มาตรา 856: สัญญาบัญชีเดินสะพัด, บทนิยาม

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 469/2543 (2000)

   สัญญาบัญชีเดินสะพัดตามมาตรา 856 ไม่มีแบบเฉพาะ อาจเกิดจากการตกลงอย่างชัดแจ้งหรืออนุมานจากพฤติการณ์ของคู่สัญญาและเอกสารทางธนาคาร

   สัญญาบัญชีเดินสะพัดตามมาตรา 856 ไม่มีแบบเฉพาะและไม่ต้องทำหลักฐานเป็นหนังสือ อาจเกิดจากการตกลงอย่างชัดแจ้งหรือจากพฤติการณ์ของคู่สัญญา รวมถึงเงื่อนไขในคำขอเปิดบัญชีกระแสรายวัน

   อ่านคำพิพากษาฉบับเต็ม (deka.in.th)

2. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 7821/2542 (1999)

   สัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชีที่มิได้กำหนดเวลาสิ้นสุดเป็นสัญญาบัญชีเดินสะพัด ซึ่งจะสิ้นสุดลงต่อเมื่อคู่สัญญาตกลงเลิกสัญญาต่อกัน หรือเมื่อฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งเรียกร้องให้หักทอนบัญชีและให้ชำระหนี้ที่มีต่อกัน สิทธิเรียกร้องของเจ้าหนี้ย่อมเกิดขึ้น ณ เวลานั้น ตามมาตรา 856 และมาตรา 859 และตราบใดที่ยังมิได้เลิกสัญญา เจ้าหนี้ย่อมคิดดอกเบี้ยทบต้นได้ ส่วนการปรับอัตราดอกเบี้ยให้สูงขึ้นภายหลังบอกเลิกสัญญาแล้ว โดยอาศัยประกาศเรื่องอัตราดอกเบี้ยสำหรับสินเชื่อที่ผิดเงื่อนไข ย่อมเป็นเบี้ยปรับซึ่งศาลลดลงได้ อนึ่ง ข้อความในสัญญาค้ำประกันที่ว่าผู้ค้ำประกันรับผิดอย่างลูกหนี้ร่วมจนกว่าธนาคารจะได้รับชำระหนี้ครบถ้วนและคลุมถึงหนี้อุปกรณ์ มีความหมายเพียงว่าผู้ค้ำประกันไม่มีสิทธิยกข้อต่อสู้ตามมาตรา 688, 689 และ 690 ขึ้นต่อสู้ได้เท่านั้น หาได้ทำให้ต้องรับผิดในต้นเงินเกินวงเงินค้ำประกันที่ระบุไว้ไม่ เพียงแต่เมื่อรวมดอกเบี้ยแล้วอาจเกินจำนวนดังกล่าวได้

   ธนาคารฟ้องเรียกหนี้ตามสัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชีซึ่งมิได้กำหนดเวลาสิ้นสุด จำเลยใช้เช็คเบิกถอนเงินครั้งสุดท้ายเมื่อวันที่ 8 พฤษภาคม 2539 หลังจากนั้นคงมีแต่รายการที่โจทก์นำดอกเบี้ยค้างชำระทบเข้ากับต้นเงิน ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าสัญญาบัญชีเดินสะพัดเช่นนี้จะสิ้นสุดลงต่อเมื่อคู่สัญญาตกลงเลิกสัญญา หรือเมื่อฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งเรียกร้องให้หักทอนบัญชีและชำระหนี้ที่มีต่อกัน ตามมาตรา 856 และ 859 บัญชีจึงสิ้นสุดลงวันที่ 30 มิถุนายน 2541 อันเป็นวันครบกำหนดตามหนังสือบอกเลิกสัญญา และโจทก์คิดดอกเบี้ยทบต้นได้ถึงวันนั้น ส่วนดอกเบี้ยร้อยละ 25 ต่อปี ที่โจทก์คิดตั้งแต่วันที่ 1 กรกฎาคม 2541 โดยอาศัยประกาศเรื่องอัตราดอกเบี้ยสำหรับสินเชื่อที่ผิดเงื่อนไข และมิได้นำสืบว่าเคยคิดมาก่อน เป็นการปรับอัตราให้สูงขึ้นหลังบอกเลิกสัญญาแล้ว จึงเป็นเบี้ยปรับซึ่งศาลลดลงเหลือร้อยละ 19 ต่อปี สำหรับสัญญาค้ำประกันซึ่งระบุวงเงิน 3,000,000 บาท ข้อความที่ให้รับผิดอย่างลูกหนี้ร่วมจนกว่าธนาคารจะได้รับชำระหนี้ครบถ้วนและคลุมถึงหนี้อุปกรณ์ มีความหมายเพียงว่าผู้ค้ำประกันไม่อาจยกข้อต่อสู้ตามมาตรา 688, 689 และ 690 ขึ้นต่อสู้ได้ มิได้ทำให้ต้องรับผิดในต้นเงินเกินวงเงินดังกล่าว

   อ่านคำพิพากษาฉบับเต็ม (deka.in.th)

คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา