มาตรา 387: การเลิกสัญญาหลังกำหนดระยะเวลาพอสมควรให้ชำระหนี้
ตัวบทกฎหมาย
ถ้าคู่สัญญาฝ่ายหนึ่งไม่ชำระหนี้ อีกฝ่ายหนึ่งจะกำหนดระยะเวลาพอสมควร แล้วบอกกล่าวให้ฝ่ายนั้นชำระหนี้ภายในระยะเวลานั้นก็ได้ ถ้าและฝ่ายนั้นไม่ชำระหนี้ภายในระยะเวลาที่กำหนดให้ไซร้ อีกฝ่ายหนึ่งจะเลิกสัญญาเสียก็ได้
คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
คำแปลภาษาอังกฤษ
If one part does not perform the obligation, the other party may fix a reasonable period and notify him to perform within that period. If he does not perform within that period, the other party may rescind the contract.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 387 เป็นส่วนหนึ่งของบรรพ 2 ว่าด้วยหนี้แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เนื้อหานี้รอการจัดทำหมายเหตุของสำนักงาน ตัวบทภาษาไทยข้างต้นคัดลอกจากต้นฉบับ ของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ
สำหรับทนายความ: ระยะเวลาในการบอกกล่าวต้อง 'พอสมควร' ศาลจะพิจารณาหากสั้นเกินไป หากพฤติการณ์ของคู่สัญญาแสดงว่าไม่ถือเอากำหนดเดิมเป็นสาระสำคัญอีกต่อไป สิทธิเลิกสัญญาเพราะล่าช้าจะสิ้นสุดลง สำหรับประชาชนทั่วไป: ก่อนจะบอกเลิกสัญญาเพราะอีกฝ่ายไม่ชำระหนี้ ควรบอกกล่าวให้เวลาที่เหมาะสมก่อน
ความเป็นมาทางกฎหมาย
บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ฉบับเดิม ไม่มีการแก้ไขสาระสำคัญในภายหลัง
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8605/2552 (2009)
เมื่อพฤติการณ์ของคู่สัญญาแสดงว่าไม่ถือเอากำหนดเวลาเดิมเป็นสาระสำคัญ สิทธิเลิกสัญญาเพราะล่าช้าตามมาตรา 387 จะสิ้นสุดลง
เมื่อคู่สัญญาแก้ไขแบบแปลนก่อสร้างซ้ำจนทำให้ล่าช้าเกินกำหนดเดิมอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ถือว่าคู่สัญญาไม่ถือเอากำหนดเวลาเดิมเป็นสาระสำคัญอีกต่อไป ผู้ว่าจ้างจึงไม่อาจเลิกสัญญาเพราะผู้รับจ้างทำงานล่าช้า
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 452/2549 (2006)
เจ้าหนี้ที่รับชำระล่าช้าซ้ำซากสละข้อกำหนดเลิกสัญญาอัตโนมัติ และต้องบอกกล่าวก่อนใช้สิทธิเลิกสัญญา
ข้อสัญญาที่กำหนดให้สัญญาเลิกกันทันทีเมื่อชำระล่าช้า ถูกสละโดยการที่เจ้าหนี้รับชำระล่าช้าซ้ำซากตลอด 22 งวด เจ้าหนี้จึงไม่อาจอ้างข้อสัญญาดังกล่าวโดยไม่บอกกล่าวล่วงหน้า
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 140 คดี (พ.ศ. 2494 ถึง 2565)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1792/2565 (2022)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 8818/2563 (2020)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 8505/2561 (2018)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 9961/2559 (2016)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1728/2558 (2015)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2569/2556 (2013)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5281/2554 (2011)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1593/2554 (2011)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
ถ้าสัญญาระบุว่าเลิกกันทันทีเมื่อฝ่าฝืน ฝ่ายที่ไม่ผิดยังต้องบอกกล่าวตามมาตรา 387 อีกหรือไม่?
ไม่ต้อง หากข้อกำหนดอัตโนมัตินั้นยังมีผล อย่างไรก็ตาม หากฝ่ายที่ไม่ผิดยอมรับการฝ่าฝืนซ้ำซาก (เช่น รับชำระล่าช้าทุกงวด) ศาลอาจวินิจฉัยว่าได้สละข้อกำหนดดังกล่าวแล้ว ต้องบอกกล่าวก่อนจึงจะเลิกสัญญาได้
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil and Commercial Code, s. 387 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil and Commercial Code (Thailand), s. 387. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-387/ (accessed 8 สิงหาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.พ.พ. มาตรา 387 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-387/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-387/"><p>ถ้าคู่สัญญาฝ่ายหนึ่งไม่ชำระหนี้ อีกฝ่ายหนึ่งจะกำหนดระยะเวลาพอสมควร แล้วบอกกล่าวให้ฝ่ายนั้นชำระหนี้ภายในระยะเวลานั้นก็ได้ ถ้าและฝ่ายนั้นไม่ชำระหนี้ภายในระยะเวลาที่กำหนดให้ไซร้ อีกฝ่ายหนึ่งจะเลิกสัญญาเสียก็ได้</p><footer>Civil and Commercial Code, s. 387 (Thailand) — <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-387/">ThaiLawOnline</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา