มาตรา 728: การบอกกล่าวก่อนบังคับจำนอง
ตัวบทกฎหมาย
เมื่อจะบังคับจำนองนั้น ผู้รับจำนองต้องมีหนังสือบอกกล่าวไปยังลูกหนี้ก่อนว่าให้ชำระหนี้ภายในเวลาอันสมควรซึ่งต้องไม่น้อยกว่าหกสิบวันนับแต่วันที่ลูกหนี้ได้รับคำบอกกล่าวนั้น ถ้าและลูกหนี้ละเลยเสียไม่ปฏิบัติตามคำบอกกล่าว ผู้รับจำนองจะฟ้องคดีต่อศาลเพื่อให้พิพากษาสั่งให้ยึดทรัพย์สินซึ่งจำนองและให้ขายทอดตลาดก็ได้ ในกรณีตามวรรคหนึ่ง ถ้าเป็นกรณีผู้จำนองซึ่งจำนองทรัพย์สินของตนไว้เพื่อประกันหนี้อันบุคคลอื่นต้องชำระ ผู้รับจำนองต้องส่งหนังสือบอกกล่าวดังกล่าวให้ผู้จำนองทราบภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ส่งหนังสือแจ้งให้ลูกหนี้ทราบ ถ้าผู้รับจำนองมิได้ดำเนินการภายในกำหนดเวลาสิบห้าวันนั้น ให้ผู้จำนองเช่นว่านั้นหลุดพ้นจากความรับผิดในดอกเบี้ยและค่าสินไหมทดแทนซึ่งลูกหนี้ค้างชำระ ตลอดจนค่าภาระติดพันอันเป็นอุปกรณ์แห่งหนี้รายนั้นบรรดาที่เกิดขึ้นนับแต่วันที่พ้นกำหนดเวลาสิบห้าวันดังกล่าว
คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
คำแปลภาษาอังกฤษ
In order to enforce a mortgage, the mortgagee must first serve a written notice on the debtor requiring payment within a reasonable time, which must not be less than sixty days from the day on which the debtor receives that notice. If the debtor neglects to comply with the notice, the mortgagee may bring an action in court for a judgment ordering the seizure of the mortgaged property and its sale by public auction.
In the case under paragraph one, where the mortgagor has mortgaged their own property to secure a debt which another person must pay, the mortgagee must send that notice to the mortgagor within fifteen days from the day on which the notice was sent to the debtor. If the mortgagee does not do so within that period of fifteen days, that mortgagor is discharged from liability for the interest and compensation owed by the debtor, and for the accessory charges attaching to that debt, arising from the day on which the period of fifteen days expires.
คำแปลโดย ThaiLawOnline แปลจากต้นฉบับภาษาไทยและตรวจสอบแล้ว
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 728 ถูกแก้ไขในปี พ.ศ. 2557 (ฉบับที่ 20) และเพิ่มเติมในปี 2558 ปัจจุบันแนวคำพิพากษาศาลฎีกาวางบรรทัดฐานว่าหนังสือบอกกล่าวต้องให้เวลาไม่น้อยกว่า 60 วัน ถ้าให้เวลาน้อยกว่านั้น หรือไม่บอกกล่าวเลย การฟ้องบังคับจำนองย่อมเป็นการฟ้องก่อนถึงกำหนด ศาลจะยกฟ้อง การบอกกล่าวต้องส่งไปยังที่อยู่ตามทะเบียนจำนอง การส่งทาง email หรือ LINE ยังไม่ถือว่าชอบตามแนวคำพิพากษา
ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ
ทนายความ: การบอกกล่าวเป็นหนังสือเป็นขั้นตอนบังคับก่อนฟ้องบังคับจำนอง หากไม่บอกกล่าวการฟ้องจะยังไม่สมบูรณ์ การบอกกล่าวไม่จำต้องระบุรายละเอียดหนี้ครบถ้วน เพียงให้ลูกหนี้ชำระภายในเวลาอันสมควร ประชาชนทั่วไป: ธนาคารต้องส่งหนังสือบอกกล่าวอย่างเป็นทางการก่อนบังคับจำนอง เมื่อได้รับหนังสือนี้ควรดำเนินการโดยเร็ว ขอคำปรึกษาทางกฎหมายและพยายามเจรจา
ความเป็นมาทางกฎหมาย
บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ฉบับเดิม ไม่มีการแก้ไขเพิ่มเติมที่สำคัญในภายหลัง
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 7151/2544 (2001) ★ คดีนำ
หนังสือบอกกล่าวบังคับจำนองตามมาตรา 728 สมบูรณ์หากให้ลูกหนี้ชำระภายในเวลาอันสมควร ไม่จำต้องระบุจำนวนหนี้คงค้างที่แน่นอน
มาตรา 728 ไม่ได้กำหนดว่าหนังสือบอกกล่าวต้องมีรายการใดบ้าง เพียงแต่กำหนดให้มีจดหมายบอกกล่าวไปยังลูกหนี้ให้ชำระภายในเวลาอันสมควร ไม่จำต้องระบุยอดหนี้คงค้างหรือรายละเอียดครบถ้วน
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5553/2542 (1999)
ระยะเวลาในหนังสือบอกกล่าวตามมาตรา 728 ต้องสมเหตุสมผลตามพฤติการณ์ ระยะเวลาที่สั้นเกินไปอาจทำให้หนังสือบกพร่อง
มาตรา 728 กำหนดให้ผู้รับจำนองที่ประสงค์จะบังคับจำนองต้องบอกกล่าวเป็นหนังสือแก่ผู้จำนองผู้เป็นลูกหนี้ โดยกำหนดเวลาอันสมควรให้ชำระหนี้ ระยะเวลาที่กำหนดต้องสมเหตุสมผลตามพฤติการณ์
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 938/2542 (1999)
การส่งหนังสือตามมาตรา 728 ไปยังที่อยู่ตามสัญญามีผลสมบูรณ์แม้ผู้จำนองไม่รับด้วยตนเอง
สัญญาจำนองระบุว่าหนังสือที่ส่งไปยังที่อยู่ในสัญญาถือว่าส่งถึงผู้จำนองโดยชอบแล้ว การส่งหนังสือบอกกล่าวตามมาตรา 728 ไปยังที่อยู่ดังกล่าวมีผลสมบูรณ์แม้ผู้จำนองไม่ได้รับด้วยตนเอง
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 60 คดี (พ.ศ. 2500 ถึง 2568)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3881/2568 (2025)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2710/2568 (2025) การบังคับจำนองหลังการแก้ไข ป.พ.พ. ฉบับที่ 20 พ.ศ. 2557 — ต้องส่งหนังสือบอกกล่าวให้เวลาชำระไม่น้อยกว่า 60 วัน แม้สัญญาทำก่อน
- คำพิพากษาฎีกาที่ 181/2568 (2025)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4777/2564 (2021)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 10808/2559 (2016)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2737/2559 (2016)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 9075/2551 (2008)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6829/2551 (2008)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
ธนาคารต้องแจ้งล่วงหน้านานเท่าไรก่อนจะยึดทรัพย์จำนอง?
กฎหมายกำหนดให้ให้ 'เวลาอันสมควร' ไม่มีการกำหนดจำนวนวันตายตัว ความสมเหตุสมผลขึ้นอยู่กับพฤติการณ์ รวมถึงจำนวนหนี้ สถานการณ์ทางการเงินของลูกหนี้ และแนวปฏิบัติทั่วไป ศาลยอมรับระยะเวลา 30 วันว่าสมเหตุสมผลในหลายกรณี แต่ต้องเป็นหนังสือเสมอ
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil and Commercial Code, s. 728 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil and Commercial Code (Thailand), s. 728. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-728/ (accessed 8 สิงหาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.พ.พ. มาตรา 728 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-728/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-728/"><p>เมื่อจะบังคับจำนองนั้น ผู้รับจำนองต้องมีหนังสือบอกกล่าวไปยังลูกหนี้ก่อนว่าให้ชำระหนี้ภายในเวลาอันสมควรซึ่งต้องไม่น้อยกว่าหกสิบวันนับแต่วันที่ลูกหนี้ได้รับคำบอกกล่าวนั้น ถ้าและลูกหนี้ละเลยเสียไม่ปฏิบัติตามคำบอกกล่าว ผู้รับจำนองจะฟ้องคดีต่อศาลเพื่อให้พิพากษาสั่งให้ยึดทรัพย์สินซึ่งจำนองและให้ขายทอดตลาดก็ได้ ในกรณีตามวรรคหนึ่ง ถ้าเป็นกรณีผู้จำนองซึ่งจำนองทรัพย์สินของตนไว้เพื่อประกันหนี้อันบุคคลอื่นต้องชำระ ผู้รับจำนองต้องส่งหนังสือบอกกล่าวดังกล่าวให้ผู้จำนองทราบภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ส่งหนังสือแจ้งให้ลูกหนี้ทราบ ถ้าผู้รับจำนองมิได้ดำเนินการภายในกำหนดเวลาสิบห้าวันนั้น ให้ผู้จำนองเช่นว่านั้นหลุดพ้นจากความรับผิดในดอกเบี้ยและค่าสินไหมทดแทนซึ่งลูกหนี้ค้างชำระ ตลอดจนค่าภาระติดพันอันเป็นอุปกรณ์แห่งหนี้รายนั้นบรรดาที่เกิดขึ้นนับแต่วันที่พ้นกำหนดเวลาสิบห้าวันดังกล่าว</p><footer>Civil and Commercial Code, s. 728 (Thailand) — <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-728/">ThaiLawOnline</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา