มาตรา 222 — ขอบเขตค่าเสียหาย — หลักความคาดเห็นได้
ตัวบทกฎหมาย
การเรียกเอาค่าเสียหายนั้น ได้แก่เรียกค่าสินไหมทดแทนเพื่อความเสียหายเช่นที่ตามปกติย่อมเกิดขึ้นแต่การไม่ชำระหนี้นั้นเจ้าหนี้จะเรียกค่าสินไหมทดแทนได้ แม้กระทั่งเพื่อความเสียหายอันเกิดแต่พฤติการณ์พิเศษ หากว่าคู่กรณีที่เกี่ยวข้องได้คาดเห็นหรือควรจะได้คาดเห็นพฤติการณ์เช่นนั้นล่วงหน้าก่อนแล้ว
คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
คำแปลภาษาอังกฤษ
The claim of damages is for compensation for all such damage as usually arises from non performance. The creditor may demand compensation even for such damage as has arisen from special circumstances, if the party concerned foresaw or ought to have foreseen such circumstances.
คำแปลนี้ยังไม่ได้รับการรับรองจากสำนักงาน — โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 222 รับเอาหลัก Hadley v. Baxendale (หลักความคาดเห็นได้) เข้ามาในกฎหมายไทย ในทางปฏิบัติเป็นบทที่ถูกโต้แย้งมากที่สุด: จำเลยมักโต้ว่าความเสียหายที่โจทก์เรียก (การหยุดดำเนินธุรกิจต่อเนื่อง ความเสียหายต่อชื่อเสียง สัญญาปลายทางที่เสียไป) ไม่ใช่สิ่งที่คาดเห็นได้ ส่วนโจทก์มักอ้างว่าเป็นผลธรรมดาของการผิดสัญญา เคล็ดลับการดำเนินคดี: สร้างหลักฐานเรื่องความคาดเห็นได้ตั้งแต่ขั้นทำสัญญา โดยใส่อารัมภบทระบุวัตถุประสงค์ของคู่สัญญา รายได้ที่คาดหวัง และพันธกรณีปลายทาง
ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ
ทนายความ: ค่าเสียหายปกติไม่ต้องพิสูจน์พฤติการณ์พิเศษ ส่วนค่าเสียหายพิเศษต้องพิสูจน์ว่าคู่กรณีได้คาดเห็นหรือควรคาดเห็นในขณะทำสัญญา ประชาชนทั่วไป: ท่านเรียกค่าเสียหายปกติได้เสมอ แต่ค่าเสียหายผิดปกติสูงต้องพิสูจน์ว่าอีกฝ่ายรู้หรือควรรู้ตั้งแต่ตอนทำสัญญา
ความเป็นมาทางกฎหมาย
บัญญัติมาแต่เดิมในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ยังไม่มีการแก้ไขเพิ่มเติมที่สำคัญ
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4844/2545 (2002)
ความเสียหายจากสินค้าสูญหายในความดูแลของผู้รับฝากวัดจากราคาตลาดเป็นค่าเสียหายปกติตามมาตรา 222
ผู้รับฝากโดยมีบำเหน็จร่วมรับผิดชอบความสูญหายของสินค้าฝาก ค่าเสียหายวัดจากราคาตลาดของสินค้าที่สูญหายตามหลักมาตรา 222
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2438/2545 (2002)
ค่าเสียหายจากการส่งมอบงานก่อสร้างล่าช้าวัดจากความเสียหายที่ตามปกติและพึงคาดเห็นได้ว่าจะเกิดขึ้นตามมาตรา 222
ในสัญญาจ้างก่อสร้าง ศาลพิจารณาว่าค่าเสียหายอันเกิดจากการส่งมอบงานล่าช้าหรือบกพร่องเป็นค่าเสียหายที่ตามปกติย่อมเกิดขึ้นตามหลักมาตรา 222
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
คำถามที่พบบ่อย
ค่าเสียหายปกติกับค่าเสียหายพิเศษตามมาตรา 222 ต่างกันอย่างไร?
ค่าเสียหายปกติ คือความเสียหายที่ตามปกติย่อมเกิดขึ้นจากการไม่ชำระหนี้ประเภทนั้น เรียกได้โดยไม่ต้องพิสูจน์พิเศษ ส่วนค่าเสียหายพิเศษ คือความเสียหายจากพฤติการณ์เฉพาะของคู่กรณี จะเรียกได้ต่อเมื่อฝ่ายที่ผิดสัญญาได้คาดเห็นหรือควรคาดเห็นพฤติการณ์นั้นแล้วขณะทำสัญญา