ตั้งแต่ปี 2006 เป็นต้นมา · ใบอนุญาตทนายความเลขที่ 3149/2556 +66 87 225 1340 (EN/FR) +66 87 414 9288 (TH) WhatsApp

บรรพ 2: หนี้

มาตรา 222: ขอบเขตค่าเสียหาย, หลักความคาดเห็นได้

ลักษณะ 1 บทเบ็ดเสร็จทั่วไป หมวด 2 ผลแห่งหนี้ ส่วนที่ 1 การไม่ชำระหนี้

ตัวบทของมาตรา

ตัวบทกฎหมาย

การเรียกเอาค่าเสียหายนั้น ได้แก่เรียกค่าสินไหมทดแทนเพื่อความเสียหายเช่นที่ตามปกติย่อมเกิดขึ้นแต่การไม่ชำระหนี้นั้นเจ้าหนี้จะเรียกค่าสินไหมทดแทนได้ แม้กระทั่งเพื่อความเสียหายอันเกิดแต่พฤติการณ์พิเศษ หากว่าคู่กรณีที่เกี่ยวข้องได้คาดเห็นหรือควรจะได้คาดเห็นพฤติการณ์เช่นนั้นล่วงหน้าก่อนแล้ว

คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา

คำแปลภาษาอังกฤษ

A claim for damages is a claim for compensation for such damage as ordinarily results from the non-performance.

The creditor may claim compensation even for damage arising from special circumstances, if the party concerned foresaw or ought to have foreseen those circumstances in advance.

ตรวจสอบกับตัวบทภาษาไทยแล้ว 6 พฤศจิกายน 2026

ต้องการทนายความ? หากมาตรานี้เกี่ยวกับเรื่องของท่าน ปรึกษาสำนักงานกฎหมายของเราได้ทางออนไลน์ เป็นภาษาไทยหรือภาษาอังกฤษ นัดปรึกษาออนไลน์ →

หมายเหตุของสำนักงาน

มาตรา 222 รับเอาหลัก Hadley v. Baxendale (หลักความคาดเห็นได้) เข้ามาในกฎหมายไทย ในทางปฏิบัติเป็นบทที่ถูกโต้แย้งมากที่สุด: จำเลยมักโต้ว่าความเสียหายที่โจทก์เรียก (การหยุดดำเนินธุรกิจต่อเนื่อง ความเสียหายต่อชื่อเสียง สัญญาปลายทางที่เสียไป) ไม่ใช่สิ่งที่คาดเห็นได้ ส่วนโจทก์มักอ้างว่าเป็นผลธรรมดาของการผิดสัญญา เคล็ดลับการดำเนินคดี: สร้างหลักฐานเรื่องความคาดเห็นได้ตั้งแต่ขั้นทำสัญญา โดยใส่อารัมภบทระบุวัตถุประสงค์ของคู่สัญญา รายได้ที่คาดหวัง และพันธกรณีปลายทาง

สำคัญสูง

ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ

ทนายความ: ค่าเสียหายปกติไม่ต้องพิสูจน์พฤติการณ์พิเศษ ส่วนค่าเสียหายพิเศษต้องพิสูจน์ว่าคู่กรณีได้คาดเห็นหรือควรคาดเห็นในขณะทำสัญญา ประชาชนทั่วไป: ท่านเรียกค่าเสียหายปกติได้เสมอ แต่ค่าเสียหายผิดปกติสูงต้องพิสูจน์ว่าอีกฝ่ายรู้หรือควรรู้ตั้งแต่ตอนทำสัญญา

ความเป็นมาทางกฎหมาย

บัญญัติมาแต่เดิมในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ยังไม่มีการแก้ไขเพิ่มเติมที่สำคัญ

คำสำคัญ

  • ความคาดเห็นได้
  • ขอบเขตค่าสินไหมทดแทน
  • ค่าเสียหายปกติ
  • พฤติการณ์พิเศษ
  • การผิดสัญญา

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

  1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4844/2545 (2002)

    ค่าขาดกำไรจากการขายสินค้าเป็นความเสียหายอันเกิดแต่พฤติการณ์พิเศษซึ่งผู้รับฝากควรจะได้คาดเห็น จึงเรียกได้ตามมาตรา ๒๒๒ วรรคสอง ส่วนราคาสินค้าที่สูญหายนั้นเรียกได้ตามความรับผิดของผู้รับฝากทรัพย์โดยมีบำเหน็จตามมาตรา ๖๕๗ และมาตรา ๖๕๙

    จำเลยจัดหาสถานที่รับฝากสินค้าให้โจทก์ในต่างประเทศและเรียกเก็บค่าเก็บรักษาสินค้าในนามของตน จำเลยกับพวกจึงเป็นตัวการร่วมกันรับฝากสินค้าโดยมีบำเหน็จค่าฝากตามมาตรา ๖๕๗ และมาตรา ๖๕๙ วรรคสอง เมื่อมิได้ใช้ความระมัดระวังและใช้ฝีมือเยี่ยงผู้มีวิชาชีพตามมาตรา ๖๕๙ วรรคสาม จึงต้องรับผิดในการที่สินค้าสูญหาย และจะอ้างเหตุสุดวิสัยหาได้ไม่ ทั้งเมื่อจำเลยทราบดีว่าโจทก์สั่งสินค้ามาเพื่อขายหากำไรในประเทศไทยและเคยรับจัดการขนส่งให้โจทก์มาหลายปี จำเลยย่อมควรคาดเห็นได้ว่าโจทก์จะได้รับความเสียหายเป็นค่าขาดกำไรจากการขาย จึงต้องรับผิดในความเสียหายอันเกิดแต่พฤติการณ์พิเศษนี้ตามมาตรา ๒๒๒ วรรคสอง

    อ่านข้อความจาก deka.in.th (สำเนาจากแหล่งข้อมูลทุติยภูมิ)

  2. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2438/2545 (2002)

    ค่าเสียหายจากการส่งมอบงานก่อสร้างล่าช้าวัดจากความเสียหายที่ตามปกติและพึงคาดเห็นได้ว่าจะเกิดขึ้นตามมาตรา 222

    ในสัญญาจ้างก่อสร้าง ศาลพิจารณาว่าค่าเสียหายอันเกิดจากการส่งมอบงานล่าช้าหรือบกพร่องเป็นค่าเสียหายที่ตามปกติย่อมเกิดขึ้นตามหลักมาตรา 222

    อ่านข้อความจาก deka.in.th (สำเนาจากแหล่งข้อมูลทุติยภูมิ)

บทสรุปคำพิพากษาที่คัดเลือกจากคลังข้อมูลวิจัยของสำนักงาน ลิงก์แหล่งที่มาระบุเอกสารที่ใช้ แต่การมีลิงก์เพียงอย่างเดียวไม่ได้ยืนยันว่าได้ตรวจสอบตรงกับต้นฉบับทางการของศาลแล้ว

หน้าคำพิพากษาศาลฎีกาบนเว็บไซต์นี้ที่เกี่ยวกับมาตรานี้

แสดงคำพิพากษาที่อ้างถึงมาตรานี้ในฐานข้อมูลของเรา ดูคำพิพากษาเพิ่มเติมได้ที่ส่วนคำพิพากษาศาลฎีกา

สถิติการอ้างถึงในคำพิพากษาศาลฎีกา 75

มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 75 คดี (พ.ศ. 2489 ถึง 2568)

ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง

  • คำพิพากษาฎีกาที่ 1879/2565 (2022)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 2884/2563 (2020)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 5618/2559 (2016)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 3999/2559 (2016)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 15019/2558 (2015)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 19385/2556 (2013)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 18292/2556 (2013)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 15641/2555 (2012)

รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน

มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ

มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี

นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ

คำถามที่พบบ่อย

ค่าเสียหายปกติกับค่าเสียหายพิเศษตามมาตรา 222 ต่างกันอย่างไร?

ค่าเสียหายปกติ คือความเสียหายที่ตามปกติย่อมเกิดขึ้นจากการไม่ชำระหนี้ประเภทนั้น เรียกได้โดยไม่ต้องพิสูจน์พิเศษ ส่วนค่าเสียหายพิเศษ คือความเสียหายจากพฤติการณ์เฉพาะของคู่กรณี จะเรียกได้ต่อเมื่อฝ่ายที่ผิดสัญญาได้คาดเห็นหรือควรคาดเห็นพฤติการณ์นั้นแล้วขณะทำสัญญา

อ้างอิงมาตรานี้

วิธีอ้างอิงมาตรานี้

  • อ้างอิงแบบทั่วไป Civil and Commercial Code, s. 222 (Thailand)
  • อ้างอิงแบบวิชาการ Civil and Commercial Code (Thailand), s. 222. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-222/ (accessed 19 พฤศจิกายน 2026).
  • อ้างอิงแบบไทย ป.พ.พ. มาตรา 222
  • ลิงก์ถาวร https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-222/
  • โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น <blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-222/"><p>การเรียกเอาค่าเสียหายนั้น ได้แก่เรียกค่าสินไหมทดแทนเพื่อความเสียหายเช่นที่ตามปกติย่อมเกิดขึ้นแต่การไม่ชำระหนี้นั้นเจ้าหนี้จะเรียกค่าสินไหมทดแทนได้ แม้กระทั่งเพื่อความเสียหายอันเกิดแต่พฤติการณ์พิเศษ หากว่าคู่กรณีที่เกี่ยวข้องได้คาดเห็นหรือควรจะได้คาดเห็นพฤติการณ์เช่นนั้นล่วงหน้าก่อนแล้ว</p><footer>Civil and Commercial Code, s. 222 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-222/">ThaiLawOnline</a></footer></blockquote>

ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา

เนื้อหานี้จัดทำเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนนำไปใช้กับกรณีจริง

เลื่อนขึ้น
WhatsApp LINE โทร จอง