มาตรา 856 — สัญญาบัญชีเดินสะพัด — บทนิยาม
ตัวบทกฎหมาย
อันว่าสัญญาบัญชีเดินสะพัดนั้น คือสัญญาซึ่งบุคคลสองคนตกลงกันว่าสืบแต่นั้นไป หรือในชั่วเวลากำหนดอันใดอันหนึ่ง ให้ตัดทอนบัญชีหนี้ทั้งหมดหรือแต่บางส่วนอันเกิดขึ้นแต่กิจการในระหว่างเขาทั้งสองนั้นหักกลบลบกัน และคงชำระแต่ส่วนที่เป็นจำนวนคงเหลือโดยดุลยภาค
คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 856 เป็นส่วนหนึ่งของบรรพ 3 (เอกเทศสัญญา) แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เนื้อหานี้รอการจัดทำหมายเหตุของสำนักงาน ตัวบทภาษาไทยข้างต้นคัดลอกจากต้นฉบับของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ
สำหรับทนายความ: วงเงินเบิกเงินเกินบัญชีของธนาคารที่ดำเนินธุรกรรมอย่างต่อเนื่องถือเป็นสัญญาบัญชีเดินสะพัดตามมาตรา 856 การทบต้นดอกเบี้ยเป็นไปได้ตามประเพณีการค้าของธนาคาร สำหรับประชาชนทั่วไป: วงเงินเบิกเงินเกินบัญชีคือการจัดการบัญชีเดินสะพัด ยอดคงค้างสุทธิคือสิ่งที่คุณต้องชำระ และธนาคารสามารถทบต้นดอกเบี้ยได้ตามประเพณีการค้า
ความเป็นมาทางกฎหมาย
บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ฉบับเดิม ไม่มีการแก้ไขสาระสำคัญในภายหลัง
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 469/2543 (2000)
สัญญาบัญชีเดินสะพัดตามมาตรา 856 ไม่มีแบบเฉพาะ อาจเกิดจากการตกลงอย่างชัดแจ้งหรืออนุมานจากพฤติการณ์ของคู่สัญญาและเอกสารทางธนาคาร
สัญญาบัญชีเดินสะพัดตามมาตรา 856 ไม่มีแบบเฉพาะและไม่ต้องทำหลักฐานเป็นหนังสือ อาจเกิดจากการตกลงอย่างชัดแจ้งหรือจากพฤติการณ์ของคู่สัญญา รวมถึงเงื่อนไขในคำขอเปิดบัญชีกระแสรายวัน
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 7821/2542 (1999)
วงเงินเบิกเงินเกินบัญชีที่ไม่มีกำหนดเวลาถือเป็นบัญชีเดินสะพัดตลอดที่มีธุรกรรม ยอดคงเหลือกลายเป็นหนี้ธรรมดาเมื่อมีการทวงถามขั้นสุดท้ายหรือตกลงเลิกสัญญา
วงเงินเบิกเงินเกินบัญชีที่ไม่มีกำหนดสิ้นสุดดำเนินต่อไปในฐานะบัญชีเดินสะพัดตลอดเวลาที่มีธุรกรรม สิ้นสุดเมื่อคู่สัญญาตกลงเลิกหรือธนาคารทวงถามขั้นสุดท้าย ณ จุดนั้นยอดคงเหลือกลายเป็นหนี้ธรรมดา
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 56 คดี (พ.ศ. 2509 ถึง 2568)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2710/2568 (2025) การบังคับจำนองหลังการแก้ไข ป.พ.พ. ฉบับที่ 20 พ.ศ. 2557 — ต้องส่งหนังสือบอกกล่าวให้เวลาชำระไม่น้อยกว่า 60 วัน แม้สัญญาทำก่อน
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3837/2564 (2021)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 9043/2554 (2011)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1383/2554 (2011)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 10262/2550 (2007)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1690/2550 (2007)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1584/2548 (2005)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 469/2543 (2000)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
- มาตรา 859 13
- มาตรา 655 8
- มาตรา 193/30 6
- มาตรา 193/34 6
- ป.วิ.แพ่ง มาตรา 142 5
- มาตรา 728 3
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil and Commercial Code, s. 856 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil and Commercial Code (Thailand), s. 856. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-856/ (accessed 8 สิงหาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.พ.พ. มาตรา 856 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-856/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-856/"><p>อันว่าสัญญาบัญชีเดินสะพัดนั้น คือสัญญาซึ่งบุคคลสองคนตกลงกันว่าสืบแต่นั้นไป หรือในชั่วเวลากำหนดอันใดอันหนึ่ง ให้ตัดทอนบัญชีหนี้ทั้งหมดหรือแต่บางส่วนอันเกิดขึ้นแต่กิจการในระหว่างเขาทั้งสองนั้นหักกลบลบกัน และคงชำระแต่ส่วนที่เป็นจำนวนคงเหลือโดยดุลยภาค</p><footer>Civil and Commercial Code, s. 856 (Thailand) — <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-856/">ThaiLawOnline</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา