ตั้งแต่ปี 2006 เป็นต้นมา · ใบอนุญาตทนายความเลขที่ 3149/2556 +66 87 225 1340 (EN/FR) +66 87 414 9288 (TH) WhatsApp

บรรพ 2: หนี้

มาตรา 369: สิทธิที่จะไม่ชำระหนี้จนกว่าอีกฝ่ายจะชำระในสัญญาต่างตอบแทน

ลักษณะ 2 สัญญา หมวด 2 ผลแห่งสัญญา

ตัวบทของมาตรา

ตัวบทกฎหมาย

ในสัญญาต่างตอบแทนนั้น คู่สัญญาฝ่ายหนึ่งจะไม่ยอมชำระหนี้จนกว่าอีกฝ่ายหนึ่งจะชำระหนี้หรือขอปฏิบัติการชำระหนี้ก็ได้ แต่ความข้อนี้ท่านมิให้ใช้บังคับ ถ้าหนี้ของคู่สัญญาอีกฝ่ายหนึ่งยังไม่ถึงกำหนด

คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา

คำแปลภาษาอังกฤษ

In a reciprocal contract, either party may refuse to perform until the other party performs or tenders performance. This does not apply if the obligation of the other party has not yet fallen due.

ตรวจสอบกับตัวบทภาษาไทยแล้ว 6 พฤศจิกายน 2026

ต้องการทนายความ? หากมาตรานี้เกี่ยวกับเรื่องของท่าน ปรึกษาสำนักงานกฎหมายของเราได้ทางออนไลน์ เป็นภาษาไทยหรือภาษาอังกฤษ นัดปรึกษาออนไลน์ →

หมายเหตุของสำนักงาน


คำพิพากษาเกี่ยวกับการเช่าและสัญญาต่างตอบแทน

ฎีกา 1627/2505, 8534/2542, 3279/2524 และ 2526/2531 แสดงการก่อสร้างหรือช่วยค่าก่อสร้างแลกสิทธิการเช่าตามระยะเวลาที่ตกลง มาตรา 369 ไม่ได้ให้สิทธิต่ออายุเพิ่มด้วยตนเอง และฎีกา 379/2511 แสดงว่าต้องพิจารณาสถานะการเช่าครั้งหลังแยกจากข้อตกลงเดิม

สำคัญสูง

ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ

สำหรับทนายความ: นี่คือข้อต่อสู้หลักของผู้ขายที่ยังไม่โอนกรรมสิทธิ์จนกว่าผู้ซื้อจะชำระราคา สำหรับประชาชนทั่วไป: ในการซื้อขายที่ดิน ผู้ขายไม่จำเป็นต้องโอนโฉนดจนกว่าผู้ซื้อจะชำระราคาครบถ้วน

ความเป็นมาทางกฎหมาย

บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ฉบับเดิม ไม่มีการแก้ไขสาระสำคัญในภายหลัง

คำสำคัญ

  • สัญญาต่างตอบแทน
  • สิทธิที่จะไม่ชำระหนี้
  • การชำระหนี้พร้อมกัน

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

  1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8086/2538 (1995)

    ผู้ขายในสัญญาต่างตอบแทนมีสิทธิที่จะไม่โอนกรรมสิทธิ์จนกว่าผู้ซื้อจะชำระราคา

    เมื่อผู้ซื้อไม่ชำระเงินมัดจำซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของราคา ผู้ขายมีสิทธิตามมาตรา 369 ที่จะไม่โอนกรรมสิทธิ์จนกว่าผู้ซื้อจะขอชำระหนี้ตอบแทน

    อ่านข้อความจาก deka.in.th (สำเนาจากแหล่งข้อมูลทุติยภูมิ)

  2. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5093/2541 (1998)

    ผู้ซื้อมีสิทธิปฏิเสธการชำระหนี้ตอบแทนและเลิกสัญญาเมื่อผู้ขายไม่ปฏิบัติตามหนี้ที่ต้องชำระพร้อมกัน

    ผู้ซื้อห้องชุดที่ไปรับโอนแต่พบว่าผู้พัฒนายังไม่ได้ติดตั้งสิ่งอำนวยความสะดวกตามที่โฆษณาไว้ มีสิทธิปฏิเสธการรับโอนและเลิกสัญญา เนื่องจากผู้พัฒนาไม่ปฏิบัติหนี้ตอบแทน

    อ่านข้อความจาก deka.in.th (สำเนาจากแหล่งข้อมูลทุติยภูมิ)

บทสรุปคำพิพากษาที่คัดเลือกจากคลังข้อมูลวิจัยของสำนักงาน ลิงก์แหล่งที่มาระบุเอกสารที่ใช้ แต่การมีลิงก์เพียงอย่างเดียวไม่ได้ยืนยันว่าได้ตรวจสอบตรงกับต้นฉบับทางการของศาลแล้ว

หน้าคำพิพากษาศาลฎีกาบนเว็บไซต์นี้ที่เกี่ยวกับมาตรานี้

แสดงคำพิพากษาที่อ้างถึงมาตรานี้ในฐานข้อมูลของเรา ดูคำพิพากษาเพิ่มเติมได้ที่ส่วนคำพิพากษาศาลฎีกา

สถิติการอ้างถึงในคำพิพากษาศาลฎีกา 78

มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 78 คดี (พ.ศ. 2497 ถึง 2567)

ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง

  • คำพิพากษาฎีกาที่ 15668/2558 (2015)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 15016/2558 (2015)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 2569/2556 (2013)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 7195/2555 (2012)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 6034/2554 (2011)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 3332/2554 (2011)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 3235/2554 (2011)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 15238/2553 (2010)

รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน

มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ

มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี

นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ

อ้างอิงมาตรานี้

วิธีอ้างอิงมาตรานี้

  • อ้างอิงแบบทั่วไป Civil and Commercial Code, s. 369 (Thailand)
  • อ้างอิงแบบวิชาการ Civil and Commercial Code (Thailand), s. 369. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-369/ (accessed 16 พฤศจิกายน 2026).
  • อ้างอิงแบบไทย ป.พ.พ. มาตรา 369
  • ลิงก์ถาวร https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-369/
  • โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น <blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-369/"><p>ในสัญญาต่างตอบแทนนั้น คู่สัญญาฝ่ายหนึ่งจะไม่ยอมชำระหนี้จนกว่าอีกฝ่ายหนึ่งจะชำระหนี้หรือขอปฏิบัติการชำระหนี้ก็ได้ แต่ความข้อนี้ท่านมิให้ใช้บังคับ ถ้าหนี้ของคู่สัญญาอีกฝ่ายหนึ่งยังไม่ถึงกำหนด</p><footer>Civil and Commercial Code, s. 369 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-369/">ThaiLawOnline</a></footer></blockquote>

ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา

เนื้อหานี้จัดทำเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนนำไปใช้กับกรณีจริง

เลื่อนขึ้น
WhatsApp LINE โทร จอง