มาตรา 1361
การจำหน่ายส่วนของเจ้าของรวมและตัวทรัพย์สิน หัวข้อร่าง ยังไม่ได้ตรวจทานโดยสำนักงาน
ตัวบทของมาตรา
ตัวบทกฎหมาย
เจ้าของรวมคนหนึ่ง ๆ จะจำหน่ายส่วนของตน หรือจำนอง หรือก่อให้เกิดภาระติดพันก็ได้แต่ตัวทรัพย์สินนั้นจะจำหน่าย จำนำ จำนอง หรือก่อให้เกิดภาระติดพันได้ ก็แต่ด้วยความยินยอมแห่งเจ้าของรวมทุกคนถ้าเจ้าของรวมคนใดจำหน่าย จำนำ จำนอง หรือก่อให้เกิดภาระติดพันทรัพย์สินโดยมิได้รับความยินยอมแห่งเจ้าของรวมทุกคน แต่ภายหลังเจ้าของรวมคนนั้นได้เป็นเจ้าของทรัพย์สินแต่ผู้เดียวไซร้ ท่านว่านิติกรรมนั้นเป็นอันสมบูรณ์
คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
คำแปลภาษาอังกฤษ
Each co-owner may dispose of his share, mortgage it or create an encumbrance on it.
But the property itself may be disposed of, pledged, mortgaged or encumbered only with the consent of all the co-owners.
If a co-owner disposes of, pledges, mortgages or encumbers the property without the consent of all the co-owners, but that co-owner later becomes the sole owner of the property, the juristic act is valid.
ตรวจสอบกับตัวบทภาษาไทยแล้ว 6 พฤศจิกายน 2026
ต้องการทนายความ? หากมาตรานี้เกี่ยวกับเรื่องของท่าน ปรึกษาสำนักงานกฎหมายของเราได้ทางออนไลน์ เป็นภาษาไทยหรือภาษาอังกฤษ นัดปรึกษาออนไลน์ →
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 1361 เป็นส่วนหนึ่งของบรรพ 4 (ทรัพย์สิน) แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เนื้อหานี้รอการจัดทำหมายเหตุของสำนักงาน ตัวบทภาษาไทยข้างต้นคัดลอกจากต้นฉบับของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ
ทนายความ: การจำนองโดยเจ้าของรวมคนหนึ่งผูกพันเฉพาะส่วนของเจ้าของรวมคนนั้น ผู้รับโอนหรือผู้รับจำนองรับไปโดยยังต้องเคารพสิทธิของเจ้าของรวมคนอื่น ประชาชน: หากท่านเป็นเจ้าของที่ดินร่วมกับผู้อื่น ท่านสามารถขายส่วนของตนเองได้ แต่ไม่สามารถขาย จำนอง หรือดำเนินการใดๆ กับที่ดินทั้งแปลงโดยไม่ได้รับความยินยอมจากทุกคน
ความเป็นมาทางกฎหมาย
บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ตั้งแต่ประกาศใช้ครั้งแรก ไม่มีการแก้ไขเพิ่มเติมที่สำคัญในภายหลัง
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 9761/2555 (2012)
ความยินยอมของเจ้าของรวมทุกคนตามมาตรา ๑๓๖๑ วรรคสอง อาจให้โดยปริยายได้ เจ้าของรวมที่รู้มาประมาณยี่สิบปีว่ามีการจดทะเบียนใส่ชื่อผู้อื่นเป็นผู้ถือกรรมสิทธิ์แต่ผู้เดียวและนำที่ดินไปจำนอง แต่ไม่เคยโต้แย้งคัดค้าน ทั้งยังเจรจากับเจ้าหนี้ขอให้ลดยอดหนี้และไปดูแลการขายทอดตลาดแทน ย่อมถือว่าได้ให้ความยินยอมแล้ว การจำนองจึงผูกพันผู้นั้น
ผู้ร้องเป็นเจ้าของรวมในที่ดินพิพาททั้งสองแปลง ๑ ใน ๗ ส่วน แต่จำเลยในฐานะผู้จัดการมรดกจดทะเบียนใส่ชื่อของตนเป็นผู้ถือกรรมสิทธิ์เพียงคนเดียวและนำที่ดินไปจำนองเพื่อประกันหนี้ไว้แก่โจทก์ โดยผู้ร้องและทายาทอื่นไม่ได้โต้แย้งคัดค้าน ทั้งผู้ร้องกับพี่น้องยังเคยเจรจากับโจทก์ว่าไม่คิดจะโกงโจทก์ และภายหลังโจทก์ฟ้องคดีแล้ว ผู้ร้องยังมีส่วนเจรจาขอให้โจทก์ลดยอดหนี้จนมีการทำสัญญาประนีประนอมยอมความ เมื่อมีการยึดที่ดินออกขายทอดตลาด ผู้ร้องยังไปดูแลการขายทอดตลาดแทนจำเลยด้วย แสดงว่าตลอดระยะเวลาประมาณยี่สิบปี ผู้ร้องรู้มาโดยตลอดแต่ไม่เคยโต้แย้งหรือคัดค้าน อันแสดงว่าผู้ร้องมีเจตนาให้จำเลยแสดงตนเป็นเจ้าของแต่ผู้เดียวและยินยอมให้จำนอง การจำนองจึงผูกพันผู้ร้องตามมาตรา ๑๓๖๑ วรรคสอง ผู้ร้องไม่มีสิทธิขอกันส่วนที่ดินพิพาทออกจากการขายทอดตลาด
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 960/2552 (2009)
การที่เจ้าของรวมคนหนึ่งขายทรัพย์สินทั้งหมดโดยมิได้รับความยินยอมจากเจ้าของรวมอีกคนหนึ่ง หาตกเป็นโมฆะไม่ แต่ผูกพันเฉพาะส่วนกรรมสิทธิ์ของผู้ขาย ผู้ซื้อกับเจ้าของรวมที่มิได้ให้ความยินยอมจึงเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์รวมคนละเท่า ๆ กันในทุกส่วนของทรัพย์ ผู้ซื้อจึงไม่มีสิทธิฟ้องขับไล่ และเจ้าของรวมนั้นมีสิทธิฟ้องขอให้เพิกถอนการซื้อขายในส่วนที่เกี่ยวกับกรรมสิทธิ์ของตนได้
โจทก์ร่วมกับจำเลยซื้อที่ดินและทาวน์เฮาส์พิพาทขณะเป็นสามีภริยากัน ต่อมาจดทะเบียนหย่ากัน ข้อตกลงหลังทะเบียนหย่ามิได้ระบุว่าจำเลยยกกรรมสิทธิ์ในทรัพย์พิพาททั้งหมดให้โจทก์ร่วม เพียงแต่ว่าหากโจทก์ร่วมผ่อนชำระหมดแล้วจะยกกรรมสิทธิ์ส่วนของตนให้แก่จำเลย เมื่อไม่มีข้อตกลงแบ่งแยกสินสมรสไว้ การแบ่งย่อมเป็นไปตามมาตรา ๑๕๓๓ คือคนละกึ่งหนึ่ง การที่โจทก์ร่วมขายทรัพย์พิพาททั้งหมดให้แก่โจทก์ซึ่งเป็นพี่สาวโดยมิได้รับความยินยอมจากจำเลย สัญญาซื้อขายจึงผูกพันเฉพาะส่วนกรรมสิทธิ์ของโจทก์ร่วม แม้โจทก์จะรับซื้อมาโดยสุจริตก็ตาม โจทก์และจำเลยจึงต่างเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์รวมคนละเท่า ๆ กันในทุกส่วนของทรัพย์พิพาท โจทก์จึงไม่มีสิทธิฟ้องขับไล่จำเลย และจำเลยย่อมมีสิทธิฟ้องขอให้เพิกถอนการซื้อขายในส่วนที่เกี่ยวกับกรรมสิทธิ์ของจำเลยได้
บทสรุปคำพิพากษาที่คัดเลือกจากคลังข้อมูลวิจัยของสำนักงาน ลิงก์แหล่งที่มาระบุเอกสารที่ใช้ แต่การมีลิงก์เพียงอย่างเดียวไม่ได้ยืนยันว่าได้ตรวจสอบตรงกับต้นฉบับทางการของศาลแล้ว
หน้าคำพิพากษาศาลฎีกาบนเว็บไซต์นี้ที่เกี่ยวกับมาตรานี้
- 1649/2567 (2024) ★ ผู้ใช้อำนาจปกครองสละมรดกของผู้เยาว์โดยไม่ได้รับอนุญาตจากศาล ไม่มีผลผูกพันผู้เยาว์
- 1519-1520/2566 (2023) ★ คำพิพากษายกฟ้องหย่าคดีก่อนไม่ตัดสิทธินำข้อเท็จจริงเดิมมาสนับสนุนเหตุหย่าอย่างอื่นตามมาตรา 1529
แสดงคำพิพากษาที่อ้างถึงมาตรานี้ในฐานข้อมูลของเรา ดูคำพิพากษาเพิ่มเติมได้ที่ส่วนคำพิพากษาศาลฎีกา
สถิติการอ้างถึงในคำพิพากษาศาลฎีกา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 63 คดี (พ.ศ. 2488 ถึง 2569)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1042/2565 (2022)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6870/2556 (2013)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 9761/2555 (2012)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5423/2553 (2010)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5658/2552 (2009)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1454/2551 (2008)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 79/2551 (2008)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5478/2550 (2007)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
อ้างอิงมาตรานี้
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil and Commercial Code, s. 1361 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil and Commercial Code (Thailand), s. 1361. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1361/ (accessed 19 พฤศจิกายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.พ.พ. มาตรา 1361 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1361/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1361/"><p>เจ้าของรวมคนหนึ่ง ๆ จะจำหน่ายส่วนของตน หรือจำนอง หรือก่อให้เกิดภาระติดพันก็ได้แต่ตัวทรัพย์สินนั้นจะจำหน่าย จำนำ จำนอง หรือก่อให้เกิดภาระติดพันได้ ก็แต่ด้วยความยินยอมแห่งเจ้าของรวมทุกคนถ้าเจ้าของรวมคนใดจำหน่าย จำนำ จำนอง หรือก่อให้เกิดภาระติดพันทรัพย์สินโดยมิได้รับความยินยอมแห่งเจ้าของรวมทุกคน แต่ภายหลังเจ้าของรวมคนนั้นได้เป็นเจ้าของทรัพย์สินแต่ผู้เดียวไซร้ ท่านว่านิติกรรมนั้นเป็นอันสมบูรณ์</p><footer>Civil and Commercial Code, s. 1361 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1361/">ThaiLawOnline</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา