มาตรา 1361

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 9761/2555 (2012)

   ความยินยอมของเจ้าของรวมทุกคนตามมาตรา ๑๓๖๑ วรรคสอง อาจให้โดยปริยายได้ เจ้าของรวมที่รู้มาประมาณยี่สิบปีว่ามีการจดทะเบียนใส่ชื่อผู้อื่นเป็นผู้ถือกรรมสิทธิ์แต่ผู้เดียวและนำที่ดินไปจำนอง แต่ไม่เคยโต้แย้งคัดค้าน ทั้งยังเจรจากับเจ้าหนี้ขอให้ลดยอดหนี้และไปดูแลการขายทอดตลาดแทน ย่อมถือว่าได้ให้ความยินยอมแล้ว การจำนองจึงผูกพันผู้นั้น

   ผู้ร้องเป็นเจ้าของรวมในที่ดินพิพาททั้งสองแปลง ๑ ใน ๗ ส่วน แต่จำเลยในฐานะผู้จัดการมรดกจดทะเบียนใส่ชื่อของตนเป็นผู้ถือกรรมสิทธิ์เพียงคนเดียวและนำที่ดินไปจำนองเพื่อประกันหนี้ไว้แก่โจทก์ โดยผู้ร้องและทายาทอื่นไม่ได้โต้แย้งคัดค้าน ทั้งผู้ร้องกับพี่น้องยังเคยเจรจากับโจทก์ว่าไม่คิดจะโกงโจทก์ และภายหลังโจทก์ฟ้องคดีแล้ว ผู้ร้องยังมีส่วนเจรจาขอให้โจทก์ลดยอดหนี้จนมีการทำสัญญาประนีประนอมยอมความ เมื่อมีการยึดที่ดินออกขายทอดตลาด ผู้ร้องยังไปดูแลการขายทอดตลาดแทนจำเลยด้วย แสดงว่าตลอดระยะเวลาประมาณยี่สิบปี ผู้ร้องรู้มาโดยตลอดแต่ไม่เคยโต้แย้งหรือคัดค้าน อันแสดงว่าผู้ร้องมีเจตนาให้จำเลยแสดงตนเป็นเจ้าของแต่ผู้เดียวและยินยอมให้จำนอง การจำนองจึงผูกพันผู้ร้องตามมาตรา ๑๓๖๑ วรรคสอง ผู้ร้องไม่มีสิทธิขอกันส่วนที่ดินพิพาทออกจากการขายทอดตลาด

   อ่านคำพิพากษาฉบับเต็ม (deka.in.th)

2. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 960/2552 (2009)

   การที่เจ้าของรวมคนหนึ่งขายทรัพย์สินทั้งหมดโดยมิได้รับความยินยอมจากเจ้าของรวมอีกคนหนึ่ง หาตกเป็นโมฆะไม่ แต่ผูกพันเฉพาะส่วนกรรมสิทธิ์ของผู้ขาย ผู้ซื้อกับเจ้าของรวมที่มิได้ให้ความยินยอมจึงเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์รวมคนละเท่า ๆ กันในทุกส่วนของทรัพย์ ผู้ซื้อจึงไม่มีสิทธิฟ้องขับไล่ และเจ้าของรวมนั้นมีสิทธิฟ้องขอให้เพิกถอนการซื้อขายในส่วนที่เกี่ยวกับกรรมสิทธิ์ของตนได้

   โจทก์ร่วมกับจำเลยซื้อที่ดินและทาวน์เฮาส์พิพาทขณะเป็นสามีภริยากัน ต่อมาจดทะเบียนหย่ากัน ข้อตกลงหลังทะเบียนหย่ามิได้ระบุว่าจำเลยยกกรรมสิทธิ์ในทรัพย์พิพาททั้งหมดให้โจทก์ร่วม เพียงแต่ว่าหากโจทก์ร่วมผ่อนชำระหมดแล้วจะยกกรรมสิทธิ์ส่วนของตนให้แก่จำเลย เมื่อไม่มีข้อตกลงแบ่งแยกสินสมรสไว้ การแบ่งย่อมเป็นไปตามมาตรา ๑๕๓๓ คือคนละกึ่งหนึ่ง การที่โจทก์ร่วมขายทรัพย์พิพาททั้งหมดให้แก่โจทก์ซึ่งเป็นพี่สาวโดยมิได้รับความยินยอมจากจำเลย สัญญาซื้อขายจึงผูกพันเฉพาะส่วนกรรมสิทธิ์ของโจทก์ร่วม แม้โจทก์จะรับซื้อมาโดยสุจริตก็ตาม โจทก์และจำเลยจึงต่างเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์รวมคนละเท่า ๆ กันในทุกส่วนของทรัพย์พิพาท โจทก์จึงไม่มีสิทธิฟ้องขับไล่จำเลย และจำเลยย่อมมีสิทธิฟ้องขอให้เพิกถอนการซื้อขายในส่วนที่เกี่ยวกับกรรมสิทธิ์ของจำเลยได้

   อ่านคำพิพากษาฉบับเต็ม (deka.in.th)

คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา