ตั้งแต่ปี 2006 เป็นต้นมา · ใบอนุญาตทนายความเลขที่ 3149/2556 +66 87 225 1340 (EN/FR) +66 87 414 9288 (TH) WhatsApp

บรรพ 2: หนี้

มาตรา 218: การพ้นวิสัยที่เกิดจากฝ่ายลูกหนี้

ลักษณะ 1 บทเบ็ดเสร็จทั่วไป หมวด 2 ผลแห่งหนี้ ส่วนที่ 1 การไม่ชำระหนี้

ตัวบทของมาตรา

ตัวบทกฎหมาย

ถ้าการชำระหนี้กลายเป็นพ้นวิสัยจะทำได้ เพราะพฤติการณ์อันใดอันหนึ่งซึ่งลูกหนี้ต้องรับผิดชอบไซร้ ท่านว่าลูกหนี้จะต้องใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่เจ้าหนี้เพื่อค่าเสียหายอย่างใด ๆ อันเกิดแต่การไม่ชำระหนี้นั้นในกรณีที่การชำระหนี้กลายเป็นพ้นวิสัยแต่เพียงบางส่วน ถ้าหากว่าส่วนที่ยังเป็นวิสัยจะทำได้นั้นจะเป็นอันไร้ประโยชน์แก่เจ้าหนี้แล้ว เจ้าหนี้จะไม่ยอมรับชำระหนี้ส่วนที่ยังเป็นวิสัยจะทำได้นั้นแล้ว และเรียกค่าสินไหมทดแทนเพื่อการไม่ชำระหนี้เสียทั้งหมดทีเดียวก็ได้

คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา

คำแปลภาษาอังกฤษ

If performance becomes impossible by reason of any circumstance for which the debtor is responsible, the debtor shall compensate the creditor for any damage arising from the non-performance.

If performance becomes impossible only in part, and the part still possible is of no use to the creditor, the creditor may refuse to accept performance of the part still possible and claim compensation for non-performance of the whole obligation.

ตรวจสอบกับตัวบทภาษาไทยแล้ว 6 พฤศจิกายน 2026

ต้องการทนายความ? หากมาตรานี้เกี่ยวกับเรื่องของท่าน ปรึกษาสำนักงานกฎหมายของเราได้ทางออนไลน์ เป็นภาษาไทยหรือภาษาอังกฤษ นัดปรึกษาออนไลน์ →

หมายเหตุของสำนักงาน

มาตรา 218 เป็นบทคู่กับมาตรา 219 (พ้นวิสัยโดยมิใช่ความผิด) ทั้งคู่จัดสรรความเสี่ยงจากการพ้นวิสัยภายหลังในสัญญา ลูกหนี้รับผิดทั้งจากการจงใจและประมาท รวมถึงการกระทำของลูกจ้างหรือตัวแทน (มาตรา 220) ในกรณีพ้นวิสัยบางส่วน เจ้าหนี้อาจรับชำระส่วนที่เหลือและเรียกค่าเสียหายส่วนต่าง หรือเลิกสัญญาทั้งหมดหากส่วนที่เหลือไม่เป็นประโยชน์

สำคัญสูง

ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ

ทนายความ: การนำมาตรา 218 ใช้ ต้องพิสูจน์ว่าเหตุพ้นวิสัยอยู่ในความเสี่ยงของลูกหนี้ เหตุสุดวิสัยตัดความรับผิด ประชาชนทั่วไป: หากคู่สัญญาไม่สามารถปฏิบัติตามสัญญาเพราะเหตุที่ตนต้องรับผิดชอบ ท่านมีสิทธิเรียกค่าเสียหายได้ และหากส่วนที่เหลือไร้ประโยชน์ ท่านอาจปฏิเสธทั้งหมด

ความเป็นมาทางกฎหมาย

บัญญัติมาแต่เดิมในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ยังไม่มีการแก้ไขเพิ่มเติมที่สำคัญ

คำสำคัญ

  • การชำระหนี้พ้นวิสัย
  • ความรับผิดของลูกหนี้
  • ค่าสินไหมทดแทน
  • พ้นวิสัยบางส่วน

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

  1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 22/2536 (1993)

    ผู้รับฝากโดยมีบำเหน็จที่คืนทรัพย์ไม่ได้เพราะการกระทำของลูกจ้างตนเองต้องรับผิดชดใช้ราคาทรัพย์

    ผู้รับฝากโดยมีบำเหน็จไม่ใช้ความระมัดระวังดูแลทรัพย์สินที่ฝาก ทำให้คืนทรัพย์ไม่ได้ ต้องใช้ราคาแทน

    อ่านข้อความจาก deka.in.th (สำเนาจากแหล่งข้อมูลทุติยภูมิ)

  2. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5671/2534 (1991)

    เมื่อการชำระหนี้ตามคำมั่นส่วนตัวพ้นวิสัยเพราะบุคคลภายนอกปฏิเสธ เจ้าหนี้มีสิทธิเรียกค่าสินไหมทดแทนตามมาตรา 218

    จำเลยผูกพันโอนที่ดินของบริษัทตามสัญญาประนีประนอมส่วนตัว เมื่อผู้ถือหุ้นคัดค้าน การโอนพ้นวิสัย เปิดช่องเรียกค่าสินไหมทดแทนตามมาตรา 218

    อ่านข้อความจาก deka.in.th (สำเนาจากแหล่งข้อมูลทุติยภูมิ)

บทสรุปคำพิพากษาที่คัดเลือกจากคลังข้อมูลวิจัยของสำนักงาน ลิงก์แหล่งที่มาระบุเอกสารที่ใช้ แต่การมีลิงก์เพียงอย่างเดียวไม่ได้ยืนยันว่าได้ตรวจสอบตรงกับต้นฉบับทางการของศาลแล้ว

หน้าคำพิพากษาศาลฎีกาบนเว็บไซต์นี้ที่เกี่ยวกับมาตรานี้

แสดงคำพิพากษาที่อ้างถึงมาตรานี้ในฐานข้อมูลของเรา ดูคำพิพากษาเพิ่มเติมได้ที่ส่วนคำพิพากษาศาลฎีกา

สถิติการอ้างถึงในคำพิพากษาศาลฎีกา 14

มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 14 คดี (พ.ศ. 2491 ถึง 2568)

ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง

รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน

มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ

มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี

นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ

อ้างอิงมาตรานี้

วิธีอ้างอิงมาตรานี้

  • อ้างอิงแบบทั่วไป Civil and Commercial Code, s. 218 (Thailand)
  • อ้างอิงแบบวิชาการ Civil and Commercial Code (Thailand), s. 218. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-218/ (accessed 17 พฤศจิกายน 2026).
  • อ้างอิงแบบไทย ป.พ.พ. มาตรา 218
  • ลิงก์ถาวร https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-218/
  • โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น <blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-218/"><p>ถ้าการชำระหนี้กลายเป็นพ้นวิสัยจะทำได้ เพราะพฤติการณ์อันใดอันหนึ่งซึ่งลูกหนี้ต้องรับผิดชอบไซร้ ท่านว่าลูกหนี้จะต้องใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่เจ้าหนี้เพื่อค่าเสียหายอย่างใด ๆ อันเกิดแต่การไม่ชำระหนี้นั้นในกรณีที่การชำระหนี้กลายเป็นพ้นวิสัยแต่เพียงบางส่วน ถ้าหากว่าส่วนที่ยังเป็นวิสัยจะทำได้นั้นจะเป็นอันไร้ประโยชน์แก่เจ้าหนี้แล้ว เจ้าหนี้จะไม่ยอมรับชำระหนี้ส่วนที่ยังเป็นวิสัยจะทำได้นั้นแล้ว และเรียกค่าสินไหมทดแทนเพื่อการไม่ชำระหนี้เสียทั้งหมดทีเดียวก็ได้</p><footer>Civil and Commercial Code, s. 218 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-218/">ThaiLawOnline</a></footer></blockquote>

ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา

เนื้อหานี้จัดทำเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนนำไปใช้กับกรณีจริง

เลื่อนขึ้น
WhatsApp LINE โทร จอง