรคืนจากบุคคลอื่นซึ่งกักบุตรไว้โดยมิชอบด้วยกฎหมาย
คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
คำแปลภาษาอังกฤษ
A person exercising parental power (natural guardian) has the right: 1. to determine the child’s place of residence; 2. to punish the child in order to admonish, instruct or correct the child’s behaviour, provided that it must not amount to cruelty, or to violent harm to the body or the mind, or be done improperly; 3. to require the child to do such work as may be reasonable to his ability and condition in life; 4. to demand the return of the child from any person who unlawfully detains him.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 1567 เป็นส่วนหนึ่งของบรรพ 5 (ครอบครัว) แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เนื้อหานี้รอการจัดทำหมายเหตุของสำนักงาน ตัวบทภาษาไทยข้างต้นคัดลอกจากต้นฉบับของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ
สำหรับทนายความ: บิดามารดาที่สมรสกันใช้อำนาจปกครองร่วมกัน เมื่อหย่าศาลกำหนดอำนาจปกครองและพ่อแม่ฝ่ายที่ไม่ได้รับอำนาจยังคงมีสิทธิเยี่ยมเยียน การถอนอำนาจต้องดำเนินการทางศาล สำหรับประชาชน: อำนาจปกครองไม่สิ้นสุดเมื่อหย่า ท่านยังคงเป็นผู้แทนโดยชอบธรรมของบุตรจนกว่าศาลจะสั่งเป็นอย่างอื่น
ความเป็นมาทางกฎหมาย
มาตรา 1567 ใช้บังคับมาตั้งแต่การปรับปรุง พ.ศ. 2519 พระราชบัญญัติสมรสเท่าเทียม (ฉบับที่ 24) พ.ศ. 2567 ยืนยันว่าอำนาจปกครองสามารถเป็นของคู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งหรือทั้งสองในการสมรสเพศเดียวกันในเกณฑ์เดียวกับการสมรสอื่น
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 515/2560 (2017)
มาตรา 1567 (1) ให้ผู้ใช้อำนาจปกครองมีสิทธิกำหนดที่อยู่ของบุตร เมื่อบิดามารดาใช้อำนาจปกครองเกี่ยวกับตัวผู้เยาว์โดยมิชอบ มาตรา 1582 วรรคหนึ่ง ให้ศาลถอนอำนาจปกครองเสียบางส่วนได้ และศาลมีอำนาจสั่งเองได้แม้ญาติของผู้เยาว์หรือพนักงานอัยการมิได้ร้องขอ ทั้งอาจตั้งบุคคลอื่นเป็นผู้ปกครองเฉพาะในส่วนนั้นได้ตามมาตรา 1585 วรรคหนึ่ง อำนาจถอนจึงมาจากมาตรา 1582 มิใช่จากมาตรา 1567 และการถอนอาจจำกัดอยู่เพียงสิทธิกำหนดที่อยู่อาศัยของผู้เยาว์ โดยมิได้ถอนอำนาจปกครองทั้งหมด
โจทก์ทั้งสองซึ่งเป็นบิดามารดาฟ้องขอให้จำเลยทั้งสองส่งมอบบุตรผู้เยาว์คืน ข้อเท็จจริงได้ความว่าโจทก์ทั้งสองไม่มาดูแลเอาใจใส่ผู้เยาว์ ไม่ช่วยค่าอุปการะเลี้ยงดู และไม่มาเยี่ยมผู้เยาว์ตามสมควร ทำให้ผู้เยาว์แม้รู้ว่าโจทก์ทั้งสองเป็นบิดามารดาแต่ไม่รู้สึกว่ามีความสัมพันธ์อบอุ่นใกล้ชิด กลับหวาดกลัวที่จะต้องไปอาศัยอยู่ด้วย ทั้งโจทก์ที่ 2 ยังใช้กำลังหักหาญแย่งชิงตัวผู้เยาว์ ทำให้ผู้เยาว์ตกใจหวาดกลัว เครียดและวิตก มีอาการผิดปกติทางจิตใจซึ่งมีโอกาสพัฒนาไปสู่โรคทางจิตเวช ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าการกระทำดังกล่าวเป็นการใช้อำนาจปกครองเกี่ยวกับตัวผู้เยาว์โดยมิชอบ แม้ญาติของผู้เยาว์หรือพนักงานอัยการไม่ได้ร้องขอ ศาลก็มีอำนาจถอนอำนาจปกครองบางส่วนได้ตามมาตรา 1582 วรรคหนึ่ง เมื่อพิจารณาถึงความผาสุกของผู้เยาว์แล้ว จึงให้ถอนอำนาจปกครองของโจทก์ทั้งสองเฉพาะที่เกี่ยวกับการกำหนดที่อยู่อาศัยของผู้เยาว์ตามมาตรา 1567 (1) และตั้งจำเลยทั้งสองเป็นผู้ปกครองผู้เยาว์ในส่วนที่เกี่ยวกับการกำหนดที่อยู่อาศัยตามมาตรา 1585 วรรคหนึ่ง
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 15 คดี (พ.ศ. 2525 ถึง 2567)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1218/2567 (2024) ค่าอุปการะเลี้ยงดูบุตรเปลี่ยนแปลงได้เมื่อบุตรย้ายไปอยู่กับอีกฝ่ายอย่างถาวร
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5160/2566 (2023)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 515/2560 (2017)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 94/2560 (2017)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 448/2546 (2003)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3461/2541 (1998)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6905/2538 (1995)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5183/2537 (1994)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
หลังหย่าใครมีอำนาจปกครองบุตร?
หลังหย่าโดยคำพิพากษา ศาลกำหนดว่าฝ่ายใดจะมีอำนาจปกครองบุตร (หรือทั้งสองฝ่ายร่วมกัน) หลังหย่าโดยความยินยอม บิดามารดาอาจตกลงและบันทึกไว้ในทะเบียนหย่า พ่อแม่ฝ่ายที่ไม่ได้รับอำนาจปกครองยังคงมีสิทธิเยี่ยมบุตร หากผู้ถืออำนาจปกครองใช้อำนาจในทางมิชอบ อีกฝ่ายสามารถร้องขอให้ศาลถอนอำนาจนั้นได้ตามมาตรา 1567
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil and Commercial Code, s. 1567 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil and Commercial Code (Thailand), s. 1567. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1567/ (accessed 17 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.พ.พ. มาตรา 1567 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1567/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1567/"><p>ผู้ใช้อำนาจปกครองมีสิทธิ(๑) กำหนดที่อยู่ของบุตร(๒) ทำโทษบุตรเพื่อว่ากล่าวสั่งสอนหรือปรับพฤติกรรม โดยต้องไม่เป็นการกระทำทารุณกรรมหรือทำร้ายด้วยความรุนแรงต่อร่างกายหรือจิตใจ หรือกระทำโดยมิชอบ(๓) ให้บุตรทำการงานตามสมควรแก่ความสามารถและฐานานุรูป(๔) เรียกบุตรคืนจากบุคคลอื่นซึ่งกักบุตรไว้โดยมิชอบด้วยกฎหมาย</p><footer>Civil and Commercial Code, s. 1567 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1567/">ThaiLawOnline</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา