มาตรา 1654: เวลาที่พิจารณาความสามารถของผู้ทำพินัยกรรมและผู้รับพินัยกรรม

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1790/2530 (1987)

   พินัยกรรมแบบเอกสารฝ่ายเมืองซึ่งทำขึ้นโดยทางราชการ แม้จะจัดทำในโรงพยาบาลก็ไม่จำต้องให้แพทย์รับรอง เพราะการจะพิจารณาว่าผู้ทำพินัยกรรมมีสติสัมปชัญญะดีหรือไม่นั้น นายอำเภอหรือปลัดอำเภอผู้ทำพินัยกรรมย่อมมีความรู้ความสามารถพอที่จะพิจารณาได้ ข้อนี้เป็นเรื่องของแบบแห่งพินัยกรรมเอกสารฝ่ายเมือง มิใช่เรื่องของมาตรา 1654 ซึ่งวางหลักไว้เองว่าความสามารถของผู้ทำพินัยกรรมนั้นให้พิจารณาแต่ในเวลาที่ทำพินัยกรรมเท่านั้น คำพิพากษาเดียวกันยังวินิจฉัยว่า คำร้องขอตั้งผู้จัดการมรดกแม้มิได้ระบุเหตุขัดข้องในการจัดการมรดกไว้ แต่ได้ระบุว่าผู้ร้องเป็นผู้มีส่วนได้เสียและได้แนบสำเนาสูติบัตรของผู้รับพินัยกรรมมาแสดงว่าเป็นผู้เยาว์ ก็ถือว่าเป็นคำร้องที่ชอบด้วยกฎหมาย ผู้ร้องมีอำนาจยื่นคำร้องได้ตามมาตรา 1713 (1) และประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 55

   มีการทำพินัยกรรมแบบเอกสารฝ่ายเมืองขึ้นในโรงพยาบาล และมีการโต้แย้งว่าไม่มีใบรับรองแพทย์เกี่ยวกับสภาพจิตของผู้ทำพินัยกรรม ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าพินัยกรรมแบบเอกสารฝ่ายเมืองซึ่งทำขึ้นโดยทางราชการนั้นไม่จำต้องให้แพทย์รับรอง เพราะนายอำเภอหรือปลัดอำเภอผู้ทำพินัยกรรมย่อมมีความรู้ความสามารถพอที่จะพิจารณาว่าผู้ทำพินัยกรรมมีสติสัมปชัญญะดีหรือไม่ และวินิจฉัยด้วยว่าคำร้องขอตั้งผู้จัดการมรดกแม้มิได้ระบุเหตุขัดข้องในการจัดการมรดก แต่ได้ระบุว่าผู้ร้องเป็นผู้มีส่วนได้เสียและแนบสำเนาสูติบัตรของผู้รับพินัยกรรมมาให้เห็นว่าเป็นผู้เยาว์ ก็เป็นคำร้องที่ชอบด้วยกฎหมาย ผู้ร้องมีอำนาจยื่นคำร้องได้ตามมาตรา 1713 (1) และ ป.วิ.พ. มาตรา 55 คำพิพากษานี้มิได้วินิจฉัยโดยอาศัยหลักเรื่องเวลาตามมาตรา 1654

   อ่านคำพิพากษาฉบับเต็ม (deka.in.th)

คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา